دولت و کشت فراسرزمینی

اقتصادی /
شناسه خبر: 487974

کشت فراسرزمینی فقط محدود به حوزه کشاورزی نیست، در بخش صنعت نیز کشورهای صنعتی کارخانه‌های خود را برای کاهش هزینه‌ها در کشورهایی احداث می‌کنند که در آن کشورها دستمزد، انرژی و در نهایت قیمت تمام شده تولید کمتر است، یکی از این کشورهای صنعتی، امریکاست.

 بنابراین کشورها به‌دنبال این هستند که فعالیت‌های تولیدی بخش‌های کشاورزی، صنعت، خدمات را به مناطقی انتقال دهند که هزینه‌های تولید در آن مناطق کمتر و در نتیجه قیمت تمام شده کالا پایین‌تر از کشور مبدأ است. انتقال تولید به کشورهای دیگر در حال حاضر در سطح جهانی منطقی پذیرفته شده محسوب می‌شود.
حفظ منابع آب و خاک
فعالیت ایران در موضوع انتقال تولید به کشورهای دیگر در بخش کشاورزی است. کشور ما در حال حاضر در حوزه کشاورزی فعالیت فراسرزمینی دارد. چون ایران کشوری خشک و نیمه خشک است بحران آب بخصوص در کشاورزی چالش‌های مختلفی ایجاد کرده است، البته نه تنها در تأمین آب بلکه مخاطرات خاک نیز تهدیدی در حوزه تولیدات کشاورزی است. 
سیستم کشاورزی ما کاملاً سنتی است و آبیاری به روش سنتی هنوز حرف اول را در کشاورزی می‌زند و آبیاری نوین در بسیاری از مناطق کشور، جایگزین آبیاری سنتی نشده است.کشت محصولات آب بر، تولید محصولاتی که بواسطه مصرف بالای آب مقرون به صرف نیست و بسیاری مشکلات از این دست، کشت فراسرزمینی را برای کشور توجیه‌پذیر کرده است. با توجه به شرایط فعلی ایران در حوزه منابع آبی، باید به‌دنبال کشت فراسرزمینی باشیم و واردات آب مجازی را افزایش دهیم.
واردات از تولید
از طرف دیگر ما نیز مانند بسیاری کشورها نمی‌توانیم تمام نیازهای کشاورزی را تولید کنیم و به همین دلیل برخی نیازها را از راه واردات رفع می‌کنیم. در کشت فراسرزمینی نیازهای وارداتی از تولیدکننده داخلی تأمین می‌شود و واردات نیز به تبع آن از صادرکننده داخلی است. کشورهای مقصد در کشت فراسرزمینی کشورهایی هستند که زمین مناسب و آب فراوان با قیمت ارزان تر در اختیار دارند. 
به همین دلیل در میان کشورهای منطقه کشورهای آسیای میانه برای کشت فراسرزمینی به‌عنوان کشورهای مقصد در نظر گرفته می‌شود.کشت فراسرزمینی برای هر دو کشور مبدأ و مقصد سودمند است و در جهان فعالیتی سودآور محسوب می‌شود.
انبوه قوانین
اما این نوع فعالیت در کشور با موانع زیادی روبه رو است. فعالان برای ورود به کشت فراسرزمینی با انبوهی از قوانین پیچیده بخصوص در وزارتخانه‌های جهاد کشاورزی و صمت مواجه می‌شوند. قوانین صادرات، واردات، بانکی، مراودات مالی، گمرک و...مشکلات پیچیده ای پیش پای فعالان گذاشته است. تسهیلاتی به فعالان پرداخت نمی‌شود، ایده‌ها در کشت فراسرزمینی زیاد است اما ایده‌ها در عمل اجرا نمی‌شود. دولت در کشت فراسرزمینی نقش قانونگذاری و تسهیل‌گری دارد و فعالیت ،مربوط به بخش خصوصی است. 
خواسته فعالان بخش خصوصی کاهش قوانین پیچیده برای ورود به این فعالیت است. بخش خصوصی امیدوار است دولت الزامات لازم را برای کشت فراسرزمینی فراهم کند. ضرورت فراهم‌سازی فضایی مناسب برای انجام چنین اقدامی از سوی مسئولان بسیار محسوس است، اینکه منافع کشت فرا سرزمینی و الزام انجام آن در حد حرف باشد نمی‌توان نتیجه دلخواه را از کشت فراسرزمینی گرفت بلکه باید شرایط اجرایی شدن آن ایجاد شود.
کاهش وابستگی به واردات کالاهای اساسی
موضوع مهم در کشت فراسرزمینی وجود باندهای قدرتمندی است که واردات کالاها بخصوص کالاهای استراتژیک را در دست دارند. رانت‌خواران حاضر نیستند از رانتی که در واردات به دست می‌آورند براحتی دست بکشند. اما باید توجه داشت که در کشت فراسرزمینی اختیار تولید و واردات در دست خودمان خواهد بود، این مزیت بزرگی در کاهش وابستگی بویژه وابستگی در واردات کالاهای اساسی است.
مخالفان چه می‌گویند؟
برخی مخالفان کشت فراسرزمینی آسیب به کشاورزان را دلیل مخالفت خود اعلام می‌کنند.این درحالی است که با راهنمایی و کمک به کشاورزان برای خارج شدن از کشاورزی سنتی و رفتن به سمت کشاورزی مدرن تولیدات کشاورزان قابل رقابت می‌شود و کشت و کار توجیه اقتصادی پیدا خواهد کرد.
 نباید به‌خاطر سودجویی‌ها خود را پشت کشاورزان پنهان کنیم. دلالان بیشترین سود را از تولید می‌برند اما اگر با ارائه الگوی کشت به کشاورزان، آنان توانمند شوند نه تنها کشت فراسرزمینی تهدیدی برای کشاورزی نیست بلکه به رقابتی شدن بازار داخلی هم کمک می‌کند. باید این سؤال را از خود بپرسیم چرا کشت فراسرزمینی و تولید هزاران کیلومتر دورتر توجیه اقتصادی دارد اما در داخل کشاورزان کمترین و دلالان بیشتری سود را از تولید می‌برند؟ هدف از کشت فراسرزمینی واردات با تکیه بر تولید به جای واردات از کشورهای دیگر است، پس این برنامه هیچ گونه تضادی با تولید داخلی ندارد.
واردات در مالکیت کشور
بازنگری در قوانین بازرگانی، گمرکی و بانکی و پالایش دستورالعمل‌ها و آیین نامه‌ها افراد بیشتری را برای سرمایه‌گذاری در کشت فراسرزمینی ترغیب می‌کند. در هر صورت کشت فراسرزمینی بخصوص در محصولات استراتژیک بهتر از واردات صرف است. 
در کشت فراسرزمینی ما زمین را اجاره می‌کنیم و محصول را تولید می‌کنیم یعنی تولید در مالکیت ما خواهد بود. این کشت در مواقع بحرانی تأمین کالاهای اساسی را میسر می‌کند و تولید این محصولات برای کشور پایدار خواهد شد. بررسی‌ها نشان می‌دهد مزایای این کشت بیشتر از معایب آن است. 
بنابراین می‌شود با به کار‌گیری اراضی خارج از کشور، حفظ منابع آب و خاک کشور را تضمین کرد، علاوه بر آن، بخش بزرگی از نیازمان به محصولات کشاورزی تأمین می‌شود. امنیت غذایی وقتی مطمئن است که در داخل کشور باشد. اما به این دلیل که ما در شرایط کم‌آبی و بحرانی قرار داریم، توأم با توجه به داخل می‌توانیم از مزایای کشت فراسرزمینی هم بهره ببریم. این کار، مزایای زیادی دارد از یک سو ایجاد اشتغال می‌شود و بالطبع انتقال تکنولوژی را هم تا حدی در پی خواهد داشت. 
همچنین کشت فراسرزمینی در هکتار پایین موجب هدر رفت انرژی می‌شود. این کشت باید در حد چند صد هزار هکتار باشد تا در جلوگیری از واردات تأثیر‌گذار باشد.
اهمیت دیپلماسی
در کشت فراسرزمینی دیپلماسی و روابط سیاسی با کشورهای مقصد اهمیت زیادی دارد ما نمی‌توانیم در هر کشوری اقدام به کشت کنیم مگر اینکه مراودات سیاسی با آن کشورها داشته باشیم و روابط تجاری ما با کشورهای مقصد پایدار باشد.

کلمات کلیدی

نظرات

دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در سایت منتشر خواهد شد.

پیام های که حاوی تهمت یا افترا باشد در سایت منتشر نخواهد شد.

پیام های که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبز با خبر باشد منتشر نخواهد شد.