پیام اجلاس چهارجانبه وزرای آی سی تی، روسیه، آذربایجان و ترکیه در تهران چه بود

مقابله با یک‌جانبه‌گرایی امریکا در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات

دانش و فناوری /
شناسه خبر: 488623

نشست چهارجانبه وزرای ارتباطات و فناوری چهار کشور ایران، روسیه، ترکیه و آذربایجان به میزبانی «محمدجواد آذری‌جهرمی» وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات در تهران برگزار شد. مهم‌ترین پیام این اجلاس تلاش‌های جدی کشورهای دنیا برای مقابله با یک‌جانبه‌گرایی امریکا در عرصه فناوری بخصوص فناوری اطلاعات و ارتباطات بود.

امروزه فناوری‌های راهبردی نوظهور (Emerging Strategic Technologies – EST) در حال تغییر دادن فضای ژئوپلتیکی از یک‌سو و زیست انسانی از سوی دیگر هستند. بنابراین سرمایه‌گذاری در این نوع فناوری‌ها به ضرورت زمان تبدیل شده و قدرت‌های بزرگ بخصوص ایالات متحده امریکا رویکردی تهاجمی در این زمینه اتخاذ کرده‌اند تا به لحاظ راهبردی تأثیر فزاینده‌ای در آینده داشته باشند و به‌ لحاظ ژئواکونومیک منافع بیشتری را نصیب خویش کنند. این روند به رهبری امریکا به نوعی ملی‌گرایی فناورانه (Techno Nationalism) دامن زده که در آن توسعه فناورانه در خدمت منافع امنیتی و اقتصادی یک بازیگر خاص است و از فناوری‌های راهبردی به‌عنوان ابزاری برای وادارسازی (coersion) دیگر کشورها برای تن دادن به خواست‌های آن بازیگر استفاده می‌شود.
امریکا امروزه رهبر هوش مصنوعی در دنیاست و در ماه فوریه 2019 از راهبرد عالی خود در این زمینه به‌ نام «طرح هوش مصنوعی امریکا» (American AI Initiative) رونمایی کرد. این کشور بیش از 40 درصد سرمایه‌گذاری در این حوزه در جهان را در دست دارد و با روی کارآمدن ترامپ رویکردی تهاجمی در خصوص منع دسترسی دیگران یا ایجاد مانع در برابر پیشرفت‌های آنان ایجاد کرده است. وضع تحریم علیه بازیگرانی که انحصار امریکا در حوزه فناوری ارتباطات و اطلاعات را به چالش می‌کشند از مهم‌ترین ابزارهای ترامپ برای این کار بوده است.
تحریم‌ها به‌عنوان ابزارهای یک‌‌جانبه‌گرایانه مبتنی بر اجبار (UCM) نه فقط برای مجازات کشورها بلکه در راستای ایجاد مانع برای ادغام آنها در بازارهای بین‌المللی صورت گرفته و روند جهانی‌سازی (Globalization) را دچار چالش کرده است. ملی‌گرایی فناورانه امریکا با بهره‌گیری از اندیشه‌های نومرکانتیلیسم بخصوص در حوزه ICT دشواری‌های زیادی را حتی برای متحدانش در اروپا و آسیا ایجاد کرده است.
یکی از جدیدترین و معروف‌ترین نمونه‌های چنین کاری اقدام شرکت‌های امریکایی برای تحریم ایران در حوزه ICT است، در نیمسال دوم سال 2018 اپ‌استور‌اپل و گوگل‌پلی به‌‌عنوان دو غول فناوری راهبردی امریکا تحت تأثیر تحریم‌های یک‌جانبه این کشور اپ‌های متعلق به استارتاپ‌های ایرانی را از کار انداخته و آنها را از فروشگاه‌های آنلاین خود حذف کردند. علاوه بر این، دسترسی ایرانی‌ها به محصولات ادب‌اکربات و مک‌آفی‌ نیز مسدود شده و مایکروسافت و ORACLE نیز از ارائه خدمات خود به ایرانی‌ها خودداری کرده‌اند.
گفتنی است تحریم‌های این‌چنینی با هدف فشار بر اقتصاد دیجیتال ایران و در قالب فشار حداکثری اعمال شده است. نمونه دیگر ملی‌گرایی فناورانه امریکا، برخوردی است که این کشور با شرکت هوآوی چین داشته است. ترس از پیش افتادن این شرکت چینی در نسل 5 اینترنت (5G) و توان استانداردسازی آن در حوزه ICT باعث شده تا این شرکت نیز از سوی شرکت‌های بزرگ امریکایی تحریم شود. ایران در واکنش به این فشارها راه خود را یافته است: از معرفی کلان‌طرح ایران هوشمند گرفته تا توسعه یک OS مقاوم در برابر تحریم‌های شرکت‌های امریکایی و راه‌اندازی طرح ملی توسعه استارتاپ‌ها به‌ نام نوآفرین و ایجاد پلت‌فرم‌های جدید منطقه‌ای برای توسعه اکوسیستم استارتاپ و گسترش حجم اقتصاد دیجیتالی‌اش. در همین ارتباط برگزاری اجلاس چهارجانبه وزرای ICT چهار کشور مهم منطقه در تهران با هدف ایجاد یک بازار بزرگ منطقه‌ای در حوزه ICT و کسب سهم منطقه‌ای مناسب در آینده اقتصاد دیجیتال گام بزرگ ایران برای مقابله با یک‌جانبه‌گرایی فناورانه امریکا بوده است. مذاکرات مقدماتی این اجلاس سال گذشته در باکوتل برگزار و تفاهماتی حاصل شده بود و در اجلاس تهران خطوط اصلی ایجاد یک بازار منطقه‌ای مشترک، ایجاد یک مرکز منطقه‌ای حمایت از نوآوری و خلاقیت‌های کسب و کارهای نو و تحکیم روابط چهار کشور ایران، آذربایجان، روسیه و ترکیه در حوزهICT و اقتصاد دیجیتال با یکپارچه‌سازی استانداردها مشخص گردید. بر این اساس، چهار کشور توافق کردند تا با برگزاری 8 رویداد تخصصی و عمومی (نمایشگاه) در سال با حضور تمام بازیگران عرصه اقتصاد دیجیتال در منطقه، به ایجاد یک بازار منطقه‌ای قوی‌تر کمک کنند. هدف از ایجاد بازار ایزوله‌کردن آن در قبال اقدامات یکجانبه‌گرایانه امریکا و کمک به رشد و شکوفایی اقتصادی کشورهای منطقه عنوان شده است.
ایران با استفاده از فرصت به‌دست آمده از تحریم توانسته تا در حوزه ICT بازار خود را گسترش دهد. پیام اجلاس چهارجانبه به گفته وزیر جوان ارتباطات و فناوری اطلاعات دعوت همگان از جمله بازیگران منطقه‌ای به همکاری برای ایجاد آینده‌ای روشن و مبتنی بر راهکارهای قرن بیست و یکمی برای مقابله با چالش‌های قرن بیست و یکم بوده است؛ اینکه به‌جای رهیافت‌های یکجانبه‌گرایانه باید به رویکردهای جمعی‌تر و چندجانبه راه داد و بنیانی جهانی برای مقابله با ملی‌گرایی فناورانه امریکا پیدا کرد.

با مشارکت چندجانبه می‌توان مسائل پیچیده را حل کرد

در پی برگزاری اجلاس چهارجانبه وزیران ارتباطات جمهوری اسلامی ایران، جمهوری آذربایجان، ترکیه و روسیه در تهران، با توافق چهار کشور بیانیه پایانی این اجلاس صادر و منتشر شد.
متن کامل این بیانیه به شرح ذیل است: اجلاس چهارجانبه وزیران ارتباطات کشورهای ایران، جمهوری ترکیه، فدراسیون روسیه و جمهوری آذربایجان، در تاریخ 26 تیر ماه 98 (برابر با 17 جولای 2019)، در عمارت کلاه فرنگی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات ایران، برگزار شد. هدف از این اجلاس، گسترش ارتباطات علمی و اقتصادی میان کشورهای منطقه بود که در آن وزیران چهار کشور، درخصوص آخرین پیشرفت‌های فناوری‌های ارتباطات و اطلاعات، به بحث و تبادل نظر پرداختند.
وزیران حاضر در این اجلاس، به منظور حمایت از مبادله دانش، توسعه بازار و فراهم کردن فرصت برای ظرفیت‌سازی در منطقه، با ابتکار پیشنهادی وزیر ارتباطات ایران در اجلاس وزیران باکو (دسامبر 2018)، مبنی بر راه‌اندازی یک مرکز برنامه‌ریزی، سازماندهی و سرمایه‌گذاری رویدادهای منطقه‌ای برای استارتاپ‌ها موافقت کردند.
همچنین وزیران شرکت‌کننده در اجلاس، به‌عنوان اولین مرحله از انجام اهداف فوق، با سازماندهی 8 رویداد استارتاپی (دو رویداد در هر کشور)، در یک سال آتی، توافق کردند. ترویج همکاری‌های صنعتی با تقویت ارتباط میان شرکت‌ها، شناسایی نیازهای آموزشی استارتاپ‌ها در زمینه توسعه کسب و کار، تبادل اطلاعات تخصصی و ارتباطات بازار، توسعه خدمات حوزه ICT و آموزش برای جوامع کسب و کار ملی و منطقه‌ای، ارائه بسته‌های آموزشی، بررسی ابزارهای روش شناسی که توسط هر یک از کشورها برای استارتاپ‌های منطقه ارائه شده است و فراهم آوردن فرصتی منحصر به فرد برای بررسی اکوسیستم سایر استارتاپ‌ها، بازدید از فضاهای همکاری، مرتبط شدن با سرمایه‌گذاران و همچنین کسب تجربیات ارزشمند در راه‌اندازی استارتاپ، از دستاوردهای مهم این اقدام مشترک خواهد بود.
این دستاورد نشان می‌دهد که با اراده سیاسی، پایداری و مشارکت چندجانبه می‌توان پیچیده‌ترین مسائل را حل کرده و راهکارهای عملی مؤثری را به اجرا گذاشت. این رویداد پیامی دلگرم‌کننده و محکم است که تلاش‌های ما در جهت ایجاد آینده‌ای روشن‌تر برای همه ملت‌های منطقه و مقابله با یکجانبه‌گرایی خواهد بود.

نظرات

دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در سایت منتشر خواهد شد.

پیام های که حاوی تهمت یا افترا باشد در سایت منتشر نخواهد شد.

پیام های که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبز با خبر باشد منتشر نخواهد شد.