کویت و عراق در راه یافتن کورسوی امید

بین الملل /
شناسه خبر: 480119

از آخرین سفر «صباح احمد جابر الصباح»، امیر کویت به عراق بیش از 28 سال می‌گذرد. سفری که به‌منظور حضور در نشست اتحادیه عرب در بغداد صورت گرفت. اما به‌نظر می‌رسد که سفر دیروز چهارشنبه 29 خرداد ماه امیر کویت علاوه بر گسترش، تعمیق و حل اختلافات در مناسبات با عراق دلیل مهم دیگری هم داشته باشد؛ تکاپوی دیپلماتیک با نگاه میانجیگرانه به‌منظور کاهش تنش میان تهران و واشنگتن یکی از موضوعات گفت‌وگوی امیر کویت با مسئولان عراقی بود.

در این رابطه یقیناً به موازات بغداد دیگر بازیگران منطقه‌ای مانند کویت نیز نگران تبعات تداوم و تشدید تخاصم ایران و ایالات متحده امریکا هستند. از همین رو عراق تلاش‌های دیپلماتیک منطقه‌ای خود را با سفر 22 مه (اول خرداد ماه) «عادل عبدالمهدی»، نخست‌وزیر این کشور به مقصد کویت آغاز کرد تا بتواند به همراهی این کشور که جایگاه و وزن قابل قبولی در میان کشورهای عربی منطقه‌ای دارد به کاهش اختلافات روزافزون اعراب و ایران کمک کند و از آن سو راه حلی برای میانجیگری تنش تهران – واشنگتن بیابد. با سفر دیروز امیر کویت نیز به نظر می‌رسد که مقامات این کشور در راستای نگاه بغداد نگران افزایش و تداوم این تنش هستند و همین نگرانی پای آنان را بعد از 28 سال دوباره به عراق باز کرد. اما این سفرها می‌تواند گامی کوچک، ولی مؤثر در کاهش تنش و تخاصم باشد؟
بعد از سفر «آبه شینزو»، نخست‌وزیر ژاپن به منظور تلاش برای کاهش تنش در مناسبات ایالات متحده با جمهوری اسلامی ایران راه میانحیگری در تخاصم تهران – واشنگتن با دشواری‌های خاصی همراه شد. بخصوص که توکیو از مقبولیت، جایگاه و وزن دیپلماتیک قابل قبولی از جانب دو طرف برخوردار بود. اما این امر سبب نشد تا حضور22 خرداده ماه نخست‌وزیر ژاپن آن دستاورد مدنظر را با خود به همراه داشته باشد.
اکنون نیز همسایه غربی ایران یعنی عراق نگران‌تر از هر زمان دیگری در قبال تنش ایران و امریکا به‌دنبال پیگیری تلاش‌های دیپلماتیک میانجیگرانه است. اما بغداد با اشراف به وزن و جایگاه خود به خوبی می‌داند که توان انجام هیچ حرکت مؤثری را در این رابطه ندارد، مگر اینکه بتواند با رایزنی با دیگر بازیگران منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای یک هم افزایی دیپلماتیک را شکل دهد.
در این رابطه رایزنی‌های «محمد علی حکیم»، وزیر امور خارجه عراق با «عبدالله بن زاید آل نهیان» و «سامح شکری» همتایان اماراتی و مصری خود و «عادل جبیر»، وزیر مشاور در امور خارجی عربستان سعودی و نیز سفر وی به کویت و ترکیه در کنار سفر اروپایی 30 آوریل (10 اردیبهشت ماه) «عادل عبدالمهدی»، نخست‌وزیر عراق به مقصد هلند، فرانسه و آلمان، دیدار 12 مه(22 اردیبهشت) «برهم صالح»، رئیس جمهوری این کشور با سفیران آلمان، فرانسه و انگلستان در کاخ السلام بغداد و نیز دیدار 11 مه این سفیران تروئیکای اروپایی با نخست‌وزیری با محوریت کمک به حل تنش ایران و امریکا نشان از پیدا و پنهان تلاش‌های دیپلماتیک بغداد به منظور فرو کش کردن تنش تهران – واشنگتن دارد.
البته به موازات این تلاش‌های رسمی دولت بغداد برخی از شخصیت‌های سیاسی عراقی چون «سید عمار حکیم»، رهبر جریان حکمت ملی و مسئول ائتلاف اصلاح از به کار‌گیری همه توان و پتانسیل سیاسی و دیپلماتیک عراق برای تعدیل تنش تهران و واشنگتن سخن گفته‌اند. در همین راستا وی به رسم سنت 27 ساله خانوادگی سفری را در 12 آوریل (22 اردیبهشت) به کویت داشت که علاوه بر دیدار با امیر، ولیعهد و نخست‌وزیر این کشور، مذاکراتی هم در خصوص مسائل مهم منطقه‌ای نیز انجام شد.
حال پس از حضور «برهم صالح»، «عادل عبدالمهدی»، «محمد علی حکیم» و «سید عمار حکیم» به کویت نوبت به کویتی‌ها رسید تا تکمیل‌کننده پازل پروسه میانجیگری دیپلماتیک بغداد برای کاهش تنش در مناسبات ایالات متحده با ایران باشند. در این خصوص به‌نظر می‌رسد که بغداد و کویت ابتدا به ساکن به‌دنبال کاهش اختلافات برخی کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس با ایران باشند و پس از زمینه‌چینی برای پر کردن نسبی، گسل تلاش‌های عربی را به سمت میانجیگری در تنش ایران و امریکا پیش ببرند. در این رابطه یقیناً نفوذ و جایگاه کویت در میان اعضای شورای همکاری خلیج فارس که هم مقبولیت جدی در میان عربستان، امارات متحده عربی و بحرین دارد و هم از احترام جدی در میان مقامات قطری برخوردار است سبب شده تا وزن دیپلماتیک شیخ صباح اهرم جدی برای تحقق این مهم باشد. حال باید منتظر بود که از دل سفر دیروز امیر کویت به عراق چه دستاوردی در خصوص پیگیری تلاش‌های میانجیگرانه، آن هم پس ناکامی توکیو در این رابطه حاصل خواهد شد.