رحیمی عضو فراکسیون امید در گف تو گو با «ایران » تأکید کرد

گفت وگو؛ اولویت امیدی ها و مستقلین

سیاسی /
شناسه خبر: 478181

علیرضا رحیمی، عضو هیأت رئیسه مجلس و نماینده اصلاح‌طلب تهران نبود گفت‌و‌گو بین دو طیف مستقلین و امید را عامل رفتن ائتلاف این دو به سمت فروپاشی می‌داند. گفت‌و‌گویی که به نظر او باید در اولویت کار دو طرف برای شرایط پیش رو قرار گیرد. او در مصاحبه با «ایران» می‌گوید انباشت اختلافات و گلایه‌ها در سه سال گذشته به دلیل پرهیز از گفت‌و‌گو کار را سخت کرده اما احیای ائتلاف سال 94 هر چند سخت است اما غیر ممکن نیست.

 شما به عنوان یک عضو هیأت رئیسه مجلس با تصمیم فراکسیون امید برای رقابت آقای عارف با لاریجانی موافق بودید؟
من شخصاً به عنوان یک عضو به دلایلی مخالف این تصمیم بودم و با جمعی از دوستان و همفکران هم پیش‌بینی می‌کردیم که این رقابت در سال آخر به چنین نتایجی برسد. یعنی نه تنها در هدف اولیه خودمان موفق نشویم بلکه نیروهای دیگری را هم از دست بدهیم که نهایتاً هم اینچنین شد متأسفانه. اما در نهایت در صحن ما از تصمیم فراکسیون به دلیل تعهد تشکیلاتی سعی کردیم حمایت کنیم و رأی تشکیلاتی بدهیم.
چرا سال‌ قبل بر سر رقابت آقایان لاریجانی و عارف این نگرانی را نداشتید؟
پارسال مسیر فراکسیون ولایی هم رقابت با آقای لاریجانی بود اما امسال مشخص بود آنها طور دیگری رفتار می‌کنند و ما از مستقلین هم مطمئن بودیم که در چنین وضعیتی با ولایی‌ها قول و قرار می‌گذارند. در همین فضا هم می‌شد حدس زد که کرسی‌های ما در خطر می‌افتند و خصوصاً کرسی‌های نواب رئیس که نهایتاً هم آقای مطهری حذف شد.
با این تفاسیر و اتفاقاتی که افتاد و خصوصاً تقابل و عمق اختلافاتی که روشن شد، فکر می‌کنید سرنوشت ائتلاف اصلاح‌طلبان و مستقلین در انتخابات آینده یعنی اسفند 98 چه بشود؟ چون خیلی از ارزیابی‌ها حاکی از آن است که دیگر چنین ائتلافی وجود نخواهد داشت؟
ما باید برگردیم به نتایج موفقیت‌آمیزی که در انتخابات‌ شش سال گذشته داشتیم و بخش بزرگ این قطعاً حاصل شناخت دقیق اصلاح‌طلبان از موقعیت زمانی برای ائتلاف کردن با گروه های دیگر و توجیه و اقناع پایگاه رأی  دارد که برای حمایت از این تصمیم سیاسی بوده. بسیار هم بعید است کسی بتواند منکر نقش اساسی مجموعه‌های اصلاح‌طلب مثل شورای عالی سیاستگذاری و همینطور چهره‌های مؤثر و رهبران این جریان در این موفقیت‌ها باشد. اگر چه فضای انتخاباتی برای اسفند 98 هنوز فضای فعالی نیست اما قطعاً سال چهارم مجلس تأثیر زیادی بر این فضا خواهد گذاشت.
خب همین سال چهارم با یک اختلاف جدی بین دو سر طیف ائتلاف سال 94، یعنی اصلاح‌طلبان و مستقلین آغاز شد. این در ادامه چقدر باعث فروپاشی کامل ائتلاف می‌شود؟
در بدو تشکیل فراکسیون امید و آغاز به کار مجلس دهم، تشکیل فراکسیون مستقلین سیگنالی بود به این معنا که برخی از افرادی که از دل لیست امید و رأی اصلاح‌طلبان بیرون آمده بودند خودشان را متعهد به این پایگاه نگه نداشتند و نهایتاً افرادی از لیست امید منفک شدند و مبادرت به تشکیل فراکسیون مستقلین کردند. اینها غالباً افرادی بودند که تعهدی به جریان‌های سیاسی نداشتند و حضورشان در جریان‌ها ناظر به موقعیت آن جریان برای کسب رأی بوده. در واقع رفتار آنها در قبال جریان‌های سیاسی بر پایه میزان بهره‌وری از موقعیت آن جریان‌ها تعریف می‌شود. اصل ائتلاف موضوعی است که در همه انتخابات‌ها یک موضوع پذیرفته شده و منطقی است اما جریان اصلاحات در انتخابات پیش رو قطعاً با محاسبات متفاوتی دست به ائتلاف خواهد زد. چرا که در تجربه ائتلاف قبلی یک نگاه بشدت محدود و مقطعی را از شریک ائتلافی خود دید که بهتر است این وضعیت بار دیگر تکرار نشود.
مسأله این است که آیا چنین جدایی می‌تواند الزاماً به نفع اصلاح‌طلبان باشد و برای آنها نتیجه نهایی بهتری رقم بزند یا این‌که فرصتی خواهد بود برای رقبای این جریان؟ این تردیدی است که بیرون مطرح می‌شود، پاسخ شما چیست؟
ما نباید فراموش کنیم که دست زدن به ائتلاف بدون برخی محاسبات هم در نهایت تنها برای جریان اصلاح‌طلبی افزایش بار مطالبات اجتماعی و سیاسی را به دنبال می‌آورد و تنها باعث افزایش سطح مسئولیت می‌شود. کما این‌که همین مجلس دهم به غلط به عنوان مجلس امید مشهور شده و هر اتفاق منفی که در آن می‌افتد بخشی از جامعه طلبکار اصلاح‌طلبان می‌شود، در حالی‌که جریان اصلاحات چیزی حدود تنها یک سوم این مجلس را در اختیار دارد و این در آنالیز رأی هیأت رئیسه مجلس هم قابل تشخیص است. به عبارتی 2 سوم تصمیم مجلس را کسان دیگری می‌گیرند اما مسئولیت آن را در جامعه با القائاتی که می‌شود به عهده اصلاح‌طلبان می‌اندازند. به همین دلیل هم هست که در این جریان، چه از سوی برخی لیدرها و چه بخشی از بدنه بحث خالص‌سازی لیست انتخاباتی برای اسفند 98 مطرح است.
این خالص‌سازی یعنی امکان ائتلاف با دیگران در حد صفر کاهش پیدا کند؟
این مسأله کف و سقف دارد. در نگاه حداقلی یعنی این‌که افرادی را به تناسب مهره‌های رقیب، نزدیک‌تر به جریان اصلاحات انتخاب کنیم و در نگاه حداکثری یعنی این‌که علاوه بر توانایی‌های فردی و شایستگی‌های اشخاص، تعهدات تشکیلاتی هم در این افراد بالا باشد.
برای این انتخابات با کدام نگاه وارد می‌شوید؟
بستگی به شرایط دارد. باید ببینیم در نهایت در چه موقعیتی قرار می‌گیریم. قطعاً جریان اصلاحات اگر با موانع پیشا انتخاباتی مواجه نشود می‌تواند با نگاه حداکثری یک لیست کامل و کارآمد را تهیه کند و این جریان تا این اندازه دارای توان است. اما موانعی که در اختیار ما نیستند متأسفانه بخشی از برنامه‌های ما را تغییر می‌دهند و ما فعلاً در این چارچوب مجبوریم خود را با آنها تطبیق دهیم.
یعنی قراری بر ائتلاف دارید یا نه؟ دور قبل بحث خطر تندروها به عنوان یک عامل سلبی مطرح بود که باعث ائتلاف نیروهای میانه‌رو و اصلاح‌طلب شد. در این انتخابات این خطر را هنوز جدی می‌بینید یا خیر؟
این خطر به‌طور مسلم و قطعی وجود دارد و این خطر همه جریان‌های سیاسی و همینطور منافع ملی را تهدید می‌کنند. همین تهدید هم باعث شد تا اینجای کار علی‌رغم بسیاری از تفاوت‌ها و گلایه‌ها، اصلاح‌طلبان از سال 92 تا انتخابات 96 در چارچوب همکاری با گروه‌های میانه‌رو باقی بمانند. ما هم می‌دانیم که ایجاد یک ائتلاف می‌تواند خطر ناشی از این دست جریان‌ها را کمتر کند.
برای این کار برنامه یا انگیزه‌ای وجود دارد؟
انگیزه ما متأسفانه اگر هم باشد فقط سلبی است. ما از شریک خود در ائتلاف بی‌وفایی‌هایی دیده‌ایم که برایمان قابل قبول نیست. آنها رأی اصلاح‌طلبان را گرفته‌اند، بعد با عملکردی که مربوط به همه مجموعه‌ها و برآیند نیروهای سیاسی و از جمله خود آنها می‌شود، پایگاه اجتماعی اصلاح‌طلبان دلزده شده و حالا که روز سخت‌تر ما می‌رسد آنها سودای رفتن به طرف دیگر را دارند که از رأی آنها بهره بگیرند. در این موضوع مسئولیت‌پذیری دیده نمی‌شود. اما به هر تقدیر انگیزه‌‌های سلبی هم همان‌طور که گفتم هستند و مهم‌ترینش خطر تندروها. اما صرفاً با تکیه بر انگیزه‌های سلبی نمی‌توان ائتلاف کرد.
پس باید چه کرد؟ این میان چه چیزی باید وجود داشته باشد که این همکاری از هم نپاشد و در واقع چه چیزی وجود نداشت که این ائتلاف به این روز افتاد؟
گفت‌و‌گو نبود. ما در درون این جمع یک گفت‌و‌گوی مدون بر پایه انگیزه‌های سلبی و ایجابی نداشتیم و الآن با انباشتی از اختلافات سه ساله مواجه هستیم. من در این میان قصد مقصریابی ندارم اما بدون این گفت‌و‌گو نه از تمایلات، ملاحظات و ادراک یکدیگر مطلع می‌شویم و نه می‌توانیم به درک مشترکی از اهداف و تهدیدات مشترک بین خودمان برسیم. در این سال‌‌ها گلایه‌های مختلفی وجود داشته که مجال طرح پیدا نکردند و بر طرف نشدند. واقعیت این است که ما فقط در یک لیست انتخاباتی کنار هم بودیم و قبل و بعد از آن کاری با هم نداشتیم و مشخص است که چنین ائتلافی در نهایت نمی‌تواند به مقصود طولانی‌مدت برسد و در درازمدت پایدار باشد. لذا به نظر من جای یک فرآیند گفت‌و‌گوی مدون با مسیر مشخص و ناظر به اتفاقات گذشته، وجود دارد و قاعدتاً در این گفت‌و‌گو درس‌هایی که از همکاری نکردن طی زمان گذشته گرفته شده می‌تواند بررسی شود و مورد آسیب‌شناسی قرار بگیرد.
چقدر ضروری است شروع این کار؟
حتماً ضروری است. به هر حال به معنایی جریان اعتدال بخشی از جریان اصلاحات می‌تواند باشد و در دولت‌های یازدهم و دوازدهم بخشی از کارنامه دولت به دلیل رأی و حمایت اصلاح‌طلبان به پای این جریان نوشته می‌‌شود. به همین دلیل هم اصلاح‌طلبان هزینه‌هایی پرداخت کردند که عملاً برعهده دولت بود. مضافاً این‌که دولت دوازدهم حدود دو سال از عمر خود را باید با مجلس یازدهم کار کند و غلتیدن این مجلس به سمت تندروها باعث مشکلات مضاعف دولت خواهد شد. من فکر می‌کنم الآن احیای ائتلاف قدری سخت است اما غیر ممکن نیست و البته امری ضروری هم خواهد بود.
این ائتلاف اگر به جایی نرسد به نظر شما صحنه انتخابات مجلس یازدهم چه شکلی خواهد داشت؟
اگر گفت‌و‌گو بین دو جریان شکل نگیرد و به سمت یک تفاهم اساسی و زیربنایی حرکت نکند، هیچ بعید نیست که از این خلأ جریان‌های افراطی بهره بگیرند و دست بالا را بگیرند.
شکل نگرفتن خود این گفت‌و‌گو ناشی از چیست؟
این را باید در نگاه مدیریت‌های سطح بالای جریان‌ها و تشکل‌ها یافت. الآن متأسفانه هر دو طرف همدیگر را متهم می‌کنند که از گفت‌و‌گو استقبال نمی‌کنند. در عین حال طرفین مدعی هستند که خودشان از این گفت‌و‌گو استقبال می‌کنند. من فکر می‌کنم مقدم بر هر چیز مدیران دو جریان باید به سمت این گفت‌و‌گو حرکت کنند. این گفت‌و‌گو باید اولویت این دو جریان برای انتخابات 98 باشد.
این‌که برخی‌ها می‌گویند این ائتلاف تا همینجا بس است و باید به آن پایان داد را چطور تفسیر می‌کنید؟
به هر حال من فکر می‌کنم نباید از گفت‌و‌گو و همکاری، خصوصاً در این شرایط گذشت و عبور از این واقعیت باعث تضعیف جریان‌ها خواهد شد.

نظرات

دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در سایت منتشر خواهد شد.

پیام های که حاوی تهمت یا افترا باشد در سایت منتشر نخواهد شد.

پیام های که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبز با خبر باشد منتشر نخواهد شد.