آیین های عزاداری در مازندران

شِه ماهِ علی اصغر بِلاره*

اجتماعی /
شناسه خبر: 499556

مناسک مربوط به‌ عزاداری‌های محرم فقط یادآور علقه‌های دینی ما نیست، بلکه از خلال آن، پیوندهای اجتماعی و عاطفی و مناسبات مبتنی بر نوع دوستی و دیگرخواهی نیز تکرار و تقویت می‌شود. گویی عزاداری‌های محرم فرصتی را فراهم می‌آورد تا بار دیگر حیات اجتماعی و پیوندهای انسانی خود را به یاد آورده و تقویت کنیم. فارغ از اینکه از کدام نقطه ایران باشیم، تجدید این پیوندها و مستحکم کردن آن‌ها، اتفاقی است که در عزاداری‌های مربوط به محرم، بویژه روزهای تاسوعا و عاشورا در جای جای کشور اتفاق می‌افتد.

 در مازندران هم مناسک و آیین‌های مربوط به محرم، باوجود برخورداری از تنوع زیاد، اما در غایت خود همان هدف پیش گفته، یعنی تقویت پیوندهای دینی و اجتماعی را دنبال می‌کند. به‌عنوان مثال، امامزاده عبدالله(ع) شهرستان آمل، یکی از مناطق کانونی عزاداری است. روز عاشورا، دسته‌های زنجیرزنی و      سینه‌زنی از شهرها و روستاهای اطراف، به آستان این امامزاده می‌آیند و در فضایی معنوی، عزاداری می‌کنند. در سال‌های گذشته دیده شده است که برخی نوآوری‌ها در شیوه عزاداری، از خلال همین تجمعات مذهبی به اشتراک گذاشته شد، همچنان که تاسوعا و عاشورا فرصتی را فراهم می‌آورد تا مردم از مناطق مختلف استان، با آیین‌های فرهنگی هم آشنا شوند. «کعب زنی» که نوعی عزاداری با استفاده از دو سنگ، به جای استفاده از زنجیر است، از همین محل به سایر روستاها و شهرها تسری یافت.
در روستاها و شهرهای دیگر هم، دسته‌های عزاداری از محله‌ها یا نقاط مختلف، عموماً در امامزاده‌ای که معتبرتر و دارای سابقه تاریخی شناخته شده تری است، گردم هم می‌آیند. از جمله امامزاده شمس الدین(ع) روستای بابلکان در حدفاصل آمل و بابل که روزهای تاسوعا و عاشورا، میزبان دسته‌های سینه زنی و زنجیرزنی از نقاط مختلف است.
در ایام محرم، اغلب در تکایا و حسینیه‌ها شب‌ها اطعام دهی می‌شود. درهای این اماکن مقدس به روی همگان باز است و کسی نمی‌پرسد این چهره جدید حاضر کیست، «نانش می‌دهند و از ایمانش نمی‌پرسند.» هزینه این اطعام دهی‌ها عموماً از سوی همگان تأمین می‌شود؛ هرکس به وسع خویش، برخی پول می‌دهند، برخی برنج و روغن و برخی هم گوشت و مرغ. همه این‌ها جمع می‌شود و آشپزهایی که بی‌اجر مادی کار می‌کنند، غذای عزاداران را تهیه می‌کنند.
در این میان اما روستاهای «درون کلا» شرقی و غربی در بخش مرکزی شهرستان بابل، داستان متفاوتی دارند. در این دو روستا، اطعام دهی کلی و عمومی وجود ندارد. در روزهای تاسوعا و عاشورا، هر خانه این دو روستا، به وسع خود غذایی می‌پزد و ظهر عاشورا یا تاسوعا، پس از پایان عزاداری، درهای خانه‌های اهالی باز و سفره‌ها گسترده است. هرکس از هر جایی که آمده باشد، می‌تواند بدون «دق الباب» وارد خانه‌ای شود و بر سفره اطعام عزای امام حسین خود را میهمان کند. گویا روز تاسوعا این رسم در یک روستا (شرقی یا غربی) و روز عاشورا در روستای دیگری اجرا می‌شود. درون کلا در مازندران شناخته شده است و به یک روستای گردشگری مذهبی تبدیل شده است، با این تفاوت که برای این گردشگری هزینه پرداخت نمی‌شود و شما می‌توانید به هر خانه‌ای که می‌خواهید مراجعه کنید و از غذایی که خانواده به سلیقه و وسع خود تهیه کرده است، بخورید. این هم گوشه‌ای دیگر از آن پیوندهای عاطفی، انسانی و اجتماعی است که از خلال آیین‌های محرم به وجود آمده است.
* قربان ماه خودم؛ علی اصغر

نظرات

دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در سایت منتشر خواهد شد.

پیام های که حاوی تهمت یا افترا باشد در سایت منتشر نخواهد شد.

پیام های که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبز با خبر باشد منتشر نخواهد شد.