خوانش سورن کی یرکگارد از عید قربان

اندیشه /
شناسه خبر: 493632

در نگاه کیرکگارد،با ایمان هر ناممکنی ممکن می ­گردد. ابراهیم به ممکن بودنِ "کار ناشدنی باور داشت و دقیقا ایمان همین است و دین بدون باور به امر محال، همان کفر است.

گروه اندیشه:

شاید اغراق نباشد اگر بگوییم منطقه اسکاندیناوی فیلسوفان بزرگی نداشته و ندارد ولی دو شخصیت بزرگ در تاریخ فلسفه از این منطقه ظهور کرده اند که به انحاء مختلف فلسفه قاره ای و سیر اندیشه در تروپا را به سخره گرفته اند و از قضا تاثیرگذار هم بوده اند. یکی از این شخصیت ها اهل سوئد بوده است و نامش ایمانوئل سویدنبرگ است و دیگری سورن کی یرکگارد که اهل دانمارک بوده است. این دو فیلسوف جایگاه ویژه ای در تاریخ اندیشه و فلسفه و نگرش گنوسی و اگزیستانسیالیسم داشته اند. به مناسبت عید قربان من می خواهم به بخشی از خوانش کی یرکگارد از مواجهه ابراهیم با فرمان خدا مبنی بر "ذبح فرزندش" و تقلیل آن به "ذبح گوسفند" در بین مسلمانان بپردازم.

 کیرکگارد

 کیرکگارد خوانشی منحصر بفرد از واکنش ابراهیم نسبت به فرمان خداوند مبنی بر ذبح فرزندش دارد که در تاریخ فلسفه و مطالعات ادیان جایگاه ویژه ای دارد. کیرکگارد واکنش ابراهیم را برآمده از اوج اخلاص و ایمان ابراهیم می خواند و لذا او را یکه تاز عرصه ایمان معرفی می کند. از منظر کیرکگارد ، هنگامیکه به ابراهیم امر شد که باید پسرش را ذبح کند، او حتی اخلاق را هم زیر پاگذاشت؛ چرا که او فراتر از ساحت‌ دوگانه ها رفته بود. او حتی اگر احتمال و تردید ذهنی درباره مرگ فرزندش داشت، دیگر نمی‌شد او را یکه تاز عرصه ایمان محسوب کرد و الگوی اعلاء قلمداد کرد.

ابراهیم که پس از سالها خدا در پیری به او پسری بخشیده بود اکنون با فرمان نوینی از سمت خدا روبرو می­گردد که به معنای قتل فرزندش است. او در جدال میان عقل و ایمان، تنها و بدون هیچ دودلی، ایمان را گزینش کرد و این انتخاب، ابراهیم دیگری آفرید.

در خوانش کیرکگارد ایمان فراسوی خرد و شریعت است و ایمان دقیقاً از همان نقطه ای شروع می گردد که عقل پایان می یابد. به سخن دیگر، معنای ایمان مساوق با مصلوب کردن خرد است.

شاید بتوان گفت در نگاه کیرکگارد ایمان معنای اصیلش مترادف با "مستحیل" است. به سخن دیگر، با ایمان هر ناممکنی ممکن می­گردد. البته به یاد داشته باشید که در نظر کیرکگارد محال مساوی با امری بی معنی نیست بلکه بلعکس این ناشدنی است که به انسان بر خلاف عقل و منطق حقیقت را افاده می کند. به تعبیر دیگر، در خوانش کیرکگارد "ناممکن" معنای حق است. ابراهیم به ممکن بودنِ "کار ناشدنی"  باور داشت و دقیقا ایمان همین است و دین بدون باور به امر محال همان کفر است که صورتی از دین است که تهی از باور به "امر نابودنی" است. این خوانش از "ذبح ابراهیمی" فاصله زیادی با برداشت های رایج از "عید قربان" دارد که در بین توده مردم و اهل ظاهر وجود داشته و دارد ولی این خوانش کیرکگارد قابل تامل است./ صفحه شخصی نویسنده

نظرات

دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در سایت منتشر خواهد شد.

پیام های که حاوی تهمت یا افترا باشد در سایت منتشر نخواهد شد.

پیام های که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبز با خبر باشد منتشر نخواهد شد.