یک تجربه‌ دشوار اما لذت بخش

فرهنگی /
شناسه خبر: 496443

کتاب «تاریخ مفاهیم بنیادی زیبایی‌شناسی» اثر وودیسواف تاتارکیویچ به همت دکتر حمیدرضا بسحاق مدرس دانشگاه تهران و هنر ترجمه شده و بزودی روانه بازار نشر خواهد شد؛ کتابی که انتظار می‌رود استقبال خوبی از آن صورت بگیرد.

وودیسواف تاتارکیویچ، فیلسوف و زیبایی‌شناس لهستانی نامی آشنا در حوزه زیبایی‌شناسی است. علاوه بر کتاب تاریخ زیبایی‌شناسی (در سه مجلد)، مهم‌ترین اثر او «تاریخ شش مفهوم در زیبایی‌شناسی» است و همان‌طور که خود نویسنده هم در پیشگفتار کتاب اشاره کرده در واقع مکمل و نتیجه کتاب قبلی است. این کتاب همان‌طور که از نامش پیداست به بحث از شش مفهوم بنیادین زیبایی شناسی (از آغاز تا اواخر قرن بیستم) پرداخته است: هنر، زیبایی، فرم، میمسیس (تقلید یا محاکات)، خلاقیت و تجربه زیبایی‌شناسی. البته کتاب به بحث از مفاهیم مهم دیگر زیبایی شناسی نیز پرداخته و به همین دلیل و دلایلی دیگر نام آن به «تاریخ مفاهیم بنیادی زیبایی‌شناسی» تغییر داده شد. کتاب حاضر یکی از بزرگ‌ترین و مهم‌ترین پژوهش‌های صورت گرفته در تاریخ زیبایی شناسی است. در این کتاب به موضوعات، اسامی و مآخذی اشاره شده که در هیچ کجا نشانی از آنها دیده نمی‌شود. علاوه بر این، مؤلف در سراسر کتاب نگاهی بی‌طرفانه و بی‌غرضانه داشته است. اصل کتاب به زبان لهستانی است و متن انگلیسی آن (۴۰۰ صفحه) اساس کار اینجانب بوده است. متن انگلیسی کتاب روان اما بسیار فنی است. تاتارکیویچ فیلسوف و منطق‌دان فاضلی هم بوده و در سراسر کتاب اصطلاحات منطقی و فلسفی زیادی را به کار برده است. علاوه بر این، احاطه عجیب نویسنده به زبان‌‌های اروپایی و اصطلاحات و عبارات گوناگونی که او از زبان‌های مختلف (مانند یونانی، لاتین، ایتالیایی، لهستانی، فرانسوی، آلمانی و...) آورده بود، کار ترجمه را تا حدودی سخت و دشوار کرده بود. البته این دشواری تا حدودی طبیعی است؛ زیرا ترجمه متون زیبایی شناسی کار آسانی نیست؛ چون بیشتر مفاهیم آن، احساسات و احوالی بوده‌اند که به لفظ درآمده‌اند؛ الفاظی که به زبان‌های گوناگون و مختلفی بیان شده و حتی در زبان مبدأ نیز مبهم و تعریف‌ناپذیر‌بوده‌اند. مسلماً چنین کتابی علاوه بر ترجمه متن، نیاز به اضافات و افزوده‌هایی از سوی مترجم دارد؛ از این‌رو توضیحات مربوط به تمامی اصطلاحات دشوار و فنی در پی‌نوشت‌های پایان هر فصل آمده است و در واقع مجموع پی‌نوشت‌ها خود کتابی مستقل است. در ابتدا قصد ترجمه این کتاب را نداشتم، اما هنگامی که آن را می‌خواندم آن قدر جذب موضوعات آن شدم و آن قدر آن را مفید و ارزنده یافتم که دریغم آمد به فارسی ترجمه نشود و تعجب می‌کردم چرا این کتاب تاکنون ترجمه نشده است! چند مقاله آن به طور جداگانه در نشریات مختلف ترجمه شده که متأسفانه پر از اغلاط و جاافتادگی است. خواندن این کتاب را به همه علاقمندان هنر، بویژه هنرمندانی که می‌خواهند کارشان مبنا و اساس داشته باشد و بیش از آن به پژوهشگران هنر توصیه می‌کنم. هم‌اکنون در حال بازبینی ترجمه هستم و هنوز با ناشری صحبت نکرده‌ام. انشاءالله مهر ماه با یک ناشر به توافق خواهم رسید. کتاب تاریخ فلسفه (از طالس تا سارتر) اثر ویلیام ساهاکیان با ترجمه بسحاق توسط نشر چشمه مهر ماه امسال منتشر خواهد شد.‌

نظرات

دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در سایت منتشر خواهد شد.

پیام های که حاوی تهمت یا افترا باشد در سایت منتشر نخواهد شد.

پیام های که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبز با خبر باشد منتشر نخواهد شد.