جاده های اربعین؛ آن میزبان و این میهمان

اجتماعی /
شناسه خبر: 508476

اولین بار در سال 1386، در مسیر حرکت از نجف به کربلا، همه چیز برایم عجیب بود؛ غوغایی از جمعیت که در یک باند بزرگراه نجف کربلا به سمت شمال در حرکت بود و خیل عظیمی از آنان که در طول مسیر پای چادرهایشان از رهروان پیاده حرم حسینی پذیرایی می‌کردند.

اربعین در فضای آزاد
آن اربعین چهارمین باری بود که عراقی‌ها فارغ از سایه سنگین صدام دیکتاتور، در فضای آزاد، آیین اربعین را به جا می‌آوردند، اگرچه جنگ داخلی که از سال 85 شروع شده بود، همچنان در مناطق شمالی، مرکزی و جنوبی عراق قربانی می‌گرفت.
باورش کمی سخت بود، اما هرچه حملات  گروه‌های تروریستی و عمدتاً القاعده به زائران اربعین بیشتر می‌شد، بر تعداد زائران هم افزوده می‌شد که در سرمای آن روزهای زمستانی و گرد و غبار ناشی از حرکت ریزگردها در جاده‌های پرخطر و پرحادثه گام برمی‌داشتند.
از ایرانی‌ها در آن روزها خبری نبود، اگر هم بود تعدادشان 3 رقمی نمی‌شد و عمدتاً زائران کاروان‌های زیارتی بودند که از داخل اتوبوس‌هایی که در باند مخالف حرکت می‌کردند این حرکت عظیم را شاهد بودند.آن سال برای اولین بار نام موکب به گوشم خورد؛ چادرهایی که از سوی هیأت‌ها و عشایر منطقه برای پذیرایی از زائران دایر می‌شد، چیزی شبیه ایستگاه‌های صلواتی خودمان در دوران دفاع مقدس.
درهای خانه‌ها باز بود؛ کوچه‌ها آب و جارو شده و زیراندازهایی‌ تر و تمیز در وسط حیاط ها و در ایوان‌های خانه‌ها پهن شده بود و کتری‌ها روی اجاق‌ها می‌جوشیدند و از آن چای سیاه عراقی پر شکر تعارف می‌کردند و با نوای هله بیک به زائر، رهگذران مسیر کربلا را به داخل فرا می‌خواندند.
در داخل خانه هرچه بود حاضر می‌کردند و پذیرایی به نحو احسن انجام می‌شد، اما آنچه بیشتر در آن لحظات به خاطره تبدیل می‌شد، حس خوب میزبانی بود؛ بی‌تکلف و بی‌تعارف؛ تفضلوا!
زهیر یکی از جوانان آن روزگار شهر کربلا از قدیم‌ها که تعریف می‌کرد، غم چهره‌اش را فرا می‌گرفت و نمی‌توانست آن را در پس لبخند یا تغییر قیافه و ادا و اطوار پنهان کند؛ از آن روزها که هم زیارت اربعین و هم پذیرایی از میهمانان امام حسین(ع) در اربعین حسینی جرمی سخت داشت و حتی تا اعدام هم پیش می‌رفت.
اربعین زیر حملات تروریستی
اربعین سال بعد هم وضع به همین منوال بود با این تفاوت که حملات به شیعیان در استان‌های شمالی و شرقی کرکوک و دیاله و نیز صلاح‌الدین بیشتر شده بود.در خروجی بغداد، حوالی منطقه الدوره و ابودشیر بر سر راه زائران پیاده حرم حسینی بارها بمب‌گذاری شد و چند انتحاری هم خود را به صفوف زنان و کودکانی زدند که همراه همسران و پدران پیاده طی طریق می‌کردند.
شدیدترین حمله در این سال به یک چادر استراحت بانوان در شهر اسکندریه واقع در حدوداً 50 کیلومتری جنوب بغداد و 60 کیلومتری شمال کربلا انجام شد که طی آن 70 بانوی عراقی شیعه به همراه تعدادی از خدام و موکب داران در یک لحظه جان باختند و به شهادت رسیدند.
در آن سال‌ها نیز هنوز ایرانی‌ها در مسیر پیاده روی قرار نگرفته بودند و شاید عدد آنان به هزار نفر هم نمی‌رسید. روزهای سرد زمستانی بود و همچنان ریزگردها در مسیر پیاده روی وارد حلق زائران می‌شد؛ با این حال چادرها یا خیمه‌های برپا شده در مسیرهای بغداد – کربلا و نجف – کربلا بی‌وقفه در شبانه روز از زائران پذیرایی می‌کردند.
آن روزها این حرکت عظیم شیعی نه تنها در سایر نقاط جهان که حتی در ایران هم بازتابی نداشت و وهابیت و رسانه‌های متعلق به آنان هم سعی می‌کردند این حرکت بزرگ مسالمت‌آمیز را تخطئه و بایکوت کنند و در مقابل گروه‌های تکفیری و در رأس آن القاعده با کشتار زائران کربلا، بویژه در جاده بغداد – کربلا و در منطقه‌ای که به مثلث مرگ معروف بود، تمام زور خود را می‌زدند تا شیعیان را از این آیین مقدس خود عقب بنشانند و آن را متوقف کنند.اما عراقی‌ها پای فشردند و حرکت خود را بی‌وقفه ادامه دادند؛ گروه بزرگی که جمعیت آنان تا 15 میلیون می‌رسد راهی جاده می‌شوند و هزاران نفر نیز در مسیرهای اصلی و نیز راه‌های فرعی و از میان نخلستان‌ها، موکب‌ها را برپا می‌کنند تا افتخار میزبانی میهمانان امام حسین را داشته باشند.
 
میهمانانی از آن سوی مرزهای عراق
اولین و بیشترین تعداد میهمانان خارج از اراضی عراق را ایرانی‌ها تشکیل می‌دهند که در سال 92 یکباره رکورد زدند و تعدادشان به حدود 500 هزار نفر رسید. عراقی‌ها و موکب دارانشان آن سال به‌طور کامل غافلگیر شدند. آن سال مصادف بود با شروع تحرکات گروه تروریستی جدیدی با نام داعش که از القاعده متولد شده بود. آن سال هم حملات تروریستی به زائران ادامه یافت و در عین حال شور عراقی‌ها نیز برای حضور در این مراسم بیشتر شد، بنابراین برای پذیرایی از خیل عظیم زائران به موکب‌ها و خدام بیشتری نیاز بود، از همین رو، از مناطق مرکزی و جنوبی و همچنین عشایر عراقی برای این میزبانی شتافتند.
همان سال، بسیاری از اهالی کربلا و نجف خانه‌های خود را در اختیار زائران ایرانی قرار دادند و درطول اقامت در این دو شهر از آنان پذیرایی کردند. کفش هایشان را واکس زدند، لباس هایشان را شسته و اتو کردند و هر وعده هم هر آنچه داشتند بر سر سفره حاضر کردند و از آنجا باب روابطی عاطفی میان ایرانی‌ها و عراقی‌ها ایجاد شد که نتیجه آن سفرهای مستمر میان دو سوی مرز میان کربلا و اصفهان، نجف و تبریز یا تهران و کربلا بود.
عراقی‌ها در میزبانی از زائران امام حسین(ع) چنان سنگ تمامی گذاشتند که رهبر معظم انقلاب عنوان «میزبانی سخاوتمندانه » را بر آن گذاشتند.
 
برش
همه سر سفره امام حسین(ع)
ابو ثامر از شیوخ منطقه بغداد، هر سال بانی برپایی چند موکب در کربلا و در مسیر بغداد است. او و اعضای عشیره‌اش، از چند ماه قبل از اربعین و بخصوص از آغاز ماه محرم الحرام کارشان را آغاز می‌کنند.
خیلی از آنها کارهای یومیه و کسب و کار را نیمه تعطیل و گاهی کاملاً تعطیل می‌کنند و عهده دار مسئولیت‌هایی می‌شوند که توسط شیخ تقسیم شده است . هزینه‌ها را هم از صندوق عشیره تأمین می‌کنند.ابو ثامر می‌گفت، بعضی‌ها در کربلا و اطراف این شهر خانه خریده‌اند و وقف زائران امام حسین(ع) کرده‌اند و بخصوص برای زائران میهمانی در نظر گرفته‌اند که از خارج عراق و عمده از ایران وارد این کشور می‌شوند.یکی از آنها ارث پدری را پای اربعین گذاشت و به همین منظور خانه‌ای در حومه کربلا خریداری کرد، حال آنکه خودش در بغداد مستأجر بود.ابوثامر همانند سایر ریش سفیدان و شیوخ عشایری که در این ایام زائران اربعین را میزبانی می‌کنند، کارش مدیریت موکب‌هاست. هر کس سرجایش قرار دارد؛ عده‌ای سرگرم آشپزی، عده‌ای نظافت و عده‌ای دعوت از زائران برای استراحت در چادرهای برپا شده و صرف غذا.وقتی درباره هزینه‌ها سؤال کردیم، پاسخی داد عمیق و در خور تفکر؛ می‌گفت اول اینکه همه دارایی و زندگی و زن و فرزندانمان فدای امام حسین(ع)، دوم  برکت و روزی ما از او و خانواده‌اش است و سوم اینکه ما عراقی‌ها نسبت به میزبانی زائران اربعین تعصب داریم و به آن افتخار می‌کنیم.
حالا این روزها، چند میلیون زائر خارجی و بیشترایرانی‌ها، سر سفره امام حسین(ع) هستند و میزبانانی مهربان و سخاوتمند دارند؛ ایرانی، آذربایجانی، لبنانی، پاکستانی، افغان و شیعیانی از سایر نقاط جهان در سرزمین جهاد و شهادت حضور دارند؛ حتی غیر شیعیان هم هستند، از آشوری‌ها، مسیحیان ارتدکس و کاتولیک و نیز جمع زیادی از اهل سنت عراق، ایران و سایر کشورها هم در آیین اربعین حسینی حضور می‌یابند و برخی از آنان هم مسیرهای طولانی را پیاده طی می‌کنند.
اربعین را با گردشگری اشتباه نگیریم
اربعین را نباید با یک سفر توریستی اشتباه گرفت. این سفر هم سخت و دشوار است و هم پر ماجرا و  خاطره انگیز و فضایی است برای تفکر و دیدنی‌های معنوی یک آیین مذهبی. واقعیت این است که عراق بعد از سال‌ها اشغال و جنگ داخلی و نبرد با مخوف‌ترین گروه تروریستی جهان یعنی داعش، از نظر زیرساخت‌های شهری دچار مشکلات زیادی است و نمی‌توان از آن انتظار زیادی داشت. هنوز نیروگاه‌های این کشور با تمام ظرفیت کار نمی‌کنند و آب یک مشکل اساسی شهرهای عراق بویژه کربلا و نجف است. در خصوص حمل و نقل نیز اگرچه عراقی‌ها تمام امکانات خود را در ایام اربعین به صحنه می‌آورند، اما قطعاً جوابگوی جمعیت 15 تا 18 میلیونی در یک برش زمانی 15 -20 روزه نیست.
عراقی‌ها راه کربلا را پیاده طی می‌کنند و برگشت را با هرچه که پیدا شود، قناعت می‌کنند؛ بخشی را با کامیون‌ها و تریلرهای سنگین و واگن‌های قطارهای باری و وانت بارها و مینی بوس ها در موسم اربعین، هتل‌های کربلا و نجف و کاظمین، از چند ماه قبل رزرو شده اند

نظرات

دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در سایت منتشر خواهد شد.

پیام های که حاوی تهمت یا افترا باشد در سایت منتشر نخواهد شد.

پیام های که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبز با خبر باشد منتشر نخواهد شد.