چرا شفیعی کدکنی یک چهره چندوجهی است؟

فرهنگی /
شناسه خبر: 507402

امروز سالروز هشتاد سالگی استاد دانشگاه، محقق و شاعری‌ است که هنوز هم بعد از گذشت سال‌ها دانشجویان برای حضور در کلاس‌هایش سر و دست می‌شکنند. محمدرضا شفیعی کدکنی که نه تنها از عطارپژوهان شاخص کشورمان است بلکه افزون بر این صاحب ترجمه‌ها و تصحیح‌های متعددی از بزرگان ادب ایران و جهان نیز است.

از همان سال 1362 که به عنوان دانشجوی کارشناسی قدم به دانشگاه تهران گذاشتم تا سال 1376 که موفق به دفاع از رساله دکترایم شدم افتخار شاگردی استاد کدکنی را داشتم. هرچند که بعد از گذشت سال‌ها هنوز هم خودم را شاگرد او می‌دانم و تأکید دارم همه استادان رشته‌های مرتبط با زبان و ادبیات فارسی و حتی فعالان این بخش از ادب و فرهنگمان را باید ریزه‌خواران خوان گسترده این استاد، ادیب و فقیه کشورمان دانست. با شناختی که از مطالعه آثار منتشر شده او و همچنین افتخار شرکت در کلاس‌ها و همینطور رفت و آمد هر از چندی‌ام به خانه استاد کدکنی دارم مهمترین وجه تمایز ایشان را با دیگر اساتید و پژوهشگران این روزگار نه تنها در جایگاه علمی ایشان، بلکه در شخصیت، رفتار و منش او می‌دانم. تردیدی نیست که برای شناخت چنین ادیبی باید به همه وجوه زندگی کاری و شخصی‌اش نگاه کرد چرا که بدون اینها نمی‌توان به شناخت دقیقی از این چهره شاخص ادبیات معاصر دست پیدا کرد، به هیچ حوزه‌ای قدم نگذاشته مگر بدون تجمیع همه ویژگی‌هایی که در او سراغ داریم؛ مصداق متعددی از این گفته را می‌توان هم در تصحیح‌هایی که انجام داده دید و هم در تمام آثاری که درباره نقدهای فرمالیستی و ادبی نوشته و علاوه براین ایده‌های بسیار خوبی هم درباره شعر معاصر فارسی ارائه کرده است. پیگیر نوشته‌های این استاد معاصر زبان و ادبیات فارسی مان که باشید می‌دانید کافی‌ است به سراغ حتی طرح موضوعی در کتاب‌ها یا مقاله هایش رفته باشد تا بعد از آن دیگر اساتید و علاقه مندان دست به کار شده و آن را دنبال کرده باشند. بنابراین اغراق نیست که بگویم او در بسیاری از موارد همچون چراغی بر سر راه اهالی ادبیات درخشیده و بهانه و جرقه‌ای به دست پژوهشگران داده است. اعتبار گفته‌ها و نظریه هایش به حدی است که با وجود این که تصحیح‌ها و آثار متعددی درباره «تذکرة الأولیاء» انجام شده اما وقتی بهار امسال تصحیحی به همت ایشان روانه بازار نشر شد همه ادبیات دوستان با اشتیاق بسیار آن را خریدند، چرا که می‌دانند که کافی است به سراغ موضوعی برود تا مخاطبان با مطالب و اطلاعات تازه‌ای روبه‌رو شوند. تنها درج نام ایشان روی جلد کتاب یا پای مقاله‌ای کفایت می‌کند تا همگی بدانیم با ناگفته‌ها و مطالب تازه‌ای روبه‌رو شده‌ایم. همه آنهایی که استاد شفیعی کدکنی را می‌شناسند می‌دانند که او محقق، استاد، شاعر و در کل انسانی‌ است چند وجهی.  بگذارید نمونه‌ای از سال‌های شاگردی خودم در محضر ایشان از دوره کارشناسی بگویم، وقتی تصحیح ایشان از «اسرارالتوحید» منتشر شد، مطالبی که در بخش تعلیقات آن نوشته بود دستمایه‌ای شد برای تألیف و انتشار کتاب‌ها و مقاله‌های مختلفی از سوی شاگردان و علاقه مندان ادبیات. وقتی «با چراغ و آینه» در جست‌و‌جوی ریشه‌های تحول شعر معاصر ایران از سوی استاد کدکنی منتشر شد و در آن از این گفت که ردپای پررنگی از ادبیات غرب می‌توان در ادبیات معاصر کشورمان دید عده بسیاری دست به کار شدند و دنباله این گفته را گرفتند. چرا راه دور برویم، کتاب«صور خیال در شعر فارسی» هنوز هم کارهای مرجع مهم در موسیقی و شعر است. از گستره دانش و نگاه منتقدانه استاد کدکنی هم نمی‌توان صرف نظر کرد، همه اینها در کنار اخلاق خوش و تواضع مثال زدنی‌اش منجر به آن شده که ما علاوه بر ادیبی شاخص با انسانی جوانمرد و برخوردار از ویژگی‌های انسانی هم روبه‌رو باشیم. من به شخصه همه آنچه تا به امروز نوشته‌ام یا دانش اندکم را مرهون لطف بی‌دریغی می‌دانم که به شاگردان خود از جمله من داشته است.

نظرات

دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در سایت منتشر خواهد شد.

پیام های که حاوی تهمت یا افترا باشد در سایت منتشر نخواهد شد.

پیام های که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبز با خبر باشد منتشر نخواهد شد.