معترضان لبنانی؛ خسته از کشورداری طایفه‌ای

بین الملل /
شناسه خبر: 510582

تظاهرات در لبنان که با اعتراض به وضع مالیات بر شبکه‌های اجتماعی آغاز شد و در ادامه به مسأله فساد رسید، حالا مسائل طایفه‌ای را هدف گرفته‎ است و از همین رو هم هست که بسته اصلاحیه پیشنهادی «سعد حریری» نتوانست مردم را به خانه‎هایشان بازگرداند.

مطالبات مردم در زمینه مسائل طایفه‎ای در لبنان، از جمله مطالبه‎های نوظهور جامعه لبنان است. تحولاتی که در سال‌های اخیر در جامعه این کشور رخ داده، باعث شده تقسیمات طایفه‌ای و فرهنگ طایفه گری در این کشور که سیستم سیاسی آن نیز بر همین مبنا قرار داده ‎شده ‎است، تضعیف شود و مردم بویژه طبقه متوسط، تحصیلکرده و شهرنشین دیگر این شیوه کشورداری را برنتابند. در لبنان نه چندان دور، افراد در داخل طایفه خود محبوس بودند و مرزبندی‌های آنها همه بر پایه فرهنگ طایفه گری بود. اما با تاخت و تاز شبکه‌های اجتماعی در میان توده مردم لبنان، جامعه این کشور همانند سایر جوامع جهان دستخوش تحولات بسیاری شده‎ است. به‌طور خاص در این تحول اجتماعی در لبنان، مردم دیگر پایبندی‎های سابق به طایفه و قوم خویش را ندارند. نماد این بی‌توجهی به پایبندی به قوانین طایفه‎ای را می‌توان در بی‎توجهی جوانان به ازدواج‌های خویشاوندی و مراودات درون طایفه‌ای مشاهده کرد.
از همین رو سیاستمداران لبنان در دهه جدید با مردمی مواجه هستند که از انتخابات ترکیبی و کشورداری طایفه‌ای ناراضی هستند و ترجیح می‌دهند کشورشان مانند بسیاری از جوامع پیشرفته جهان، یک کشور دموکراتیک مبتنی بر حقوق شهروندی باشد نه یک کشور دموکراتیک مبتنی بر تقسیم ‌بندی‌های طایفه‌ای. تغییر مطالبات مردمی در اعتراضات اخیر لبنان از مسائل اقتصادی به‌سمت خواسته‎های مبتنی بر مبارزه با طایفه‎گری‎ها، بدین معناست که معترضان لبنانی خواهان ایجاد تغییر در سیستم حکومتی کشورشان هستند. اگر در تظاهرات و اعتراض‎های اخیر شاهد حضور همه طوایف شامل شیعه، سنی، عرب، دروزی و مارونی هستیم، علت در همین مسأله خواسته‎های فراطایفه‌ای و مردمی است. اما واقعیت این است، در کشوری که سیستم سیاسی آن طایفه‌ای است و کابینه دولتش همواره با ترکیب طایفه‌ای شکل گرفته، پاسخ دادن به مطالبات معترضان در مبحث طایفه‌گری کاری بسیار دشوار است. به‌همین دلیل نیز در سند اصلاحیه ارائه شده از سوی «سعد حریری» به این مطالبه مردمی توجهی نشده است. بنابراین اصلاحاتی نظیر اصلاحات حریری که بیشتر اقتصاد را هدف می‎گیرد، نمی‎تواند بیش از یک مسکن موقت عمل کند و طبعاً راهکاری قطعی نیست.
نکته دیگری که در اعتراض‎های اخیر لبنان نباید مغفول بماند این است که برخلاف سیاستمداران که یکدیگر را متهم به تحریک مردم برای به راه افتادن این اعتراضات می‎کنند، هیچ گروه یا جریان سیاسی پشت پرده تظاهرات نیست. اما مردمی بودن این جنبش در عین آنکه نکته‎ای مثبت برای آن است، می‎تواند تأثیری منفی نیز بر تداوم آن برای رسیدن مردم به خواسته‎های خود باشد. زیرا در چنین جریان‎هایی فقدان رهبری و سازماندهی باعث می‌شود، معترضان نتوانند خواسته‌های خود را به‌صورت یک سبد سیاسی مطرح کنند و به نتیجه مطلوب برسند. از همین رو می‎توان پیش‎بینی کرد، حتی اگر تظاهرات کنونی در لبنان با مسکن‌های موقتی مانند طرح اصلاحات حریری تاحدودی فروکش کند، اصلاً بعید نیست که در یک مقطع زمانی دیگر و به بهانه‌ای دیگر دوباره سر برآورد زیرا جامعه لبنان تغییر کرده و خواسته‌ها، مشابه خواسته‌های معترضان بهار عربی در کشورهایی مانند مصر و تونس است.

نظرات

دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در سایت منتشر خواهد شد.

پیام های که حاوی تهمت یا افترا باشد در سایت منتشر نخواهد شد.

پیام های که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبز با خبر باشد منتشر نخواهد شد.