چه هدیه‌‌ای دهیم که دیگران را خوشحال کنیم؟

یک کادوی خوب

اندیشه /
شناسه خبر: 495341

«جان تی‌یرنی» روزنامه‌نگار نیویورک‌تایمز، مطلب تأمل‌برانگیزی از یافته‌های تحقیقی منتشر کرده است که در آن به این سؤال پاسخ داده می‌شود که هدیۀ کامل و قابل قبول چه ویژگی‌هایی باید داشته باشد؟ در ادامه بخشی از این گزارش را می‌خوانیم که به قلم جان تی‌یرنی و بر مبنای تحقیق «جف گالاک» و «جولین گیوی»، محققان دانشگاه کارنگی ملون و اِلانور ویلیامز محقق دانشگاه ایندیانا نوشته شده است.

«دانشمندان علوم اجتماعی اطلاعات مسرورکننده‌ای را برای فصل تعطیلات در اختیار ما قرار می‌دهند. پس از مشاهدات گسترده در باب اینکه چگونه مردم به هدایا واکنش نشان می‌دهند، آنان توصیۀ مهمی به خریداران می‌کنند: لازم نیست که برای گرفتن هدیه خیلی خودتان را به دردسر بیاندازید. مجبور نیستید برای یافتن هدیه‌ای مناسب برای افرادی که برای شما مهم‌اند، ساعت‌ها وقت بگذارید. اکثر مردم با چیزی ساده خوشحال می‌شوند که به راحتی تهیه شود.

اگر چنین ادعایی حقیقت داشته باشد می‌تواند کمک فراوانی به ما کند. اما از این نکته اطمینان داشته باشد که این کار تحقیقی، مطالعه‌ای تنگ‌نظرانه و از روی تنبلی نیست که برخی در دانشگاه انجام می‌دهند. این محققان تحلیل‌های بسیار دقیقی انجام داده‌اند بر روی مراسم و آیین‌هایی که در آنجا هدایایی اعطا می‌شود؛ از جشن‌های عمومی در هند گرفته تا مطالعه بر روی لیستِ خریدهایی که از سایت آمازون انجام شده است. (آمازون بزرگ‌ترین فروشگاه آنلاین ایالات متحده است و تقریباً از شیر مرغ تا جان آدمی‌زاد را می‌توان در آن پیدا کرد). بنابراین، آنان با پشتیبانیِ داده‌هایی مستند، نتایج و توصیه‌های تحقیقاتی خود را ارائه می‌دهند.

براساس مطالعاتی که «جف گالاک»، «جولین گیوی» و «اِلانور ویلیامز» انجام داده‌اند به این نتیجه رسیده‌اند که: یک نمایش و شوی بزرگ را هنگام خرید هدیه هدف قرار ندهید. اما منظور آنها از نمایش بزرگ چیست؟ محققان مذکور معتقدند که بسیاری از خریداران هدیه می‌کوشند تا اسباب‌بازیِ مهیج و یا قطعه جواهری عجیب و منحصر به فرد بیابند که هنگامی که هدیه‌گیرنده، هدیه را باز می‌کند لحظه‌ای نمایشی ایجاد شود که آنها چنین لحظه‌ای را «لحظۀ درام» می‌نامند؛ لحظۀ درامی که به دلیل مشاهدۀ این هدیۀ منحصربه‌فرد ایجاد می‌شود. محققان با مشاهدۀ رفتار هدیه‌گیرندگان متعددی دریافته‌اند که به وجود آمدنِ «لحظۀ درام» آن اتفاقی نیست که دریافت‌کنندۀ هدیه انتظار رُخ دادن آن را دارد.

 

آنان متوجه شده‌اند که خریدارانِ هدیه، تصمیم‌های اشتباهی را هنگام گرفتن هدیه اتخاذ می‌کنند زیرا که آنان بر روی لحظۀ اعطا و باز شدن هدیه (لحظۀ درام) متمرکز می‌شوند، در حالیکه گیرندگانِ هدیه، هنگام دریافت به دراز مدت فکر می‌کنند: واقعاً من از این هدیه چه استفاده‌ای در آینده خواهم کرد؟

بنابراین نباید بیش از اندازه هدایای خودمان را خاص و مجزا کنیم. مردم اغلب هدایای بد و نامناسبی را به دیگران می‌دهند زیرا اصرار دارند که برای هر فردی چیزی متمایز و منحصربه‌فرد بخرند. در مطالعاتی که بر روی هدایای خریداری شده و کارت‌های تبریک انجام شد، روان‌شناسان دریافتند که معمولاً مردم احساس می‌کنند که باید اقلام منحصربه‌فردی را برای هر شخص انتخاب کنند؛ حتی وقتی که دریافت‌کنندگان هدیه چیزی دربارۀ این موضوع نداند که هدیۀ دریافتی آنها مشابه هدیۀ دیگری است و حتی وقتی هدیه‌دهندگان بدانند که هدیۀ خاصی می‌تواند هدیۀ مناسبی برای همه باشد باز هم تمایل دارند هدایای متمایزی برای دیگران تهیه کنند. بنابراین، اگر شما باید تعداد بیشتری هدیه انتخاب کنید، به احتمال فراوان چیزهایی به دردنخور خواهید خرید. در چنین حالتی اگر شما توانستید که هدیه‌ای مناسب تهیه کنید، نترسید از اینکه آن را به تعداد بیشتری هدیه دهید.

خجالت نکشید از اینکه هدیه‌ای که دریافت کرده‌اید را به شخص دیگری بدهید که به آن نیاز دارد. محققان دریافته‌اند که اکثر مردم تصور می‌کنند کسی که هدیه‌ای را به آنان می‌دهد عمیقاً ناراحت می‌شود اگر آنان هدیۀ دریافتی را به شخص دیگری بدهند اما مطالعات مشابهی نشان می‌دهند که اکثر هدیه‌دهندگان در واقع از این اتفاق ناراحت نمی‌شوند. هنگامی که آنان هدیه‌ای را به کسی می‌دهند، این حق را برای دریافت‌کننده قائل‌اند تا مطابق با خواست خودش نسبت به آن هدیه رفتار کند.

اجازه دهید هدیه‌گیرنده، کارِ خرید هدیه را به جای شما انجام دهند. آنها بهتر از شما می‌دانند که چه چیزی می‌خواهند. اگر آنها به چیزی احتیاج دارند، به جای این فکر که در لحظۀ درام باز کردن هدیه آنها را شگفت‌زده کنید، وسیلۀ مورد احتیاج آنها را بخرید. روان‌شناسان دریافته‌اند که مردم بسیار شادتر می‌شوند هنگامی که هدایای مورد نیاز آنها خریداری می‌شود و در برخی موارد هنگامی که پول نقد دریافت می‌کنند، حتی از این که هدایای مورد نیاز آنها خریداری شود نیز شادتر خواهند شد (با این وجود یکی از محققانِ دانشگاه استنفورد به نام فرانسیس فلاین در باب پرداخت پول نقد استثنایی را قرار می‌دهد: سعی نکنید به عنوان هدیه به همسرتان پول نقد بدهید). اگر از کسی دربارۀ هدیۀ مناسب برای او سؤال نکرده‌اید، خرید کارت هدیه ساده‌ترین روش برای خوشحال کردن‌اش است اما بهتر است کارت خرید خاصی که محدود به محصول و یا فروشگاه خاصی باشد را هدیه ندهید.

 

شما ممکن است تصور کنید که یک علاقه‌مند و متخصص فیلم و سینما دوست خواهد داشت کارت هدیه‌ای را دریافت کند که مربوط به تماشای تئاتر و یا فیلم سینمایی است اما احتمالاً آنها ترجیح می‌دهند که چیزی را دریافت کنند که کمتر آنها را محدود می‌کند، مانند کارتی که به آنها اجازه می‌دهد تا فیلم‌های آنلاین را نیز به وسیلۀ آن بخرند. ماری استفل و همکارانش در دانشگاه نورت‌ایسترن پس از مشاهدات تجربیِ‌شان توصیه می‌کنند که اگر مطمئن نیستید که گیرندۀ هدیۀ شما چه می‌خواهد، به آنها هدیۀ انعطاف‌پذیری بدهید.

مهمتر از تمام موارد فوق این نکته را به خاطر داشته باشید که: «معمولاً «تفکر» فاکتور مهمی در انتخاب هدیه محسوب نمی‌شود». این یافتۀ تحقیقاتی به دور از عقل، نتیجۀ مشاهدات تجربیِ محققان دانشگاه شیکاگو است که در موزۀ علم و صنعت انجام شد. در این کار تحقیقاتی، بازدیدکنندگان موزه در قالب دسته‌های دوتایی، شامل دو نفر غریبه، دو دوست و دو فامیل نزدیک تقسیم شدند. سپس یکی از آنها به اتاق جداگانه‌ای هدایت و از او خواسته می‌شد تا از فروشگاه موزه برای شخص دیگر هدیه‌ای را انتخاب کند. به برخی از انتخاب‌کنندگان هدیه گفته شده بود که به صورت تصادفی هدیه را انتخاب کنند و به برخی دیگر گفته شده بود که با توجه به درنظر گرفتن سلیقۀ گیرندگان، نسبت به انتخاب هدیه تفکر کنند. هدیه‌دهندگانی که نسبت به انتخاب هدیه فکر کرده بودند به طور طبیعی انتظار داشتند که از تلاش‌شان قدردانی شود اما معمولاً چنین اتفاقی نیافتاد. با اینکه دریافت‌کنندگان می‌دانستند که کدام هدیه به صورت تصادفی و کدام با دقت زیاد انتخاب شده است، با این وجود آنها به همان اندازه که هدایای تأمل‌شده برای انتخاب آنها را دوست داشتند به همان اندازه نیز هدایای تصادفی انتخاب‌شده را دوست داشتند. آنها معمولاً به این موضوع توجه نمی‌کردند که چه اندازه برای انتخاب هدیه فکر شده است به ویژه زمانی که گیرندگان، به خوبی هدیه‌دهنده را نمی‌شناختند.

نظرات

دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در سایت منتشر خواهد شد.

پیام های که حاوی تهمت یا افترا باشد در سایت منتشر نخواهد شد.

پیام های که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبز با خبر باشد منتشر نخواهد شد.