حاصل ترامپ از نشست شورای حکام چه بود

سرزنش امریکا در وین

سیاسی /
شناسه خبر: 486285

گروه سیاسی/ «در حالی‌که وزارت خارجه امریکا برای جلب حمایت از کارزار فشار حداکثری‌اش علیه ایران سعی داشت، دیگر دیپلمات‌های حاضر در نشست شورای حکام ، رئیس جمهوری دونالد ترامپ را برای خروج از توافق در سال گذشته و بازگرداندن تحریم‌ها علیه ایران سرزنش می‌کردند.»

 این جمله از گزارش شبکه بلومبرگ شاید عریان‌ترین تحلیل از نشست شورای حکام در روز چهارشنبه باشد که به درخواست امریکا برگزار شد. کاخ سفید البته نشانه‌های ناکامی را باید قبل از برگزاری نشست هم دریافت می‌کرد آنجا که تلاش‌هایش برای مجاب کردن 35 عضو شورای حکام یا حتی دبیرخانه آن برای درخواست برگزاری جلسه فوق‌العاده راه به جایی نبرده بود. اما اصرار واشنگتن برای برگزاری این جلسه در نهایت آن چیزی نشد که تصورش را داشت. امریکا در پی آغاز گام دوم ایران در کاهش تعهدات برجامی خود یعنی افزایش سطح غنی‌سازی و در ادامه جنگ تبلیغاتی و رسانه‌ای فرصت را مغتنم شمرد تا روند طی شده برای پرونده ایران در سال‌های گذشته را - که از شورای حکام شروع و  در نهایت به شورای امنیت رسید- دوباره تجربه کند.
گویا از نظر مقامات کاخ سفید بهانه هم فراهم بوده، افزایش خلوص غنی‌سازی اورانیوم ایران که پیش از این نگرانی‌هایی را برای جبهه غرب ایجاد کرده بود. اما شرایط امروز با همه هجمه‌ها و اعمال فشارهای امریکا با چند سال گذشته و قبل از شروع به کار دولت اعتدال و بخصوص توافق برجام بسیار متفاوت شده است. کاخ سفید اگرچه به مدد تفوق اقتصادی در حوزه اعمال تحریم‌ها توانسته تنگناهایی جدی در حوزه اقتصادی برای ایران ایجاد کند، اما در حوزه سیاسی  و حقوقی هر چه تلاش کرده به در بسته خورده است. دونالد ترامپ سودای ایجاد یک اجماع جهانی دیگر علیه تهران دارد تا با اتکای به آن و در سایه فشارهای اقتصادی تهران را وادار به تسلیم کند. اما غافل از آنکه سیاست‌های جمهوری اسلامی و بخصوص دیپلماسی هوشمندانه دولت ایران که در نهایت منجر به امضای برجام شده، برآورده کردن این آرزوی ترامپ را تبدیل به رؤیا کرده است. بیراه نیست که امریکایی‌ها در هر جلسه بین‌المللی از شورای امنیت گرفته تا نشست گروه 20 و جلسه شورای حکام خود را تنها می‌بینند. مضاف بر اینکه چنین نشست‌هایی مجالی می‌شود برای یادآوری اقدام غیرقانونی امریکا برای خروج از یک توافق بین‌المللی و به تعبیر بلومبرگ «سرزنش» امریکا.  این رسانه امریکایی در گزارشی با اشاره به نشست چهارشنبه شورای حکام که نه تنها خبری از صدور قطعنامه علیه ایران یا حتی بیانیه‌ای بر ضد تهران نشد و در نهایت سستی ادعاهای امریکایی‌ها مانع از ارائه گزارش جمع‌بندی از سوی رئیس جلسه هم شد، نوشته است: «امریکا با واکنش تند روسیه، چین و اروپا مواجه شد که همگی دولت ترامپ را برای به وجود آمدن وضعیت کنونی پیرامون برجام مقصر می‌دانند و نگرانند که این بحران به وقوع جنگ بینجامد.» اما این دستاورد سیاسی ایران در نشست شورای حکام حاصل چیست؟
به نظر می‌رسد گذشته از بی اعتباری و سستی ادعاهای امریکا، اشاره به این مهم ضروری است که ایران در سیاست کاهش تعهدات برجامی خود هوشمندانه رفتار کرده به نحوی که هم هشدار لازم به طرف‌های باقی مانده در این توافق هسته‌ای را مخابره کرده و هم مانع از بهانه گیری‌های احتمالی شده، چرا که این برنامه در ذیل برجام تعریف شده است. البته که نباید رایزنی‌های دیپلماتیک در چند روز منتهی به برگزاری نشست چهارشنبه را نیز از یاد برد. بر اساس اطلاعات خبرنگار «ایران» در چند روز منتهی به نشست، دیپلمات‌های ایران و مشخصاً نمایندگی ایران در شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی  در دیدارها و رایزنی‌های مختلف با اعضای شورای حکام چه در وین و چه در پایتخت‌های برخی کشورهای عضو این شورا هم منطق قانونی کشورمان را توضیح داده و هم تبلیغات رسانه‌ای امریکایی‌ها و فضاسازی‌های آنها را در این دیدارها و رایزنی‌ها خنثی نموده‌اند. در کنار این، البته نباید از وجود برجام هم چشم پوشید برجامی که اگرچه این روزها حال و روز خوشی ندارد اما با همین وضعیت هم اهرم بسیار قوی در دست ایران شده برای مواجهه با زیاده خواهی‌های امریکا. در غیر این صورت و در شرایط نبود برجام  دور از انتظار نبود که تندروهای امریکایی مستقر در کاخ سفید برای رسیدن به آمال خود یعنی ایجاد اجماع جهانی علیه تهران مسیر راحتی را پیش رو داشتند. این توافق با وجود شرایط حادی که امروز گرفتارش شده اما به لحاظ حقوقی به نظر می‌رسد آنچنان مستحکم هست که ذیل آن همه تلاش‌های ترامپ در جبهه حقوقی و سیاسی به در بسته می‌خورد. در همین ارتباط رئیس دفتر رئیس جمهوری  با اشاره به شکست و انزوای امریکا در نشست اخیر شورای حکام نوشته است: «آقای ترامپ و مشاوران ایشان باید بدانند که جهان در آستانه مرحله جدیدی از تحول و تکامل قرار گرفته و به سمت و سویی می‌رود که دیگر زورگویی و دیکته نویسی در آن منسوخ شود و هر کشوری دیرتر خود را با این مرحله هماهنگ کند بازنده خواهد بود. امریکا در نشست اضطراری شورای حکام آژانس بین المللی اتمی با ایستادگی و عدم موافقت پرشماری از دیگر کشورها مواجه شد و به اهداف از پیش تعیین شده خود نرسید و یک بار دیگر در عرصه بین‌المللی و در مقابل ایران شکست خورد. افق دید ما جهانی است که در آن منطق، جای زورگویی و روابط سالم و انسانی جایگزین سلطه‌گری و سلطه‌پذیری و پایبندی به تعهدات بین‌المللی جایگزین پیمان شکنی باشد.»