اخبار آنلاین روزنامه ایران (ایران آنلاین) وابسته به موسسه فرهنگی و مطبوعاتی ایران

  • دوشنبه ۱۸ فروردین ۱۳۹۹
یادی از محمد مقدم، شاعر زبانشناس در صد و دهمین سال تولد او

پیشگامی در ادبیات مدرن معاصر

پیشگامی در ادبیات مدرن معاصر
کامیار عابدی نویسنده و منتقد

دکتر محمد مقدم (1375-1287) در دانشگاه‌های نیویورک و پرینستون در رشته‌های زبان شناسی و ایران شناسی تحصیل کرد. در بازگشت به ایران در سال‌های 1318تا1347 به تدریس در دانشگاه تهران پرداخت.

 
 
 
 
 
 
 
 
او در سال 1343 موفق شد رشته زبان شناسی را در دانشگاه تهران تأسیس کند. بسیاری از نخستین نسل از استادان و پژوهشگران رشته زبانشناسی در ایران از دانشجویان یا دوستان جوان‌تر او بوده‌اند. زمینه اصلی تحقیق مقدم زبان شناسی تاریخی بود. او در حوزه ریشه شناسی زبان‌های اوستایی، پهلوی، فارسی دری و برخی گویش‌های محلی مقاله‌ها و کتاب‌های متعددی تألیف کرد.«انجمن زبان شناسی ایران» به پاس پیشگامی او در این حوزه از سال 1394 جایزه‌ای به‌نام «جایزه محمد مقدم» بنیاد گذاشته است. این جایزه هرسال به بهترین پایان نامه در رشته زبان شناسی اعطا می‌شود. نکته‌ای که درباره محمد مقدم کمتر مورد اشاره قرار گرفته، پیشگامی او در حوزه شعر و ادبیات مدرن ایران است. او در دهه 1310 از دوستان و آشنایان نویسندگان و شاعرانی مانند صادق هدایت، شین پرتو و نیما یوشیج بود. شعرهای نوگرایانه مقدم در سال‌های 1313-1314گامی عجیب و درخور توجه در گسستن از سنت‌های شعری و تأکید بر نوعی روایت داستانی در شعر مدرن محسوب می‌شود. نیما در «ارزش احساسات» با تحسین از نوآوری‌های شعری مقدم یاد کرده است. بدبختانه، تاکنون مجموعه کاملی از سروده‌های او در دست نبود. صاحب این قلم در کتاب «محمد مقدم: شاعر و زبانشناس»(مروارید، 1397) کوشیده است تا علاوه بر تدوین مجموعه کامل شعرهایش و زندگینامه، کتاب شناسی و تحلیل این سروده‌ها را نیز در دسترس خوانندگان قرار دهد. مقدم در حوزه برابرسازی واژه‌های بیگانه هم کوشش‌هایی داشت. فهرستی از این واژه‌ها (انگلیسی-فارسی) هم در پایان این کتاب آمده است. نمونه‌هایی از آرای زبانی و ادبی مقدم و نیز آرای چند نفر از ادیبان، نویسندگان، زبان شناسان و ایران شناسان درباره او از دیگر بخش‌های این کتاب است: ایرج افشار، محمدرضا باطنی، فریدون بدره‌ای، علی محمد حق‌شناس، محمدرضا شفیعی کدکنی، هرمز میلانیان، پرویز ناتل خانلری، سیف‌الدین نجم آبادی، ناصر وثوقی، قاسم هاشمی‌نژاد، نیمایوشیج.
کپی
نظرات

دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در سایت منتشر خواهد شد.

پیام های که حاوی تهمت یا افترا باشد در سایت منتشر نخواهد شد.

پیام های که به غیر از زبان فارسی یا غیرمرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.