جنبش اعتراضی جاری جوانان و مردم کشورهای منطقهٔ خاورمیانه آشکارا یک وجه مشترک دارد که آن‌را با جنبش مطالبات مدنی جامعهٔ ما پیوند می‌زند: «عدالت‌»خواهی است.

گروه اندیشه:

دکتر احسان شریعتی، استاد و پژوهشگر فلسفه سیاسی در صفحه شخصی خود یادداشتی در مورد جنبش های اعتراضی جوانان در خاورمیانه منتشر کرده است و معتقد است آنچه این جنبش ها را با مطالبات مدنی در جامعه ما پیوند می زند، عدالت خواهی در جامعه است. آنچه در ادامه می آید، گزیده ای از یادداشت او است که می خوانید:

***

جنبش اعتراضی جاری جوانان و مردم کشورهای منطقهٔ خاورمیانه آشکارا یک وجه مشترک دارد که آن‌را با جنبش مطالبات مدنی جامعهٔ ما پیوند می‌زند و آن «عدالت‌»خواهی است.

خواست عدالت که خود را به‌شکل انزجار از انحصار فسادآور قدرت اداری، هراس از بیکاری و بحران معیشتی (ناشی از رکود اقتصادی) نشان می‌دهد، بی‌تردید قرین «آزادی»‌خواهی (مطالبهٔ حقوق بشر و شهروند)، و در گرو طرح‌افکنی سبک متفاوتی از (راه‌ رشد و) «توسعه» است.

بهترین راهنما برای نیل به تعریفی ایجابی از «عدالت»، که در طول تاریخ اندیشه و مبارزات انسان مورد مناقشه بوده است، پیدایش همین احساس بی عدالتی است («جمهوری» افلاطون که از نخستین اسناد تاریخ اندیشه «پیرامون عدالت» است، به این ملاحظه درباره احساس بی عدالتی همچون راهنما بسوی عدالت اشاره دارد: در کلام گلاوکن برادر افلاطون).
 
عدالتخواهی جامعه را به‌سوی درک اثباتی «عدالت» راهنمایی می‌کند: شناسایی حقوق اکثریت مردم، و برای پرهیز از خشونت و به‌راه افتادن جنگ‌های داخلی، وضع قوانین تازه‌ٔ تضمین‌کنندهٔ حقوق مدنی و مصالح عالی ملی.
 
کشور ما نیز در آستانهٔ یک فصل انتخاباتی مجلس نمایندگی دیگر در شرایطی بسر می برد که سطح امید به «اصلاح» امور از طریق مشارکت در این امر، در پایین ترین سطح خود قرار دارد (شاید طی سه دههٔ گذشته). مهم‌ترین علت و عامل این سرخوردگی عمومی باز همین احساس بی‌عدالتی اجتماعی (به‌ویژه در امر معیشتی اقتصادی) است، همان‌ احساسی که در سایر کشورهای خاورمیانه جوانان را به خیابان‌ها کشانده است.
 
چرا جامعه‌هایی که فرهنگ اکثریت مردم در آنها اسلام است، به چنین بی‌عدالتی‌های آشکاری در همهٔ عرصه‌های زیستی و هم‌زیستی جمعی تن داده‌اند؟ متفکران، روشنفکران، و به‌ویژه «علما» در این فرهنگ و جامعهٔ دینی، بی‌عدالتی‌ها و عدالت را چگونه توجیه یا تعریف کرده و می‌کنند؟ و چرا تا کار به شورش و انفجار جامعه و جوانان نکشد، نسبت به وضع موجود اظهار نظر و ابراز «نقد» نمی‌کنند؟

نظرات

دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در سایت منتشر خواهد شد.

پیام های که حاوی تهمت یا افترا باشد در سایت منتشر نخواهد شد.

پیام های که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبز با خبر باشد منتشر نخواهد شد.