گزارش «ایران» از تو صیه های بهداشتی در ایام نوروز

سفر به سلامت

سلامت /
شناسه خبر: 455816

«بسیار سفر باید تا پخته شود خامی» عبارتی است معروف که ریشه در فرهنگ ما ایرانیان دارد. کمتر کسی را می‌توان یافت که بگوید کسب تجربه یکی از مزایای سفر کردن نیست اما حقیقت این است که سلامتی جسم و روح هم در سایه سفر کردن فراهم می‌شود.

در شرایطی که خستگی‌های ناشی از روزمرگی و یکنواختی زندگی از یک سو و استرس و نگرانی‌هایی که به واسطه زندگی شهرنشینی به جزء جدایی ناپذیر زندگی هریک از ما تبدیل شده و از سوی دیگر، سلامت انسان‌ها را نشانه رفته‌اند، سفر هرچند کوتاه می‌تواند راهی باشد برای عبور از خستگی‌ها و فشارهای روحی و روانی و دستیابی به سلامت جسمانی و البته تجدید قوا برای شروعی دیگر.

در کشور ما تعطیلات عید نوروز یکی از بهترین فرصت‌ها برای سفر به شمار می‌آید، به گونه‌ای که اغلب خانواده‌ها سعی می‌کنند حتی برای چند روز به یکی از شهرهای نزدیک سفر کنند، اما آنچه می‌تواند خاطره‌ای خوب و به یادماندنی از یک سفر به ارمغان بیاورد و سلامت و آرامش روحی و روانی مسافران را تضمین کند با برنامه‌ریزی درست، رعایت موارد بهداشتی و درمانی و همچنین نکات تغذیه‌ای صحیح بدست می‌آید.
در نخستین گام خوب است به محتویات ساک سفر توجه بیشتری داشته باشیم. دفترچه‌های بیمه را فراموش نکنید و اگر قصد سفر با وسیله نقلیه شخصی خود دارید از جعبه کمک‌های اولیه غافل نشوید.
دکتر حجت درخشان فر، متخصص طب اورژانس با تأکید بر اهمیت جعبه کمک‌های اولیه هنگام سفر به «ایران» می‌گوید: گاهی ممکن است محتویات مناسب جعبه کمک‌های اولیه جان شما را نجات دهد. از این رو بهتر است هنگام بسته بندی این جعبه دقت کنید.
این متخصص طب اورژانس می‌افزاید: پمادهای آنتی بیوتیک برای جلوگیری از عفونی شدن بریدگی‌ها و زخم‌ها، پماد گزیدگی برای کاهش عوارض نیش حشرات، پماد‌های مسکن برای کاهش درد ناشی از گرفتگی عضلات، پنس مناسب برای خارج کردن جسم خارجی مانند تکه‌های چوب از زخم، گاز استریل و باند، چسب زخم، دستکش برای اینکه هنگام تمیز کردن یا پانسمان زخم با خون یا زخم بیمار تماس نداشته باشید، بتادین، سرم شست‌و‌شو و محلول‌ها یا ژل‌های ضدعفونی کننده دست نمونه‌ای از وسایلی است که باید حتماً در جعبه کمک‌های اولیه شما باشند.
وی خاطرنشان می‌کند: قرص‌های مسکن مانند استامینوفن و ایبوبروفن و قرص‌های ضداسهال، آنتی هیستامین، سرماخوردگی و حتی قرص‌های الکترولیتی برای مواقعی که بدن آب زیادی از دست می‌دهد نمونه‌هایی از داروهایی است که با فرض سالم بودن شما باید در جعبه قرار گیرد. این بدان معنا است که مبتلایان به برخی بیماری‌ها مانند دیابت یا بیماران قلبی باید داروهایی را که روزانه مصرف می‌کنند همراه داشته باشند و حتی کمی بیشتر از این دارو‌ها را با خود ببرند تا اگر به هر دلیلی سفر طولانی‌تر شد دچار مشکل نشوند.
دکتر درخشان فر تأکید می‌کند: نکته مهمی که باید به یاد داشته باشید دقت به تاریخ مصرف داروها و وسایلی است که در جعبه کمک‌های اولیه قرار می‌دهید. به یاد داشته باشید که حتی گاز استریل هم تاریخ مصرف دارد پس حتماً قبل از سفر به این موضوع دقت کنید تا هنگام نیاز دچار مشکل نشوید.
تغذیه در سفر
دکتر گلاله اصغری، دکترای تغذیه براین باور است که با توجه به فرهنگ و سنت ایرانی تغییر در تغذیه در ایام عید نوروز امری اجتناب ناپذیر است، سفرهای نوروزی هم از این قاعده مستثنی نیستند اما می‌توان با رعایت برخی نکات از بروز مشکلات و ایجاد تلخی‌ها پیشگیری کرد.
دکتر اصغری در گفت‌و‌گو با «ایران» می‌گوید: علم تغذیه تأکید می‌کند برای داشتن بدنی سالم باید مواد غذایی مورد نیاز بدن به درستی تأمین شود، این اصل باید در سفر نیز رعایت شود و مسافران برای تجربه لحظات لذتبخش و به یاد ماندنی ناگزیرند به بهداشت و کیفیت مواد غذایی توجه کنند.
وی تأکید می‌کند: اگر تمایل دارید مواد خوراکی مورد استفاده در حین سفر را به همراه ببرید توجه کنید علاوه بر اینکه میوه ها و سبزیجات را به خوبی می‌شویید و ضدعفونی می‌کنید به هیچ وجه آنها را در کنار گوشت‌های خام قرار ندهید چرا که به سادگی آلوده می‌شوند. توجه به دمای نگه‌داری مواد غذایی هم موضوع مهمی است که باید رعایت شود. اگر اهل استفاده از غذاهای کنسرو شده هستید به یاد داشته باشید که غذاهای کنسرو شده حاوی نمک زیادی هستند و مصرف بی‌رویه آنها می‌تواند شما را به مشکلات ناشی از مصرف نمک زیاد دچار کنند.
این متخصص تغذیه می‌افزاید: اگر تمایل دارید غذاهای طبخ شده همراه داشته باشید بهتر است از غذاهای کم سرخ، خشک، زود هضم، سبک و کم کالری مانند تخم مرغ آب پز، مرغ و جوجه کباب استفاده کنید. چرا که غذاهای خشک و کم سرخ‌تر نسبت به سایر مواد غذایی فساد پذیری کمتری دارند. غذاهای حاوی سس مایونز، انواع خورشت‌ها و غذاهای آبدار فساد پذیری بیشتری دارند به همین دلیل گزینه مناسبی به شمار نمی‌آیند.
دکتر اصغری اظهار می‌کند: اما اگر جزو گروهی هستید که تمایل دارید از غذای رستوران‌های بین راهی استفاده کنید به یاد داشته باشید که هر چند رفتن به رستوران بخشی از لذت سفر به حساب می‌آید اما استفاده از مواد غذایی بی‌کیفیت می‌تواند شیرینی سفر را به کام شما تلخ کند، از این رو بهتر است قبل از استفاده از غذاهای رستوران‌های بین راهی، از سلامت و کیفیت غذاهای رستوران مورد نظر اطمینان حاصل کنید. همچنین توجه کنید که علاوه بر پاکیزگی رستوران و سالن غذا خوری، کارت بهداشت پرسنل رستوران هم در معرض دید مشتریان قرار داشته باشد.
وی تأکید می‌کند: هنگام انتخاب غذا بهتر است از انتخاب غذای آبدار و غذاهایی که محتوای آنها مشخص نیست مانند خورشت‌ها یا کباب‌هایی که با گوشت‌های چرخ کرده تهیه شده و محتوای آنها قابل رؤیت نیست صرفنظر کنید. در مقابل مرغ و گوشت کباب شده و به‌طورکلی غذاهای کم سرخ و کم کالری، گزینه مناسبی به نظر می‌رسند البته به شرط آنکه کاملاً مغز پخت شده باشند.
البته سالاد یا سبزیجات خام یا دوغ‌های محلی و غیرپاستوریزه هم موارد دیگری است که منع مصرف دارد. اما در مقابل، مصرف آبلیمو برای طعم بخشیدن به غذا توصیه می‌شود. می‌توانید حتی با اضافه کردن چند قطره آبلیمو به آب آشامیدنی به سلامت بیشتر خود کمک کنید.
دکتر اصغری در ادامه می‌گوید: علاوه بر توجه به کیفیت مواد غذایی بهتر است به حجم آنها هم توجه کنید. معمولاً پرس غذاهایی که در رستوران‌ها سرو می‌شود از سهم غذایی که در خانه استفاده می‌شود بسیار بیشتر است اما بسیاری از افراد بی‌توجه به سهم غذایی مناسب در هر وعده و برای صرفه جویی، خود را ملزم می‌کنند که همه پرس غذایی خریده شده را مصرف کنند و این به معنای افزایش کالری دریافتی و اضافه وزن بعد از تعطیلات است.
وی همچنین به میان وعده‌های حین سفر اشاره کرده و خاطر نشان می‌کند: میوه، آجیل کم نمک یا پاپ کورن بی‌نمک و بی‌روغن میان وعده خوبی به شمار می‌آید. اما با توجه به همه این مسائل گاهی پیش می‌آید که در حین سفر دچار پرخوری می‌شویم، در چنین مواقعی به جای رنج بردن از عذاب وجدان و سرزنش کردن خودتان بهتر است با افزایش فعالیت بدنی، کالری دریافتی اضافه را جبران کنید. خوشبختانه در تعطیلات و حین سفر زمان فراغت بیشتری دارید بنابراین اگر روزانه 15 دقیقه پیاده روی می‌کردید در این ایام پیاده روی خود را به نیم ساعت یا یک ساعت برسانید تا بعد از تعطیلات دچار اضافه وزن نشوید.
مراقب آب آشامیدنی آلوده باشید!
اسهال و استفراغ یکی از بیماری‌های شایع سفر است که می‌تواند از یک سفر عالی، معضلی دردساز و البته خطرناک بسازد. این بیماری معمولاً به دلیل رعایت نکردن بهداشت و همچنین استفاده از آب آلوده ایجاد می‌شود، از این رو متخصصان توصیه می‌کنند شست و شوی دست‌ها قبل از استفاده از مواد غذایی را هرگز فراموش نکنید. رعایت بهداشت آب آشامیدنی هم از ضروریات است.
دکتر تیرنگ نیستانی، متخصص تغذیه در این باره به «ایران» می‌گوید: استفاده از آب معدنی می‌تواند گزینه مناسبی باشد اما به شرط آنکه بسته بندی آن سالم باشد و درمقابل نور آفتاب و گرما قرار نگرفته باشد. نکته مهم دیگر تاریخ مصرف آب‌های معدنی است که باید به آن دقت کنید.
این متخصص تغذیه می‌افزاید: به یاد داشته باشید هرگز از یخ‌های آماده برای خنک کردن آب آشامیدنی استفاده نکنید چراکه سلامت چنین یخ‌هایی هم مورد تردید است.دکتر نیستانی با تأکید بر اینکه کم آبی بدن مشکلی خطرناک است، خاطرنشان می‌کند: هنگام سفر آب و غذا را به مقدار مناسب استفاده کنید تا دچار مشکلاتی نظیر کم آبی بدن نشوید. کودکان بیش از سایرین در معرض کم آبی بدن قرار دارند.وی توصیه می‌کند: هنگام مسواک زدن هم از آب لوله کشی شهری که به همراه دارید یا آب معدنی استفاده کنید.
با قلب بیمار هم می‌توان سفر کرد
اما همیشه مسافرت رفتن به سادگی بستن ساک و رعایت نکات تغذیه‌ای نیست. بسیاری از ما در میان اعضای خانواده خود یک یا چند بیمار داریم که علاقه‌مندیم هنگام سفر همراهمان باشند. در چنین مواقعی رعایت برخی نکات کلیدی بسیار ضروری است. برای مثال اگر بیمار قلبی و عروقی به همراه دارید در نخستین گام منطقه‌ای را برای سفر انتخاب کنید که علاوه بر آب و هوای مناسب به یک مرکز درمانی مجهز باشد تا درصورت نیاز شرایط انتقال سریع به مرکز درمانی برایتان فراهم باشد، در گام بعدی باید توصیه‌های متخصصان را جدی بگیرید.
دکتر مسعود قاسمی، متخصص قلب و عروق در گفت‌و‌گو با «ایران» در این باره توصیه می‌کند: اگر به بیماری‌های قلبی و عروقی مبتلا هستید قبل از هر وسیله‌ای داروهای خود را در ساک سفرتان قرار دهید. بهتر است حتی کمی بیشتر از نیاز، دارو همراه داشته باشید تا اگر سفر طولانی‌تر شد با مشکل مواجه نشوید. نکته مهم دیگر این است که به هیچ وجه در مصرف داروهای خود سهل انگاری نکنید چرا که این موضوع می‌تواند عواقب خطرناکی داشته باشد. همراه داشتن مدارک پزشکی مانند نتیجه آنژیوگرافی نیز بسیار مهم است و هنگام بروز مشکل می‌تواند درمان را سرعت بخشد.
این متخصص قلب و عروق می‌افزاید: احتمال لخته شدن خون در اندام تحتانی یکی از مشکلاتی است که بیماران قلبی را تهدید می‌کند. نشستن و آویزان ماندن پاها برای مدت زمان طولانی می‌تواند به بروز این مشکل منجر شود، بنابراین برای پیشگیری می‌توانید در حین سفر هر سه تا چهار ساعت یک بار از جای خود بلند شده و به مدت 15 دقیقه قدم بزنید.
وی خاطر نشان می‌کند: هنگام سفر هم مانند سایر اوقات باید به رژیم تغذیه‌ای خود توجه کنید. استفاده از فست‌فودها یا غذاهای چرب و شور می‌تواند باعث افزایش فشار خون شما شود، پس از خوردن چنین غذاهایی خودداری کنید. در نهایت توصیه می‌کنم در صورت بروز نشانه‌های غیرطبیعی در اولین فرصت به مراکز درمانی مراجعه کنید تا مشکل ایجاد شده کنترل شود. به یاد داشته باشید سهل انگاری در مراجعه به پزشک می‌تواند شما را با مشکلات جدی مواجه کند.