اخبار آنلاین روزنامه ایران (ایران آنلاین) وابسته به موسسه فرهنگی و مطبوعاتی ایران

  • سه شنبه ۲۴ تیر ۱۳۹۹
درباره «بدرالزمان قریب» به بهانه بزرگداشت او

«بدرالزمان قریب» بانوی زبان‌های خاموش

«بدرالزمان قریب» بانوی زبان‌های خاموش
منوچهر مشیری کارگردان فیلم «با زبان خاموش»

بانو «بدرالزمان قریب» را اگر تنها واجد یک امر مهم در زندگی‌اش بدانیم بی‌تردید پژوهش‌هایش در زبان کهن سُغدی است.اگرچه او از سال 1340 و بنا بر هدایت پروفسور والتر برونو هنینگ در دانشگاه کالیفرنیا در برکلی امریکا، گام به این عرصه نهاد و حتی پایان نامه دکترایش را هم با عنوان «تحلیل ساختاری فعل در زبان سُغدی» نوشت ،اما در این میان، کوشش او در گردآوری فرهنگ لغاتِ این زبان ایرانی، اهمیتی افزون دارد.

ایران آنلاین / او بیش از 15 سال در این عرصه به تحقیق و تتبعِ پیوسته پرداخت و محصول آن، «فرهنگ سُغدی (سُغدی - فارسی - انگلیسی)» شد که در سال 1374 ازسوی نشر فرهنگان ـ که در عرصه زبان شناسی فعالیت می‌کرد؛ ولی دیری نپایید و به ناگزیر، کارش به تعطیلی کشید ـ منتشر شد،اگرچه هر هزار نسخه آن، هیچ گاه عرضه عمومی نیافت و به سبب محل استفاده خاص آن، پیش فروش شده و در اختیار کتابخانه‌ها و دانشگاه‌های جهان قرار گرفت.

خانم بدرالزمان قریب، در تمام این نیم قرن، در همه حال، منبع سوددهی برای فرهنگ ایران بوده و خوشبختانه هنوز هم هست. او اکنون و در 88 سالگی با انگیزه‌ای حیرت انگیز به دنبال زبان‌های باستانی ایرانی است و حتی در حال حاضر، سرگرم مداقه در زبان بلخی است که گفته می‌شود، خواهرِ زبان سُغدی است. او تنها زنی به شمار می‌آید که عضو پیوسته فرهنگستان زبان و ادبیات فارسی است و همچنین به همراه بانو ژاله آموزگار، تنها زنان عضو شورای عالی علمی مرکز دایرة المعارف بزرگ اسلامی هستند. او خانه‌ای دارد که مشرف به کوه‌های شمال تهران است، هرگاه به کنار پنجره می‌رود و به افق می‌نگرد، با خود زمزمه‌هایی می‌کند و حتی شعر می‌گوید. کسی که نه تنها خود - و به سبب همین تنهایی - با زبانی خاموش سخن می‌گوید، که حتی حیطه فعالیت‌های علمی‌اش زبان‌هایی را دربرمی گیرد که خاموش است، اما خوشبخت و خوشوقت اوست که شاگردانی تعلیم و تربیت داده که رهرو او هستند.

خانم قریب سراسر زندگی خود را به آموختن و آموزش دانشجویانی که اکنون خود استادانی ممتاز هستند پرداخته و اینک در 88 سالگی در خلوت تنهایی، همدم شب‌ها و روزهای او کاغذ و قلم و کتاب است. او بانوی پژوهنده فرهنگ ایران باستان است. شب «بدرالزمان قریب»، ازسوی مجله بخارا، باسخنرانی ژاله آموزگار، زهره زرشناس، محمد شکری فومشی، مسعود احمدی آشتیانی و یاسمن رحمتی، امروز ساعت 17 در کانون زبان فارسی واقع در خیابان ولیعصر، سه راه زعفرانیه، خیابان عارف نسب، شماره 12 برگزار می‌شود./ روزنامه ایران 

کپی