عمومی شدن مطالبه شفافیت

سیاسی /
شناسه خبر: 510875

چالش و نزاع سیاسی بر سر شفافیت در سال‌های اخیر در حالی در فضای سیاسی کشورمان رو به فزونی گذاشته که نگرانی‌ها از بابت جناحی شدن این مسأله نیز همزمان در حال افزایش است. در باب این نگرانی‌ها که مبنایی منطقی و عقلانی هم دارند می‌شود مسائل مختلفی را مطرح کرد اما نباید فراموش کنیم که در این میان موضوعات مثبت فراوانی را هم می‌شود یافت و شاید مهم‌ترین آنها عمومی شدن مطالبه شفافیت فراگیر در سطح کشور باشد.

مطالبه‌ای که به نظر نگارنده می‌تواند در دراز مدت حتی نگرانی‌ها بابت جناحی شدن شفافیت را هم رفع کند. سیر تکامل و تحول نظام‌های سیاسی و سیستم‌های مختلف حکومتداری در دنیا همواره تحت تأثیر مستقیم مطالبات جوامع بوده‌اند. در واقع هیچ تحولی در  مناسبات مملکت داری و حکمرانی نظام‌های سیاسی ایجاد نشده مگر اینکه تمام یا بخشی از آن ناشی از مطالبات اجتماعی بوده باشد. مطالباتی که در همیشه تاریخ سمت و سوی آن ناظر به افزایش سهم مردم در اداره کشورها بوده است. روزگاری در مسیر این تحولات مطالباتی حتی بحث گرفتن حق رأی یک اتفاق بزرگ بوده که حالا به عادی‌ترین و ابتدایی‌ترین حق شهروندی در اکثر کشورها تبدیل شده. به عبارتی آنچه امروز تعبیر به ایفای نقش جامعه در اداره کشورها می‌شود چیزی فراتر از مفهوم حق  رأی به شکلی است که چند دهه قبل وجود داشت. اکنون بحث‌ها بیشتر ناظر به بالا بردن کیفیت رأی و دخالت مردم در حکمرانی است و شفافیت یکی از مهم‌ترین و حیاتی‌ترین فاکتورهای آن می‌باشد.
با این توصیف حتی سوء استفاده‌های عوامفریبانه و پوپولیستی از مفهوم شفافیت و ابزار کردن آن در رقابت‌های سیاسی هم در نهایت الزاماً نه تنها اتفاقی منفی نیست بلکه می‌تواند با گذشت زمان به نفع شفافیت به مفهوم اصیل و واقعی آن تمام شود. چرا که گروه‌هایی که به دنبال برداشت جناحی از این موضوع و استفاده از آن در رقابت‌های سیاسی هم هستند ناخواسته به گسترش مفهومی کمک می‌کنند که به شکل طبیعی در ادامه خود آگاهی، مطالبه و خواست استقرار آن توسط جامعه را در پی دارد. در واقع مفاهیمی مهم و ریشه‌دار مانند شفافیت ازاین ویژگی برخوردار هستند که اساساً نمی‌توان مدتی طولانی از آنها در چارچوب‌های غیرملی و جناحی استفاده کرد. جامعه‌ای که به این مفاهیم حساس شود به طور ناخودآگاه به دنبال کشف ابعاد و زوایای مختلف آن می‌گردد. کما اینکه طرح بحث‌های پوپولیستی در باب این موضوع هم خود مجالی است در اختیار موافقان شفافیت اصیل که بتوانند از زاویه‌ای عمیق‌تر و ریشه‌ای‌تر به مسأله شفافیت فراگیر بپردازند. به عبارت دقیق‌تر حتی طراحی پروژه‌های پوپولیستی به بهانه شفافیت هم می‌تواند به دامن گستر شدن گفت‌وگو در باب این پدیده و لزوم توجه به ابعاد مختلف آن در سطح جامعه کمک کند و این چنین است که بحثی چون شفافیت حتی اگر توسط جریانی برای بهره‌بردای جناحی هم طرح شود، نهایتاً تأثیری ملی و فراگیر خواهد داشت و در آن چارچوب جناحی محدود نخواهد ماند. به این ترتیب به نظر می‌رسد حتی طرح ساده‌انگارانه و سطحی مسأله شفافیت که اخیراً باب شده هم نباید باعث نگرانی هواداران این موضوع باشد. بلکه حتی این بهترین موقعیت برای گروه‌هایی است که سال‌ها مترصد فرصتی بودند تا بتوان در حوزه شفافیت در کشور اقدامی عملی و جدی انجام داد. در ساده‌ترین شکل ممکن، طرح مسائل سطحی درباره شفافیت خود بهترین فرصتی است تا این مسأله به صورت اصیل و عمیق در جامعه طرح گردد.

نظرات

دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در سایت منتشر خواهد شد.

پیام های که حاوی تهمت یا افترا باشد در سایت منتشر نخواهد شد.

پیام های که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبز با خبر باشد منتشر نخواهد شد.