معاون اول رئیس جمهوری ایران در ترکمنستان خواستار اجرایی کردن پروتکل‌های «کنوانسیون تهران» توسط کشورهای حاشیه دریای خزر می‌شود. اسحاق جهانگیری تأکید می‌کند فعالیت‌های اقتصادی و تجاری نباید محیط زیست خزر از جمله «ماهیان خاویاری» آن را تهدید کند. کنوانسیون تهران دهه ۸۰ برای حفاظت از محیط زیست خزر تدوین و به امضای ۵ کشور خزری رسید.


زهرا کشوری
خبرنگار
معاون اول رئیس جمهوری ایران در ترکمنستان خواستار اجرایی کردن پروتکل‌های «کنوانسیون تهران» توسط کشورهای حاشیه دریای خزر می‌شود. اسحاق جهانگیری تأکید می‌کند فعالیت‌های اقتصادی و تجاری نباید محیط زیست خزر از جمله «ماهیان خاویاری» آن را تهدید کند. کنوانسیون تهران دهه ۸۰ برای حفاظت از محیط زیست خزر تدوین و به امضای ۵ کشور خزری رسید. «مدودف» نخست‌وزیر روسیه نیز استفاده از تکنولوژی‌های روز را گام مهمی برای صیانت از خزر در مقابل فعالیت‌های اقتصادی جهانی در این دریای استراتژیک می‌داند. نخست‌وزیر ترکمنستان نیز بر حفاظت از گونه‌های جانوری خزر تأکید می‌کند. نخست‌وزیر قرقیزستان نسبت به وضعیت فک‌های خزری نگران است. در نهایت نخست‌وزیر قزاقستان هم اعلام می‌کند کشورش به کنوانسیون تهران پایبند است.
آوازه خزر
منطقه گردشگری آوازه اوایل هفته گذشته میزبان مقامات عالیرتبه ۵ کشور خزری بود. آنها در نخستین همایش اقتصادی خزر شرکت کرده بودند. خزر به‌دنبال تعیین رژیم حقوقی‌اش، شاهراه فعالیت‌های اقتصادی در زمینه صنعت و گردشگری می‌شود. این اتفاق هرچند از شکوفایی اقتصادی منطقه خبر می‌دهد اما زنگ خطر تهدید و تخریب محیط زیست دریای خزر را هم به صدا در می‌آورد. دریای خزر تا پیش از برگزاری این همایش هم از زخم نفت و زباله صنعتی درد می‌کشید. همان‌طور که اسحاق جهانگیری یادآوری می‌کند ۹۰ درصد ماهیان خاویاری در این دریای بسته تولید می‌شود اما این به معنای حال خوب خاویارها نیست. تعداد آنها بشدت کاهش یافته و آژیر قرمز خطر انقراض آنها به صدا در آمده است.
با وجود این اعتقاد جهانگیری، پس از امضای توافقنامه رژیم حقوقی دریای خزر، اولین اولویت را باید به توسعه همکاری‌های اقتصادی و بازرگانی از طریق بخش‌های خصوصی و دولتی داد. او حفاظت از محیط‌زیست و رعایت پروتکل‌های کنوانسیون تهران را دیگر اولویت کشورهای خزری و دیگر کشورهای فعال در تجارت در خزر می‌داند. در این همایش تنها کشورهای خزری حضور ندارند. شرکت برای کشورها آزاد است، برای مثال ترکیه حضوری پررنگ دارد. آلمان و سوئیس هم آمده‌اند. حضور هیأت‌های تجاری افغانستانی و برگزاری جلسات «بی تو بی» با کشورهای مختلف، رشک فعالان اقتصادی ایران را برانگیخته است. برنامه «بی تو بی» آنها برگزار نشد. جهانگیری درباره اولویت دوم می‌گوید: «اولویت دیگر کشورهای حوزه خزر ذیل همکاری‌های مشترک، حفاظت از خزر به‌عنوان میراث مشترک است.» او معتقد است هرگونه برنامه توسعه‌ای باید همراه با اجرایی شدن کنوانسیون تهران و پروتکل‌های آن باشد. جهانگیری در پاسخ به سؤال یکی از ۹۲ خبرنگاری که از کشور‌های مختلف حضور دارند، یادآور می‌شود «کنوانسیون تهران» باید محور اصلی فعالیت‌های خزر باشد. معاون اول رئیس جمهوری خواستار تشکیل دبیرخانه کنوانسیون با حضور ۵ کشور خزری برای نظارت سختگیرانه روی فعالیت‌های تجاری در خزر می‌شود.
وی استخراج نفت و گاز را منوط به رعایت ملاحظات زیست محیطی می‌داند و اجرا شدن آنها را مستلزم نظارت جمعی بر طرح‌های توسعه‌ای اعلام می‌کند.
خزر؛ هدف مشترک
رئیس جمهوری ترکمنستان سخنانش را با ارائه آمارهایی از حمل و نقل و همکاری‌های اقتصادی کشورش شروع می‌کند و در پایان بر حفاظت منابع محیط زیستی خزر تأکید می‌کند. او می‌گوید: «باید شرایط را برای مانیتور کردن وضعیت محیط زیست خزر ایجاد کنیم.» او در حالی این سخنان را می‌گوید که سه سال پیش جزیره گردشگری آوازه را ساخت و نخستین همایش اقتصادی خزر را در آن برگزار کرد. ساخت این جزیره با واکنش محیط زیستی‌ها رو‌به‌رو شد. ساخت جزایر در آب‌ها به محیط‌زیست آن آسیب وارد می‌کند. «قربانقلی بردی‌محمداف» تأکید می‌کند: «باید فعالیت‌های تجاری همراه با ملاحظات زیست محیطی خزر باشد.» همچنین او می‌گوید: «باید تغییر مؤثری در تکنولوژی‌های سبز ایجاد کرد و مکانیزم‌های قابل اجرایی را اندیشید.»
رئیس جمهوری ترکمنستان معتقد است حفاظت از خزر باید هدف مشترک همه کشورهای خزری باشد.
او همچنین یادآور می‌شود حفاظت از محیط زیست خزر تا سال ۲۰۲۰ باید همراستا با برنامه‌های سازمان «Un» شود، چون این سازمان حفظ خزر را حفظ کره زمین می‌داند.
کشتی گردشگری روس‌ها در خزر
گردشگری به اندازه حمل و نقل و استخراج نفت در میان حرف ایرانی‌ها نیست. جهانگیری هم اشاره گذرایی دارد اما کشورهای دیگر از جمله، روس‌ها، برای گردشگری خزر برنامه دارند‌. مدودف از به آب انداختن یک کشتی گردشگری در روزهای آتی در خزر خبر می‌دهد. او هم تأکید می‌کند مسائل اکولوژیک و محیط زیستی باید محور اصلی ماجرا باشد تا بتوان به فعالیت‌های اقتصادی پرداخت.
مدودف از امضای توافقنامه رژیم دریای خزر توسط روس‌ها در تاریخی نزدیک خبر می‌دهد و می‌گوید: «کنوانسیون رژیم حقوقی بدون فشار داخلی و خارجی تصویب شد.»
او دریای خزر را با مسائلی چون مواد مخدر و مهاجرت غیرقانونی مرتبط می‌داند و حفاظت از آن را وظیفه هر ۵ کشور برمی‌شمرد.
مدودف تأکید می‌کند: نباید فقط به‌دنبال مواد خام بود بلکه باید با تکنولوژی‌های روز از محیط زیست خزر حفاظت کرد. روس‌ها در این جلسه تأکید زیادی روی استفاده از تکنولوژی روز برای حفاظت و فعالیت در خزر می‌کنند و می‌گویند می‌توانند در تأمین تکنولوژی‌های روز دنیا برای استخراج نفت کمک کنند.
مدودف دریای خزر را منحصربفرد می‌داند و می‌گوید:«زندگی میلیون‌ها آدم به آن بستگی دارد.» او اعتقاد دارد باید یک طرح بزرگ برای حفاظت از آن داشت.او همچنین با اشاره به صحبت‌های معاون اول رئیس جمهوری، اسحاق جهانگیری، روی انجام پروتکل‌های کنوانسیون تهران تأکید می‌کند. مدودف از پرورش ماهیان خاویاری در منطقه داغستان خبر می‌دهد و می‌گوید:«خزر را باید زنده تحویل نسل آینده بدهیم.»
نگرانی قرقیزستان برای فک‌های خزری
قرقیزها هم برای جذب گردشگری روی خزر حساب کرده‌اند. آنها نگاه ویژه‌ای هم به راه‌ابریشم دارند‌. نخست‌وزیر قرقیزستان هم در کنار بحث استخراج نفت از حفاظت محیط زیست خزر می‌گوید. او به کنوانسیون تهران اشاره می‌کند و می‌گوید: «باید مراکزی برای نظارت روی فعالیت‌ها ایجاد کنیم.» در میان حرف‌های بیش از سه مقام عالی رتبه دیگر دلنگرانی درباره محیط زیست شنیده می‌شود. او حفاظت از نباتات و حیات وحش دریای خزر را خواستار می‌شود و می‌گوید: «باید برای حفاظت از فک خزری متعهد شویم.» او قرقیزستان را حامی کنوانسیون تهران معرفی می‌کند و خواستار کمک گرفتن از سازمان ملل برای محیط زیست خزر می‌شود. قزاقستان هم در زمینه حفاظت از خزر دیدگاهی مشابه قرقیزستان دارد. کم حرف‌ترین کشور در زمینه محیط زیست خزر جمهوری آذربایجان است. کشورهای حوزه روی گردشگری سلامت خزر حساب ویژه‌ای باز کرده‌اند.
با شروع فعالیت اقتصادی بی‌شک خزر روزهای پر تب و تابی دارد. هرچند آرزوی محالی است اما باید ماند و امیدوار بود از حجم فعالیت‌های اقتصادی، تب نکند! هرچند الان هم سرحال نیست.

 

نظرات

دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در سایت منتشر خواهد شد.

پیام های که حاوی تهمت یا افترا باشد در سایت منتشر نخواهد شد.

پیام های که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبز با خبر باشد منتشر نخواهد شد.