اخبار آنلاین روزنامه ایران (ایران آنلاین) وابسته به موسسه فرهنگی و مطبوعاتی ایران

  • چهارشنبه ۵ آذر ۱۳۹۹

خودویرانگری برونته هیچ‌وقت کهنه نمی‌شود

خودویرانگری برونته هیچ‌وقت کهنه نمی‌شود
کاوه میرعباسی مترجم

نزدیک به دو قرن قبل در چنین روزی امیلی، دومین خواهر از خواهران مشهور برونته متولد شد؛ نویسنده و شاعری که با خلق «بلندی‌های بادگیر» تنها رمان خود، عنوان یکی از نویسندگان موفق قرن نوزدهم را از آن خود ساخت.

امیلی برونته با وجود عمری کوتاه و خلق تنها یک اثر داستانی توانست بر بلندای قله داستان‌های کلاسیک عاشقانه جهان بایستد. به گمانم مهم‌ترین دلیلی که منجر به درخشش جهانی «بلندی‌های بادگیر» شده مضمون رمان است. «بلندی‌های بادگیر» رمانی عاشقانه است که در آن تا حدی با فضا و جنبه‌های گوتیک روبه‌رو می‌شوید. از فضای خود داستان گرفته تا قتلی که در آن رخ می‌دهد کاملاً در چنین حال و هوایی شکل گرفته است. از سوی دیگر «هیث کلیف»، شخصیت اصلی رمان، هم به یکی از جذاب‌ترین پرسوناژها در داستان‌های این سبک تبدیل شده است. آسیب‌هایی که «هیث کلیف» در دوران کودکی می‌بیند هیچ‌گاه او را رها نمی‌کند؛ حتی وقتی که گرفتار عشقی اثیری می‌شود. بی‌رحمی‌هایی که در رفتار او می‌بینیم و از سویی شیدایی خاصی که نسبت به همسرش دارد و ستیزه‌جویی‌های او در مواجهه با زندگی و دنیا به رمان پیچیدگی و رمز و راز بسیاری می‌دهد. به همین دلیل معتقدم عامل اصلی ماندگاری این اثر در مضمون داستان و شخصیت خاص«هیث کلیف» نهفته است.
نکته دیگری که بد نیست درباره این اثر بگویم توانایی ماندگاری آن حتی فراتر از مرزهای زمانی‌ است، آنچنان که هنوز شاهد اقتباس‌های ادبی و سینمایی از این نوشته ادبی قرن نوزدهمی هستیم. یکی از مصداق‌های تازه آن هم کتابی است که هم‌اکنون روی میزتحریر خودم خودنمایی می‌کند. «آلیس هوفمن» نویسنده این کتاب است که دست به اقتباسی امروزی از «بلندی‌های بادگیر» با عنوان «اینجا بر زمین» زده است. جالب است که در آخرین اقتباس سینمایی از این نوشته امیلی برونته، بازیگر نقش اصلی مردی سیاه‌پوست بود، درست برخلاف نوشته امیلی که این نکته آن را جذاب‌تر می‌کرد و به دلیل این تغییر، جنبه‌های حاشیه‌نویسی و گرایش او به خود ویرانگری جلوه بیشتری پیدا کرده بود. شما در این فیلم همچون خود کتاب، «هیث کلیف» را مردی می‌بینید که نه تنها با دنیا، بلکه با خودش هم سر ستیز و جنگ دارد و حتی به دنبال از میان بردن چیزهایی است که برای خودش عزیز است. این رمان اولین و آخرین نوشته امیلی برونته است؛ نویسنده‌ای که همچون اغلب نویسندگان زن انگلیسی‌زبان هم دوره‌اش خیلی زود هم چشم بر زندگی بست. از میان نوشته‌های خواهران برونته به گمانم «بلندی‌های بادگیر» را می‌توان جذاب‌ترین اثر دانست.

کپی