گزارش ایران از نشست معرفی و نقد کتاب « مشروطه، زنان و تغییرات اجتماعی»:

مطالبات اجتماعی زنان در مشروطه

اندیشه /
شناسه خبر: 490887

نشست معرفی و نقد کتاب «مشروطه؛ زنان و تغییرات اجتماعی» با سخنرانی مؤلف، علی باغدار دلگشا، 7 مرداد ماه، به همت انجمن زنان پژوهشگر تاریخ در مرکز آرشیو ملی ایران برگزار شد.

گروه اندیشه:

دلگشا بحث خود در مورد کتاب«مشروطه؛ زنان و تغییرات اجتماعی» را در چهار محور کلی ارائه کرد؛ نخست اینکه چرا همچنان به مشروطه توجه داریم؟  دوم ظهور مساله‌ای به نام زن در دوره ناصری، سوم، مکتوب‌نگاری زنان در مطبوعات مردنگار مشروطه و چهارم، مطالبات اجتماعی زنان در مطبوعات زن‌نگار.

 

به زعم او، علت اینکه ما پس از گذشت بیش از یک قرن همچنان از مشروطه حرف می‌زنیم به دو دلیل عمده باز می‌گردد؛ نخست اینکه، اساس و بنیان بسیاری از ساختارهایی که امروز به دنبال آن هستیم، به دوره مشروطه بازمی‌گردد و دوم اینکه در دوره مشروطه است که بسیاری از سنگ بناهای جامعه کج گذاشته شده است.

وی در بخش دوم صحبت‌های خود عنوان کرد که ظهور مسأله‌ای به نام زن در دوره ناصری به این معنا نیست که نخستین‌بار مسأله زنان در این دوره مطرح شده است؛ چراکه پیش از این در دوره فتحعلی شاه زنان در اشعار ظهور پیدا کردند، منتهی این زنان همه به نوعی به دربار و ساختار حکومت وابسته بودند و زنان خارج از بدنه قدرت همچنان از جامعه غائب هستند.

دلگشا همچنین تأکید کرد که اگر تغییری در خصوص حقوق زنان در این دوره( ناصری) صورت گرفته، هدیه‌ای از جانب حاکمیت نبوده بلکه حاصل تلاش و مبارزات خود زنان بوده است. وی در این راستا، به برخی از اسناد آن دوره اشاره کرد همچون رساله آداب مردی که در آن برای نخستین‌بار به الگوهای تادیب نسوان (به غلط برای جمع نساء به کار برده می‌شده است) انتقاد شده است و «رساله رضوان و صد خطابه» میرزا آقا خان کرمانی که در آن به مسأله زنان در 42 خطابه می‌پردازد

دلگشا در بخش سوم صحبت‌های خود کوشید تا به مکتوب‌نگاری زنان در مطبوعات مردنگار مشروطه هم گریزی بزند. وی وجه مشترک این مکتوبات را انتقادات تند نسبت به وضعیت زنان در جامعه دانست و تأکید کرد که در این مکتوبات جامعه محل نقد نیست بلکه مشخصا افراد محل نقد قرار می‌گیرند و ناقدان نام خود را در ذیل مطلب می‌نویسند. محوریت اصلی در این مکتوبات مسأله حق تحصیل زنان است و مطالبه آنان تأسیس دبستان به معنای امروزی برای دختران است.

وی همچنین تصریح کرد که در این مکتوبات تلاش شده تا به تدریج کلمات ضعیفه و نسوان حذف و کلماتی همچون زن و بانو بجای آنها به کار گرفته شود.

 او همچنین از جمله مکتوبات زنان در مطبوعات مردنگار، به نامه‌های بی بی خانم در روزنامه تمدن، مکتوب‌نگاری شمس کسمایی در روزنامه ایران نو و .... اشاره کرد.

دلگشا در بخش پایانی سخنرانی خود بر مطالبات اجتماعی زنان در مطبوعات زن‌نگار متمرکز شد. در این راستا، نخستین مواجهه مستقیم با مسأله انتخابات و حق رأی برای زنان را به روزنامه «زبان زنان» و همچنین طرح مطالبات زنان به شیوه شعرگونه را به روزنامه «نامه بانوان» ارجاع داد. همچنین شرح زیستنامه‌های زنان در مطبوعات زن‌نگار با محوریت مسأله ازدواج و تغییر در ساختارهای زبانی و گفتاری (استفاده از ضمیر «ما» که معنایی اتحادبخش را متبادر می‌کرد) را از دیگر موضوعاتی دانست که در پس این مکتوبات قابل استنباط بود. 

نظرات

دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در سایت منتشر خواهد شد.

پیام های که حاوی تهمت یا افترا باشد در سایت منتشر نخواهد شد.

پیام های که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبز با خبر باشد منتشر نخواهد شد.