بیانیه ای سازگار با منافع ملی

سیاسی /
شناسه خبر: 45

همزمان با وزش نسیم آرامبخش بهاری، ماراتن نفسگیر هسته‌ای پس از گذر از فراز و نشیب‌های سیاسی و پیچ‌های پر التهاب، به نقشه راه خود دست یافت و در مسیر تدبیر و امید، یک گام اساسی برداشت هرچند افق پیش رو و چشم‌انداز آینده روشن است، اما نباید از ذهن دور داشت که پرونده هسته‌ای ایران بر بستر بی اعتمادی، سوء تفاهم‌ها و تنش‌ها و التهابات سیاسی به بحران تبدیل شد و استعداد زیادی برای غافل کردن طرف‌های مذاکره و جامعه جهانی در هر لحظه برخوردار است.

به گزارش ایران آنلاین ساختار جامعه جهانی و موقعیت حقوق بین‌الملل به صورتی طراحی شده که به قدرت‌های بزرگ اجازه می‌دهد با پرداخت هزینه کمتر، تعهدات بین‌المللی خود را نادیده بگیرد. از سوی دیگر حضور نداشتن عنصر «عدالت» در مناسبات بین‌المللی از جمله در معاهده NPT، پذیرش رضایتمندانه تعهدات بین‌المللی را همیشه با مشکل ضمانت اجرا مواجه می‌سازد. هدف کنشگران بین‌المللی، دفاع از منافع و علایق خود است از این رو، حق به معنای فلسفی و ارزشی آن- که غایت‌اش تحقق عدالت در مناسبات بین‌المللی است- در ساختار و جوهره حقوق و روابط بین‌الملل، حضور پررنگی ندارد و به صورت بسیار مبهم، غیرشفاف و سیال که قابلیت تفسیر‌های چندگانه و حتی متضاد را دارد، وارد ادبیات حقوق بین‌الملل شده است و ضمانت اجرای آن تابع اوضاع و احوال و توازن نیروهاست. وجود معاهدات نابرابر و نهادهای سیاسی ناسازگار با اصل برابری حاکمیت‌ها همانند شورای امنیت، بخشی از عنصر وجودی و واقعیت تلخ حقوق و روابط بین‌الملل را تشکیل می‌دهد. از این رو به خاطر تضاد منافع و نابرابری سطح قدرت‌ها، دریافت جهانشمول و جامعی از مفهوم «حق» در روابط بین‌الملل وجود ندارد و نمی‌توان سیاست خارجی کشور‌ها را بر پایه آن استوار نمود؛ چرا که معیار و شاخص تعریف آن بیش از آن که فنی باشد، سیاسی و متکی بر عنصر قدرت است. بنابراین در ارزیابی دستاوردهای مذاکرات سیاسی ایران در پرونده هسته‌ای در 18 ماه سپری شده باید به ویژگی‌های ساختار و محتوای حقوق و روابط بین‌الملل آن طور که هست توجه نمود و ظرفیت‌ها و محدودیت‌های این ساختار را در تنظیم الگوی رفتاری برای دولت‌ها مد نظر قرار داد. از این رو در چارچوب یک داوری بی‌طرفانه و منصفانه و با حفظ ملاحظات انتقادی، سرفصل‌های توافق لوزان را که کلیات آن مطرح شده است در راستای منافع ملی ارزیابی می‌کنیم.
روح و منطق حاکم بر توافقنامه‌ای که جزئیات آن تدوین خواهد شد، با اهداف و اقدامات حل و فصل مسالمت‌آمیز اختلافات که بر پایه تأمین، تضمین رضایتمندی و انتظارات منطقی طرفین سازگار است، در بیانیه گنجانده شده است. در سرفصل‌های اعلام شده، تا جایی که ظرفیت‌های حقوق بین‌الملل اجازه می‌دهد، همپوشی منافع و رفع دغدغه‌های طرفین دیده شده است. از سویی، موقعیت و جایگاه ایران به عنوان یک قدرت هسته‌ای که حق فعالیت صلح‌آمیز هسته‌ای را دارد، به رسمیت شناخته شده است و در مقابل برای رفع دغدغه‌های جامعه جهانی درخصوص ماهیت صلح‌آمیز بودن فعالیت هسته‌ای در دوره راستی‌آزمایی، بخشی از فعالیت‌های غنی‌سازی ایران محدود و اجرای پروتکل الحاقی به صورت داوطلبانه توسط ایران پذیرفته شده است. بخشی از تحریم‌ها، بلافاصله پس از امضا و اجرای توافقنامه لغو خواهد شد و بخشی دیگر متناسب با گزارش‌های آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و پس از «راستی‌آزمایی» ملغی خواهد شد. با تبدیل سایت فردو به مرکز تحقیقات علمی و پزشکی هسته‌ای و همچنین با طراحی جدید مرکز آب سنگین اراک و تداوم فعالیت سایت غنی‌سازی نطنز با بیش از 5 هزار ماشین گریز از مرکز یا همان سانتریفیوژ، دستاوردهای هسته‌ای ایران حفظ شده و توسعه پیدا می‌کند. اختصاص یکی از سرفصل‌های موافقتنامه به تصویب قطعنامه لغو قطعنامه‌های 1698، 1737، 1747 1803 و 1929 شورای امنیت یکی از دستاوردهای مهم دستگاه دیپلماسی دولت تدبیر و امید محسوب می‌شود.
آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، وظیفه سازمانی و راستی‌آزمایی خود را به عنوان یک نهاد تخصصی سازمان ملل متحد انجام خواهد داد؛ در مقابل پرونده هسته‌ای ایران از محدوده دخالت شورای امنیت- که یک نهاد سیاسی است- خارج خواهد شد. ایران ذخیره اورانیوم غنی شده خود را در سطح 300 کیلوگرم به مدت 15 سال حفظ خواهد کرد. همچنین ایران حق دارد فعالیت غنی‌سازی اورانیوم را با غلظت حدود 67/3 درصد ادامه داده و قابلیت فنی خود را برای غنی‌سازی با غلظت بیشتر حفظ کند.
ضمانت اجرایی تهعدات طرفین در قالب عمل متقابل به نحوی طراحی شده است که اگر 1+5 تعهدات خود را اجرا نکند، ایران قادر خواهد بود فعالیت‌های هسته‌ای خود را در سطح و میزان فعلی از سر گیرد. تهران با پذیرش محدودیت برای فعالیت‌های هسته‌ای خود در بازه زمانی راستی آزمایی از همکاری فنی و علمی آژانس بین‌المللی انرژی هسته‌ای و قدرت‌های هسته‌ای بهره‌مند خواهد شد. در مجموع و در یک ارزیابی‌ منصفانه و بی‌طرفانه می‌توان دستاورد دستگاه دیپلماسی ایران را در پرونده هسته‌ای به نحوی که در بیانیه لوزان منعکس است سازگار با منافع و حاکمیت ملی و ملت ایران دانست.

ملت ایران و همه صلح‌طلبان در سراسر جهان، برنده بحق این ماراتن نفسگیر هستند. در مقابل این شکست بزرگی برای تهدید‌ها و اردوکشی‌های سیاسی نتانیاهو و حامیان وی در اردوگاه افراطیون امریکا به شمار می‌آید. واکنش‌های شتابزده و مضطربانه جنگ‌طلبان اسرائیل، آشکارا ثابت می‌کند که تیر دیپلماسی اعتدال به هدف خود اصابت کرده است. سنگ‌اندازی‌های سازمان یافته و مانع‌تراشی‌های جهت‌دار دشمنان ملت ایران، حیات دستاوردهای دیپلماسی ایران را نشانه رفته‌اند. این امر هوشمندی، همبستگی و همدلی مردم ایران را در حمایت از سیاست‌های مدبرانه و امیدآفرین دولت تدبیر و امید طلب می‌کند.

نظرات

دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در سایت منتشر خواهد شد.

پیام های که حاوی تهمت یا افترا باشد در سایت منتشر نخواهد شد.

پیام های که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبز با خبر باشد منتشر نخواهد شد.