دبیر کانون سراسری انبوه سازان کشور در گفت وگو با «ایران :»

آماده ایم سالی یک میلیون واحد بسازیم

اقتصادی /
شناسه خبر: 478470

«دیگر سود در ساخت و ساز نیست؛ سال گذشته با وجود افزایش قیمت‌ها انبوه سازان فقط ضرر کردند.» دبیر کانون سراسری انبوه‌سازان کشور این جمله را می‌گوید و شروع به ارائه پیشنهادهای خود در مورد راه‌های بهبود شرایط می‌کند.

 فرشید پورحاجت معتقد است که کانون سراسری انبوه‌سازان کشور باید در کنار دولت و مجلس قرار بگیرد و نقشی در سیاستگذاری‌ها داشته باشد. آن زمان شرایطی ایجاد خواهد شد که سالی یک میلیون واحد توسط انبوه‌سازان ساخته شود و حتی قیمت مسکن نیز کاهش یابد.
 
دولت و مجلس برای رونق ساخت و ساز امتیازات جدیدی برای انبوه سازان در نظر گرفته‌اند. از زمین رایگان گرفته تا ایجاد بازار مصالح. فکر می‌کنید که شرایط تأمین مسکن بهتر خواهد شد؟
حداقل در 5 سال گذشته به کرات موارد مؤثر در بهبود شرایط بازار مسکن را سعی کرده‌ایم، به گوش مسئولان برسانیم. هدف این بوده که برای تولید مسکن بستر مناسبی به وجود بیاید و بخش تولید متناسب با نیاز جامعه حرکت کند. اما اساس موضوع این است که فقط دولت و مجلس باید در حوزه سیاست ورزی بازار مسکن وارد شوند و اجرا را به بخش خصوصی بسپارند. در حالی که این اقدام به مثابه آن نیست که بخش خصوصی هیچ جایگاهی در این موضوع ندارد. البته احترامی که گذاشته می‌شود را می‌فهمیم و از تصمیمات سازنده استقبال هم می‌کنیم اما اگر قرار است به عنوان بخش خصوصی صفر تا صد اجرا را در دست داشته باشیم، بهتر است که از ما نیز در سیاستگذاری‌ها نظرخواهی شود.
ما هنوز شریط جدید را نمی‌دانیم. مشخص نیست که تأمین زمین قرار است از چه طریقی اتفاق بیفتد. می‌دانید که در بحث مسکن مهر هم موضوع تأمین زمین رایگان بود. اما خیلی از این زمین‌ها مشکلات تملکی، حقوقی و ثبتی داشتند و اکنون نگران تکرار آن تجربه هستیم.
وقتی می‌گوییم مشارکت بین سه بخش دولت، مجلس و بخش خصوصی شکل بگیرد، یعنی هم فکری شود و در سیاست‌گذاری جایگاه اشخاص نیز مشخص و تدوین شود تا چرخ تولید به صورت ملموسی تند‌تر بچرخد. لذا از این طرح اعلام شده استقبال و تشکر می‌کنیم، اما بزرگترین نقدی که به آن وارد می‌شود، این است که از بخش خصوصی نظرخواهی نکرده‌اند.
مطمئن هستید که اصلاً نظرخواهی نشده است؟
البته از رسانه‌ها مواضع بخش خصوصی را اعلام کرده‌ایم. بارها گفته‌ایم که مشکل مسکن در حال حاضر سوداگری در بخش زمین است و هزینه سرسام آور تولید مسکن مربوط به این بخش می‌شود. گفته‌ایم که اگر دولت می‌خواهد به جامعه هدف کمک کند، باید مشکل زمین را حل کند. یا مشکلات حوزه بانکی را با یک تجدید نظر رفع کند. البته الآن بانک مسکن در تأمین مالی شرایط خوبی دارد. به مجلس شورای اسلامی نیز رسانده‌ایم که اگر قوانین را اصلاح کند، بخشی از مشکلات حل خواهد شد. این موضوع در حال انجام است اما به کندی پیش می‌رود. باید این اصلاحات سریع‌تر انجام شود و در قوانین حوزه مسکن تسهیل صورت گیرد. با این حال به دنبال جلسات مشترک هستیم. چراکه تنها بخش خصوصی کشور که در 31 استان پایگاه فیزیکی دارد، انبوه سازان هستند و تنها نهاد آن هم کانون سراسری انبوه سازان است. باید جایگاه نهادهای مدنی و متخصص را قبول کنیم تا مشکلات حل شود.
اکنون اعلام می‌کنیم که به عنوان بخش خصوصی در سیاست ورزی‌ها حاضریم که مشورت رایگان بدهیم و در اجرا این پتانسیل را داریم که سالی یک میلیون واحد تولید کنیم. البته به شرط آن‌که این شرایط فراهم شود.
این شرایطی که باید فراهم شود، چیست؟
باید ابتدا بهبود فضای کسب و کار صورت گیرد. جایگاه دستگاه‌های متولی در حوزه مسکن مشخص شود. نگاه‌های درآمدی از این حوزه توسط سازمان‌های مختلف مثل شهرداری و سازمان نظام مهندسی کاسته شود. بعد از هزینه زمین، بخش دوم هزینه‌های سرسام آور مربوط به بسته‌های خدمتی است که سازمان‌ها و نهادها در بخش مسکن از تولیدکننده دریافت می‌کنند. این موارد هزینه تولید را بشدت افزایش می‌دهد. افزایش هزینه‌های تولید منجر به افزایش قیمت مسکن می‌شود و به ضرر 
مصرف کننده نیز هست.
یعنی فکر می‌کنید که تخلفی رخ نمی‌دهد و با همراهی دولت و مجلس در این بخش‌ها، قیمت تمام شده مسکن را می‌توان کاهش داد؟
شک نکنید.
در حوزه قوانین مشکلات تولیدکنندگان چیست؟
باید در این حوزه اصلاحات صورت گیرد؛ مثل قوانین پیش فروش، مالیات‌ها، تأمین اجتماعی کارگران ساختمانی.
در حال حاضر هیچ تفاوتی بین کارآفرین و سوداگر قائل نشده‌ایم. مثلاً بین مالیات دلالان و تولیدکننده مسکن که رنج و مشقات تولید را می‌پذیرد، تفاوتی نیست. یا در مورد بسته‌های خدمت بدون توجه به اینکه این بسته چه تبعاتی برای تولید و مسکن داشته، این‌ها را تعریف کرده‌ایم. چرا علیرغم تأکید برنامه‌های توسعه چهارم و پنجم و حتی ششم کشور برای بهبود فضای کسب و کار اقدامی اساسی نشده و پنجره الکترونیک در حوزه مسکن تعریف نمی‌شود؟ چرا پروسه صدور پروانه ساختمان در کشور ما باید 6 ماه زمان ببرد؟ این‌ها مسائلی است که باید حل شود. ما به کرات این موارد را عنوان کرده‌ایم اما جواب مثبتی نگرفته‌ایم.
رابطه میان این هزینه‌ها و قیمت مسکن را چگونه تعریف می‌کنید؟
مسکن یک بخش کاملاً اقتصادی است و باید با مؤلفه‌ها و رفتارهای اقتصادی به آن نگاه کنیم. باید بازگشت پول در کوتاه مدت صورت بگیرد. وقتی یک سال زمان ارائه بسته‌های خدمت طول می‌کشد، باعث می‌شود که هزینه‌ها افزایش پیدا کند و مسکن گران می‌شود. در نهایت در دسترسی مردم به مسکن شکاف ایجاد خواهد شد.
دقیقاً بفرمایید که از نظر شما عامل افزایش قیمت مسکن در یک سال گذشته چه بود؟
راهی نداریم جز این که مسکن بیشتری تولید کنیم. ما با کمبود شدید مسکن در کشور مواجه‌ایم. افزایش قیمت در حوزه مسکن، نشان از عدم تعادل بخشی در این بازار دارد. یعنی به تعداد واحدهای مورد نیاز کشور، تولید نداشته‌ایم. علاوه بر قیمت زمین، افزایش شکاف میان تولید و تقاضا در یک سال گذشته قیمت‌ها را افزایش داده است. لذا دولت باید برای افزایش تولید مسکن ارزان برنامه‌ریزی کند. الآن برای افزایش 400 هزار واحد برنامه‌ریزی کرده است. به عنوان فاز اول، شرط لازم است اما کافی نیست. ما الآن باید کاستی سال‌های گذشته را نیز   جبران کنیم و این نیازمند برنامه‌ریزی برای تولید حداقل یک میلیون واحد در سال است.
بخش خصوصی توان ساخت و آمادگی برای تولید یک میلیون واحد در سال را دارد؟
بله. اگر شرایط فراهم شود. توانمندی اجرایی وجود دارد اما باید زیرساخت‌ها را دولت و مجلس ایجاد کنند و موانع را بردارند. بخش خصوصی نیروی کار، سرمایه معقول و توان کافی دارد. 
آیا بخش مسکن می‌تواند کاستی‌های درآمدهای نفتی را جبران و اشتغال ایجاد کند؟
در شرایط طبیعی 15 تا 20 درصد اقتصاد وابسته به مسکن است. به نظر می‌رسد که این میزان را در شرایط اصلاح شده، می‌توان به 30 درصد ارتقا داد. درآمد کشور ما وابسته به نفت است اما در دوران تحریم این درآمد باید از محل دیگری تأمین شود. به نظر می‌رسد که این ظرفیت در بخش مسکن وجود دارد و می‌توان 10 درصد از کاهش درآمدهای نفتی را از این محل جبران کرد.
برخلاف آنچه اظهار می‌کنید، برخی از کارشناسان می‌گویند که ساخت و ساز سود بالایی دارد. درست است؟
خیر. حداقل در سال گذشته بخش تولید هرچه تولید کرده، متضرر شده و سودی نداشته است.
اما گفته می‌شود که با افزایش قیمت‌ها، سود فعالان این بخش بیشتر شده است؟
خیر. من این موضوع را رد می‌کنم. بخش خصوصی تولیدکننده الآن نمی‌تواند حتی همان زمین اولیه را بخرد. با این شرایط دیگر سود در ساخت و ساز نیست و 
تولید کننده در 7 سال گذشته شرایط بدی را تجربه کرده است. تنها دلالان که بیشتر در بخش زمین فعالیت می‌کنند، سود اصلی را برده‌اند. از این روست که معتقدم دولت و مجلس باید برای بهبود بازار مسکن در کنار ما قرار بگیرند.