شعرهای سه شنبه

کسی که مثل هیچکس نیست

فرهنگی /
شناسه خبر: 500926

آنچه که در این رویکرد پیش از نگاه تخصصی به موضوعات ادبی باید مورد تأکید قرار گیرد ترویج و تبلیغ ادبیات و استخراج کارکرد اجتماعی آن است. تلاش خواهد شد بی‌هیچ تمرکز و تأکیدی بر گفتمان‌های غالب به گفت‌وگویی مؤثر بیندیشیم.

---
 گام نخست این تدارک، فراخوان مخاطبان در چرخه انتشار آثار و معرفی تولیدات ادبی است و پس از آن بنا به مقتضیات و مطالبه مخاطبان و ضرورت رسانه، اتفاقاتی دیگر رقم خواهد خورد.از این رو با معرفی ایمیلbehdarvandarmaghan@gmail.com چشم در راه آثار شاعران، پژوهشگران و منتقدان ارجمندی در حوزه شعر، ترجمه شعر جهان، نقد ادبی، تحلیل گفتمان‌های ادبی، بررسی رویدادهای شعری و جامعه‌شناسی ادبی خواهیم بود.
 
احمدرضا احمدی شاعر شگفتی است که معادلات زبان را در عاطفه‌ بی‌حد و حصر و خیال‌بافی‌های عجیبش به‌هم می‌زند؛ احمدی از همان اولین دفترهایش به شعر معاصر ایران نشان داد که عطشی برای کسب جایگاهی ویژه در شعر ندارد اما چه می‌خواست چه نه؛ این جایگاه متعلق به او و ذهن عجیب و رؤیاپردازش بود و کلماتی که در دست او هنگام نوشتن خلق می‌شد. احمدرضا همچنان می‌نویسد و شعرهای فراوانِ بی‌نظیر بسیار دارد و همچنان در گرگ و میشی از کلمات به تصویرهایی که می‌بیند دست می‌کشد و خالق تصاویری می‌شود از آنچه شاید همه می‌بینند، اما نه مثل احمدرضا. شوخ‌طبعی احمدی در اندوه با شکوه کلماتش طوری غرق می‌شود که انگار دریایی در قاب عکسی سرریز کرده و جهانی را آب گرفته و از اعماق فقط می‌شود نور خورشید را در شکست نور دید... شعر احمدرضا احمدی، دریایی است که غریق را عاشق می‌کند.
محسن بوالحسنی
 
 
من بسیار گریسته‌ام
هنگامی که آسمان ابری است
مرا نیت آن است
که از خانه بدون چتر بیرون باشم
من بسیار زیسته‌ام
اما اکنون مراد من است
که از این پنجره برای باری
جهان را آغشته به شکوفه‌های گیلاس بی‌هراس
بی محابا ببینم
 
حقیقت دارد
تو را دوست دارم
در این باران
می‌خواستم تو
در انتهای خیابان نشسته باشی
من عبور کنم
سلام کنم
لبخند تو را در باران می‌خواستم
می‌خواهم
تمام لغاتی را که می‌دانم برای تو
به دریا بریزم
دوباره متولد شوم
دنیا را ببینم
رنگ کاج را ندانم
نامم را فراموش کنم
دوباره در آیینه نگاه کنم
ندانم پیراهن دارم
کلمات دیروز را
امروز نگویم
خانه را برای تو آماده کنم
برای تو یک چمدان بخرم
تو معنی سفر را از من بپرسی
لغات تازه را از دریا صید کنم
لغات را شست‌و‌شو دهم
آنقدر بمیرم
تا زنده شوم
 
تمام دست تو روز است
و چهره‌ات گرما
نه سکوت دعوت می‌کند
و نه دیر است
دیگر باید حضور داشت
در روز
در خبر
در رگ
و در مرگ...
از عشق
اگر به زبان آمدیم فصلی را باید
برای خود صدا کنیم
تصنیف‌ها را بخوانیم
که دیگر زخم‌هامان بوی بهار گرفت
بمان:
که برگ خانه‌ام را به خواب داده‌ای
فندق بهارم را به باد
و رنگ چشمانم را به آب
تفنگی که اکنون تفنگ نیست،
و گلوله‌ای که در قصه‌ها
عتیقه شده است
روبه‌روی کبوتران
تشنگی پرندگان را دارد
مرا نکاوید
مرا بکارید
من اکنون بذری درستکار گشته­ ام
مرا بر الوارهای نور ببندید
از انگشتانم برای کودکان مداد رنگی بسازید
گوش‌هایم را بگذارید
تا در میان گلبرگ‌های صدا پاسداری کند
چشمانم را گل میخ کنید
و بر هر دیواری
که در انتظار یادگاری کودکی است بیاویزید
در سینه‌ام بذر مهر بپاشید
تا کودکان خسته از الفبا،
در مرغزارهایم بازی کنند
مرا نکاوید/ واژه بودم
زنجیر کلمات گشته‌ام
سخنی نوشتم که دیگران با آرامش بخوانند
من اکنون بذری درستکار گشته‌ام
مرا بکارید/ در زمینی استوار جایم دهید
نه در جنگلی که در زیر سایه درختان معیوب باشم
جای من در کنار پنجره‌هاست
از هر لیوانی که آب نوشیدم
طعم لبان تو و پائیزی
که تو در آن به‌جا ماندی به یادم بود
فراموشی پس از فراموشی
اما
چرا طعم لبان تو و پائیزی که تو در آن
گم شدی در خانه مانده بود
ما سرانجام توانستیم
پائیز را از تقویم جدا کنیم
اما
طعم لبان تو برهمه لیوان‌ها و بشقاب‌ها
حک شده بود
لیوان‌ها و بشقاب‌ها را از خانه بیرون بردم
کنار گندم‌ها دفن کردم
زود به خانه آمدم
تو در آستانه در ایستاده بودی
تو در محاصره لیوان‌ها و بشقاب‌ها مانده بودی
گیسوان تو سفید
اما لبان تو هنوز جوان بود.
 
از حدس و گمان‌های تو ویران نمی‌شوم
مرا نام تو کفایت می‌کند
تا در سرما و بوران
زمان و هفته را نفی کنم
مرا
که می‌دانی
نه قایق است، نه پارو
بر تو خجسته باشد
گیلاس‌هایی را
که بر گیسوان آویخته‌ای
تو صبر داری
تا خواب من پایان پذیرد
تا به دیدار من آیی
 
هرمز علی پور
بارها گفته ام که نگاه من به شاعری دیگر، تنها نگاه شاعر به شاعر است. فارغ از نقد و نظر و نمره دادن ها. محصول گذر عمر! تفاوت سنی من با احمدرضا احمدی زیاد نیست. من اما از آغاز شاعری ام شعر و شخصیت او را دوست داشته و می دارم و با تمام غرور و عزت نفسم هیچ گاه نخواسته ام به خودم و دلم دروغ بگویم. هنوز یادم هست «من فقط سپیدی اسب را گریسته ام» را به چه عشقی خریدم. نگاه می کردم و می خواندم. آن وقت ها هنوز این قدر عزیز نشده بود. کتابی که عکس او در روی و پشت جلد بود. چقدر هم جذاب. مثل بعد از انقلاب که در متن هیجانات انقلاب و شور و شرهای رایج از «هزار پله به دریا مانده»ی او غفلت نکردم. احمدرضا با هیچ کس مگر خودش قابل مقایسه نیست. هر چه را که یک شاعر هنرمند باید داشته باشد، دارد. 
احمدرضا، احمدرضای نازنین شعر معاصر است و نیاز به تعریف کسی نداشت. پشتکار و تخیل و زیست کودکانه اش و حرف زدن معمولی اش که دیگر شعر در می آید او را عزیز شعر امروز کرده است. 
من شعر و سلوک احمدرضا را دوست دارم و برای او همیشه سلامتی آرزو می کنم. احمد رضا را فقط باید خواست. این هیچ وقت او از یادم نمی رود شاعر غیر سیاسی که سیاسی ترین دردهای اجتماعی را سرود. 
 
 
فرامرز سه‌دهی
دومین دوره «جایزه کتاب سال شعر الوند» در هفته‌های اخیر برگزار شد و جایزه ویژه این رویداد ادبی نصیب «فرامرز سه‌دهی» مؤلف کتاب «فنجان شکسته در پاییز فروپاشی» شد. چند شعر از برگزیده این دوره با آرزوی برگزاری با شکوه‌تر دیگر ادوار جایزه شعر الوند تقدیم می‌شود.
  
 
محبوبم!
گالیله اشتباه کرده است
زمین به دور خورشید نمی‌گردد
من دور تو می‌گردم
 
 
لیلا! (این یک نامِ مستعار است)
زندگی همین است:
که تو شاید پنجره باشی
در طبقه دوم
و من تیرِ چراغ برق
که بچه‌ها چراغش را شکسته‌اند
 
 
از تمامِ پرندگان
تو پرنده‌تر بودی
از تمامِ پرندگان
من مانده‌ام وُ یک شانه چپ
و شعری که در غیابِ تو دارد گریه می‌کند
 
 
تازگی ندارد!
پاهای تو
پُل‌های زیادی را شکسته است
دلم را
پیش از رسیدن به پل‌ها
تازگی ندارد
تو رفته‌ای
و دلم را آب بُرده است
تو پل‌های زیادی را شکسته‌ای
و من این سیل را خیلی خوب می‌شناسم
تازگی ندارد
 
 
چه پاییز غم‌انگیزی!
من پیاده‌رویی هستم
که تو در پیاده‌روی دیگر
راه می‌روی
دست در دستِ آن مرد آمد
آن مرد در من آمد
 
 
گلویم
پُر از قناری‌ست
قناری‌های غمگین!
 
 
سارا متقی
می‌خواهم ببینمت
و ببارمت
چنان که هرگز ندیده بودمت
ای سبزِ روییده بر کهنه دیواری در رشت
از خونم
پیش از تیره گونی فلک
آه‌ ای سپیدِ شب
آه‌ ای شبِ سپید
که مرارت ایامم را در شبی شکستی
وزیدی و رفتی
غم باد را ریختی در گلویم
و فقدانت را در صدایم لرزاندی
من فقدانِ توام
توام
ای من!/ ای پریشان!
دل آشوبِ غمین که از آتش گذر کردی
از زیبارویی گریختی
پاک دامن/ سرت از تن جدا شد
بی که مبعوث شوی
ای پیام آور غم و اندوه ناغریب
که اندوه، تو را از روز نخست می‌شناخت
هیچ پیامبری را دیده‌ای که از روز تولد، رسالتش را به دوش بگیرد؟
من نه ابراهیم و یوسف و یحیی
پیام‌ آور غمم/ در آیه‌ای نگنجیده
پس حدیث مرا در سطر سی و چهارم این شعر
متواتر کن
و اشارت بحث را در «فانّی قریب» بیاب
غم به تو نزدیک است
«من در حسرت داشتن کسی که نیست خواهم مرد»
سطری از کتابی که هرگز ننوشتم
و اگر می‌نوشتمش، نمی‌خواندی
 
 
حیاتقلی فرخ‌منش
 
هفتاد چپه گل مریم بر گورت بگذارند
خرزهره‌ای
رخنه خشک
بر آب و علف
یقه دریده گریه
به دامان مادران
 
 
ابری بر تن
مه می‌نوشم از سنگ
سال، سال مزار و
رقص مرگ
رو به کوه و پا به ماه
گاوها در طشت می‌رقصند
سماع شست بر کهیر مس
جهان در بوسه‌ای
خلاصه می‌شود.
 
 
آرام
آرام
فرو می‌روم در کالی چشمانت و
عطر گونه‌هایت را سر می‌کشم
این جنگل
بی تو
بی من
چه فرق می‌کند
بر دل شمال ببارد
یا به شانه‌های جنوب بوزد
بگذار نفس‌ها
سبز بمانند
بر جنگلی که نباشیم
 
 
علی یاری
 روایتی درونی
زن را از تماشاخانه
کشانده تا اینجا
تا میخانه متروک خیام
آبشار گیسو را
بارانده بر میزی با دو صندلی.
 
کولی عاشقی حلول کرده در بادها
پنجره‌های طاقِ ضربی
به سلامتی‌اش بر هم می‌خورند.
 
از نمای درشت
بلم‌رانان
اگر می‌دیدند آن قطره را
که مرارت پوست را برملا می‌کرد
آیا سی بهار
خرده‌روایت‌های فاطمه‌خاتون را
با کارون و مسافران ناشناس
قسمت می‌کردند؟
آیا دیده‌اند
کسی از دهان کوسه بیرون بزند
تا تقلاکنان
به قرار ملاقات عصری بهاری برود؟
 
آبشاری سفید
برمی‌خیزد از میز
پیاله‌های خالی را دور می‌زند
تا افسانه‌ای تازه
دم بگیرد در کرانه رود.
 
لیلا کردبچه
می‌توانم دست‌کم دوازده‌برابرِ این دیوانه باشم،
و هرروز برگِ تازه‌ای در جنون رو کنم؛
آنقدرکه هرلحظه بیشتر در خودم فرو بروم
و دست‌وپایم را جمع کنم
که جای کمتری بگیرم
که جای بیشتری باز کنم برای نبودنت
 
می‌توانم دست‌کم دوازده‌برابرِ این دیوانه باشم،
آنقدرکه عاشقت بمانم
و قلب واقعی‌ام را بگذارم وسط
که به آن بخندی
وقتی برای دوستانت از زنی می‌گویی
که آنقدر دیوانه بود،
که دیوانۀ تو بود.
 
 
وحید نجفی
 چسبیده‌ام به خاک نچسبم
شاید که در بهار برویم
برشانه‌ام کلاغ نشاندم
شاید به خود درخت بگویم
شاید که عشق معجزه‌ای کرد
موی سپید را بتکانم
شاید که دوست داشتنت را
با ضعف جان خود بتوانم
شاید ادامه داشته باشم
هرچند در گذشته‌ای از تو
شاید دوباره سر بگذارد
برشانه‌ام فرشته‌ای از تو
شاید که در تولد بعدیم
یک اسم بر لبان تو باشم
یک انتخاب وسوسه‌انگیز
در روز امتحان تو باشم
دارم تلاش می‌کنم اما
جز باد استخاره من نیست
ای عشق نخ نمای قدیمی!
پیراهن تو پاره من نیست
من خسته‌ام دلیل بیاور
هرچند با اگر که و شاید
با این که از سیاهی مطلق
شک دارم آفتاب در آید
 
امید غضنفر
 «ماندلا»
شب بود
آفریقا که رسیدی
 
شعله بوی گل می‌داد
وقتی عبور می‌کردی
از بیست و هفت دوزخ
و در بومی که شب‌تر از محاق بودند
سپیدان‌اش
امید را ترانه خواندی:
در این بوم بی‌بام بیگانگی
نفس از گلوی قفس می‌کشم
به شوق هوای رها از قفس
قفس را به شکل نفس می‌کشم
 
ماندلای صلح!
حالا که به بی‌مرگی رسیده‌ای
سلام این سیاره سوخته را
به روح بزرگ برسان
شاید این گوی سوگوار
در زلال گنگ گاندی
و جاری بخشش تو
آرامش یابد
 
 
صالح دروند
به میله قفسم تکیه دادم و کم‌کم دو بالِ تازه درآوردم از دو پهلویم
دوباره پلک زدم تا دوباره پلک زدم، دو مارِ تازه درآوردم از دو بازویم
دو روزِ بعد، دو اعرابی بیابان‌گرد مرا – رسیده – کشیدند از دو چاهِ عمیق
دو تکه‌پاره من را به گرگ‌ها دادند؛ مرا دریدند از لاشه‌های بدبویم
دو پاره‌ام وسطِ دنده‌هایشان جا ماند؛ دو پاره‌ام وسطِ دشت می‌تپد در خون
نشسته‌ام وسطِ دردپاره‌های خودم، برای حالِ خودم چارپاره می‌گویم
تمامِ دشت به‌ حکمِ من است؛ اُف بر من که تکه‌تکه تن رعیتِ من است امروز؛
که پادشاه‌ شدن؛ آرزوی کودکی‌ام، به تاجِ خون دلمه بسته بر سر و رویم
بلند می‌شوم از جایم، از همان‌جایی که بالِ سمتِ چپم گیر کرده در تردید
بلند می‌شوم و تیر می‌کشد دستم، ستون که می‌شود از کتف روی زانویم
پلی شکسته‌ام و چند دفعه ویران‌تر! نمی‌توانم از این مهلکه عبور کنم،
که از چهارطرف ریگ می‌وزد در من؛ که مرگ با هیجان تاخت می‌کند سویم
عجب حکایتِ تاریکی است جان‌ کندن، به‌ زعمِ هرکه مرا در قفس ندید و نگفت -
به من که: قایقِ بی‌بادبان شرف دارد به من، که قایقِ بی‌بادبان و پارویم
 

 

کلمات کلیدی

نظرات

دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در سایت منتشر خواهد شد.

پیام های که حاوی تهمت یا افترا باشد در سایت منتشر نخواهد شد.

پیام های که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبز با خبر باشد منتشر نخواهد شد.