محمدرضا بهشتی و علی اصغر مصلح مطرح کردند

مفاهمه میان فرهنگ‌ها چگونه محقق می‌شود

سیاسی /
شناسه خبر: 478826

همایش دو روزه «جهانی شدن و کانون‌های فرهنگی بدیل؛ گفت‌وگوی فرهنگی تمدنی ایران و آلمان» دیروز 25 خردادماه در دانشکده ادبیات و زبان‌های خارجه دانشگاه علامه طباطبایی آغاز شد.از جمله سخنرانان این همایش دکتر محمدرضا بهشتی، استاد فلسفه دانشگاه تهران و دکتر علی اصغر مصلح، استاد فلسفه دانشگاه علامه طباطبایی بودند.

محمدرضا بهشتی در بحث خود کوشید تا این پرسش محوری را مطرح کند که مفاهمه میان فرهنگ‌ها چگونه ممکن است؟ این مفاهمه بویژه به لحاظ نظری چگونه مقدور می‌شود؟ به باور بهشتی، مفاهیم تحولاتی را طی می‌کنند و ثابت نیستند؛ به تعبیری مؤلفه‌های معنایی در مفاهیم دچار دگرگونی می‌شوند و پرسش این است که این دگرگونی را چگونه می‌توان فهم کرد؟
وی در این راستا از دو دسته از عوامل در ایجاد این دگرگونی‌ها سخن گفت؛ نخست، عوامل درون مفهومی و دوم عوامل برون مفهومی. به باور او، چه در پیدایش و چه در اخذ مفاهیم، عوامل برون مفهومی کمتر اثرگذار هستند. از این رو نمی‌توان تحولات مفاهیم را به مسائل اجتماعی و فرهنگی فروکاست و این مسائل (اجتماعی و فرهنگی) و حتی مناسبات قدرت برای فهم دگرگونی مفاهیم کافی نیستند.
او معتقد است که ما با دگرگونی‌های درون مفهومی مواجه هستیم و در نتیجه برای فهم تحولات مفاهیم نیازمند کاوش درون فهمی هستیم. به باور او، با پژوهش‌های اجتماعی نمی‌توان به این مهم نائل شد. بهشتی در پایان تأکید کرد قبل از اینکه بتوانیم از یک مفاهمه میان فرهنگی حرف بزنیم باید با پرسش‌های نظری مان مواجه شویم.
 مصلح: برای احیای فکر مدرن، باید کانون‌های جدید رقابت را جست و جو کرد
علی اصغر مصلح، دیگر سخنران این نشست بود. او در سخنرانی خود با موضوع «نظم قدرت و کانون‌های جدید رقابت» عنوان کرد: «در نظم کنونی جهانی قدرت، فکر،  فرهنگ و حقیقت به اموری دست دوم یا فرعی تقلیل یافته و نقشی اساسی برای ایجاد تغییر ندارند. از این رو، در بررسی الگوهای بدیل برای تمدن جهانی باید به بررسی رقابت‌ها در سطح اقتصاد و سیاست اکتفا نکرد.» به باور او، تفکر معاصر بیش از هر چیز وظیفه دارد که به وضع غلبه قدرت بر همه ساحات زندگی انسان بیندیشد و وظیفه ما اندیشیدن به تقابل‌های فراتر از نظم قدرت است. او تأکید کرد اگر فرهنگ و فکر مدرن را در مراحل پایانی و در حال به تمامیت رسیدن می‌یابیم چنانکه ‌هایدگر و برخی متفکران پست مدرن این گونه درمی‌یابند، باید به امکانات تحقق نیافته و در حال شکل‌گیری بنگریم.