نگاهی به نخستین سفر نخست‌وزیر جدید اقلیم کردستان عراق به بغداد

سفری نمایشی یا تلاشی برای برون رفت از چالش

بین الملل /
شناسه خبر: 487768

بعدازظهر سه‌شنبه هفته جاری عادل عبدالمهدی، نخست‌وزیر عراق در دفتر رسمی خود در شهر بغداد پذیرای مسرور بارزانی، نخست‌وزیر جدید اقلیم کردستان و قباد طالبانی، معاون وی به همراه هیأت همراه بود.

این اولین سفر نخست‌وزیر اقلیم کردستان به بغداد پس از تصدی این سمت است؛ سفری که برخی ناظران آن را تلاش جدی دو نخست‌وزیر برای برون رفت از چالش‌ها و اختلافات میان اربیل و بغداد ارزیابی کرده‌اند. اما سؤال مهم اینجاست که آیا این رفت و آمدها می‌تواند به حل این اختلافات یا حتی تعدیل مشکلات فی‌مابین کمکی کند؟
اگر چه در سفر نخست‌وزیر اقلیم کردستان و هیأت همراه (وزرای دادگستری، پیشمرگ، داخلی و اقتصادی اقلیم کردستان) به بغداد، علاوه بر گفت‌و‌گو با نخست‌وزیری، مذاکراتی هم با برهم صالح، رئیس جهموری عراق و محمد الحلبوسی، رئیس پارلمان این کشور بر سر تشکیل کمیسیونی مشترک به منظور حل اختلافات فی‌مابین توافق شد و پیش از آن هم توافق «به صفر رساندن تنش» میان دولت مرکزی عراق و حکومت اقلیم به امضای دو طرف رسید، اما به نظر می‌رسد که سطح و شدت اختلافات درون عراقی جدی‌تر از آن است که بتوان با این دست اقدامات، با وجود مثبت و سازنده بودنشان، شاهد حل و فصل آن باشیم؛ بویژه آنکه شکاف و گسل در نگاه دو طرف کار را به جایی رساند که حتی پای سازمان ملل هم به اختلافات اربیل و بغداد کشیده شد.
با وجود آنکه این نگاه قدری بدبینانه به نظر می‌رسد، ولی بر حسب آنچه که در سایه تحولات میان اربیل و بغداد بر سر مسائل مربوط به‌ حقوق کارمندان اقلیم، صادرات نفت و اداره و کنترل مناطق مورد مناقشه، بخصوص کرکوک‌ روی داده است، حداقل در کوتاه مدت و با این دست اقدامات نمی‌توان شاهد برون رفت از این چالش بود. چرا که با وجود پایبندی دولت مرکزی عراق به قانون بودجه 2019 هنوز دولت اقلیم کردستان حاضر به برآورده کردن انتظارات بغداد در خصوص تحویل روزانه 250 هزار بشکه نفت به بغداد نشده است.
البته این تمام ماجرا نیست؛ در آن سوی داستان نیز دولت اقلیم کردستان و مقامات کرد در بیانیه‌ها و اظهارات رسمی‌شان عدم پایبندی بغداد به پرداخت بودجه شرکت‌های نفتی فعال در اقلیم کردستان و همچنین عدم پرداخت کامل سهم بودجه‌ای مشخص شده در قانون بودجه طی سال‌های گذشته را دلیل پایبند نبودن اربیل به توافق‌های خود با دولت مرکزی بغداد اعلام می‌کنند. ولی به هر حال اختلاف جدی دو طرف در برآورده کردن انتظارات همدیگر موجب ایجاد نگرانی‌ها از آغاز دوباره تنش‌های سیاسی و به تبع آن سر برآوردن بحران اقتصادی شده است. با این وصف مسرور بارزانی تنها یک روز پس از اولین نشست هیأت دولت در اقلیم راهی بغداد شد تا از یک سو تلاش سیاسی نمایشی‌اش را به منظور حل اختلافات با بغداد صورت دهد و از دیگر سو بتواند با تکاپوی خود حداقل در زمینه تأمین حقوق کارمندان اقلیم به‌عنوان اولویت اورژانسی اربیل و احتمالاً تلاشی هم برای عدم تحویل روزانه 250 هزار بشکه نفت اقلیم به دولت مرکزی بغداد صورت دهد. به هر ترتیب دولت نوپای مسرور بارزانی اکنون با چالش‌های متعدد درون کردی روبه‎رو است؛ بویژه آنکه علاوه بر بحران اقتصادی چند سال اخیر که از سال 2013 آغاز شد و هنوز هم بر اقتصاد نحیف این اقلیم سنگینی می‌کند، شاهد بحران‌های امنیتی بویژه در منطقه کرکوک هستیم که البته بخشی از آن ناشی از اختلافات اربیل و بغداد بر سر کنترل این منطقه نفتخیز است. در این رابطه دولت تازه تأسیس اربیل با مشکلاتی از مخالفت جدی احزاب کردی تا انتقادات و اعتراضات پررنگ مردمی در خصوص فساد فراگیر و عدم وصول حقوق و مطالبات کارمندان و حتی چالش‌های امنیتی بواسطه تحرکات ترکیه در مناطق شمالی عراق و نیز جولان برخی گروه‌ها در کرکوک روبه‌رو است. با توجه به این حجم از مشکلات به نظر می‌رسد نخست‌وزیر جوان اقلیم کردستان که نگاهی امنیتی به شرایط دارد، با شرایط حساس و البته شکننده‌ای مواجه است. از این‌رو وی سعی دارد با تلاش در راستای تعدیل اختلافات، وضعیتی را به وجود آورد که حداقل عاجل‌ترین نیازهای اربیل از طریق بغداد به منظور فروکش کردن چالش‌های دولتش، رفع شود. لذا در سایه تمامی نکات یاد شده باید پرسید که حضور مسرور بارزانی در بغداد سفری نمایشی برای تأمین منافع خود بوده است یا تلاشی واقعی برای برون رفت از چالش؟!

نظرات

دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در سایت منتشر خواهد شد.

پیام های که حاوی تهمت یا افترا باشد در سایت منتشر نخواهد شد.

پیام های که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبز با خبر باشد منتشر نخواهد شد.