معامله خطرناک

بین الملل /
شناسه خبر: 482400

نشست اقتصادی منامه که در راستای خصلت تاجر بودن دونالد ترامپ، «معامله قرن» نامیده شده، یکی از خطرناک‎ترین طرح‎های امریکا در دهه‎های اخیر برای منطقه است.

رئیس‎ جمهوری امریکا در طرح اقتصادی خود برای معامله قرن سه هدف عمده را دنبال می‎کند. در درجه نخست او برای ارائه این طرح، بازه زمانی کنونی را به گونه‎ای انتخاب کرد که بتواند بیشترین بهره را از طرح خود برای انتخابات ریاست جمهوری 2020 امریکا ببرد و نظر لابی یهودی امریکا را که می‎توانند در تأمین هزینه‎های مالی کمپین او نقشی مهم داشته‎باشند، به جانب خود جلب کند.
اما هدف بعدی او، سنگ‎اندازی در راه تشکیل کشوری با عنوان فلسطین است. تفاوت برجسته طرح او با همه طرح‎هایی که تاکنون رؤسای جمهوری مختلف امریکا ارائه کرده‎اند نیز در همین نکته نهفته‎ است. رؤسای جمهوری امریکا به طور معمول در ارائه طرح‎های خود برای حل بحران فلسطین، در راستای قطعنامه‎های سازمان ملل حرکت می‎کردند و از جمله پایبندی قابل توجهی به مرزهای 1967 که تقریباً شامل یک سوم اراضی اشغالی است، داشتند. اما در طرح ترامپ این پایبندی دیده نمی‎شود که این مسأله باعث واکنش تند گروه‎های مختلف فلسطینی حتی دسته سازشکاری که در راستای پیمان اسلو، مرزهای 1967 را پذیرفته بود، در کنار گروه‌های مقاومت شده‎است. در طرح کوشنر برای خاورمیانه اسمی تحت عنوان کشور فلسطین دیده نمی‎شود و تنها از چیزی به عنوان «فلسطین نو» نام برده می‎شود که شامل غزه و قسمت‎هایی از صحرای سینای مصر و بخش‎هایی از کرانه باختری و اردن، به عنوان یک منطقه آزاد با حفاظت و حمایت ارتش اسرائیل و هزینه اعراب است. کارگاه منامه با این منظور که هزینه 50 میلیاردی این کار در بازه‎ای 10 ساله از سوی اعراب تهیه شود، برگزار شد. قرار است این 50 میلیارد دلار صرف نیازهای سه کشور مصر، لبنان و اردن شود تا اجازه بازگشت به پناهندگان فلسطینی که در اردوگاه‎هایی در کشورهای آنان به سر می‎برند، ندهند. بخش کوچکی از این پول نیز در اختیار فلسطینی‎ها قرار می‎گیرد تا در جهت رفع مشکل بیکاری و زیرساخت‎ها و مسائل اقتصادی خود هزینه کنند و البته شرط امریکا برای اینکه این مبلغ را به فلسطینی‎ها بدهد این است که گروه‎های مقاومت فلسطینی سلاح‎های خود را کنار بگذارند.
هدف دیگری که امریکا در برپایی نشست منامه دنبال می‎کرد، عادی‌سازی روابط اعراب و اسرائیل بود. ما شاهد پخش و انتشار عکس‎های مختلف خبرنگاران اسرائیلی در کنار اعراب بودیم که قصد داشتند این پیام را مخابره کنند که ما اسرائیلی‎ها و اعراب مشکلی با هم نداریم و اگر مشکلی هست، تنها در دشمن مشترک ما یعنی ایران است.
اما آنچه که همزمان با این کارگاه رخ داد و دستاورد خوبی برای فلسطینی‎ها به شمار می‎رود، وحدتی است که بین فلسطینی‎ها ایجاد کرد. گروه‎های مختلف فلسطینی اعم از آنها که معتقد به مقاومت هستند و گروه‎های سازشکاری که در رأس آنها محمود عباس و تشکیلات خودگردان است، به طور متفق القول اعلام کردند که این کارگاه از نظر آنها رد است و حاضر به مشارکت در آن نیستند. این پیامی روشن برای امریکا، اسرائیل و برخی کشورهای عربی در تشکیل نشست منامه است که در شکل‌گیری این نشست در قالب 6 نفر دیده شدند: جارد کوشنر داماد ترامپ، جیسون گرینبلات فرستاده ویژه امریکا در امور منطقه، دیوید فریدمن سفیر امریکا در اسرائیل و همچنین محمد بن سلمان ولیعهد عربستان، محمد بن زاید ولیعهد ابوظبی و محمد دحلان رئیس سابق امنیت تشکیلات خودگردان فلسطین. وحدت گروه‎های فلسطینی همچنین باعث دمیده شدن روحیه انقلابی در بین آنها شده و آنها را به این باور رسانده که امریکا قابل اعتماد نیست و هرکشور عربی که در اجلاسی با چنین مشخصاتی شرکت می‎کند، خائن به آرمان‎های فلسطین است. این موضعگیری‎ها نه تنها تحول بزرگی در خود فلسطین است که می‎تواند منجر به شکست نشست منامه و تلاش‎های کشورهای مرتجع عرب شود که عادی سازی روابط خود با اسرائیل را دنبال می‎کنند.