اخبار آنلاین روزنامه ایران (ایران آنلاین) وابسته به موسسه فرهنگی و مطبوعاتی ایران

  • چهارشنبه ۲ بهمن ۱۳۹۸
اخبار آنلاین روزنامه ایران (ایران آنلاین) وابسته به موسسه فرهنگی و مطبوعاتی ایران

آیا نمایشگاه کتاب کارکرد خود را از دست داده است

آیا نمایشگاه کتاب کارکرد خود را از دست داده است

امسال در نمایشگاه کتاب تهران حضور نداریم. البته این غیبت دلیل خاصی ندارد. تنها دلیلش این است که مشغول جمع‌آوری کتاب‌های‌مان هستیم.

ایران آنلاین / اما همیشه جزو کسانی بوده‌ام که اعتقاد داشتم نمایشگاه کتاب باید محلی برای تبادل نظر و گردهمایی اهالی نشر و اهل فرهنگ باشد تا درباره تولید یک ساله کتاب با یکدیگر بحث و گفت‌وگو کنند و با این گفت‌وگوها و مباحث و ارتباطات تازه‌تری که در دل همین گردهمایی‌ها پدید می‌آید، اشکال تازه‌تری برای تولید کتاب پیدا شود و این حوزه ارتقا پیدا کند. در واقع نمایشگاه، فرصتی برای رونق و پیشرفت بیشتر تولید کتاب بشود. اما متاسفانه در حال حاضر نمایشگاه کتاب ما، ویترین کتاب نیست بلکه بازار مکاره است و با این شیوه برگزاری، به مرور حتی از نظر اقتصادی هم به حوزه کتاب و نشر لطمه وارد می‌کند. خود من به عنوان یک ناشر اگر حیات انتشاراتم را تنها وابسته به نمایشگاه بدانم، باید اعتراف کنم که ناشر ضعیفی هستم. چراکه حیات کتاب باید وابسته به عرضه کتاب در کتابفروشی‌ها و به ویژه در کتابخانه‌های سراسر کشور باشد. با این شیوه است که صنعت نشر ما رشد و توسعه پیدا می‌کند اما تا زمانی که در سراسر کشور کتابخانه‌های فعال و پویا نداشته باشیم، صرفا با برگزاری نمایشگاه نمی‌توان موجبات گسترش و پیشرفت این حوزه را فراهم آورد.
نکته دیگر اینکه باید بگویم نمایشگاه کتاب تهران تاکنون نه تنها انتظارات مرا به عنوان یک ناشر برآورده نکرده، بلکه متاسفانه در این سال‌ها سیر نزولی داشته است. زیرا در حال حاضر نمایشگاه بیش از اینکه بحث جنبه‌های فرهنگی و صنعتی‌اش مطرح باشد، به این سمت رفته که محلی برای جمع شدن افرادی شود که گاهی هم ممکن است کتابی هم خریداری کنند! درحالی که نمایشگاه باید با برگزاری نشست‌های تخصصی و آموزشی، فرصتی برای تبادل نظر اهالی نشر، پدیدآورندگان کتاب، متخصصان و اهل فرهنگ و تفکر باشد اما متاسفانه از این نظر موفق نبوده‌ایم. البته تلاش‌هایی از سوی برگزارکنندگان نمایشگاه و ناشران انجام شده و هر دو گروه زحماتی متقبل شده‌اند اما هنوز به نتیجه مطلوبی نرسیده‌ایم. نکته دیگر اینکه یکی از مسائل دیگر نمایشگاه کتاب ما، مکان برپایی
آن است.
همه جای دنیا نمایشگاه کتاب را در مکانی در مرکز شهر برگزار می‌کنند که دسترسی به آن آسان باشد ولی متاسفانه نمایشگاه کتاب تهران حتی از نظر مکان برگزاری هم تنزل داشته است. اینکه نمایشگاه کتاب ما بعد از ٣٠ دوره همچنان جای ثابتی ندارد، دلایل متعددی دارد که بیان همه آنها در این مقال نمی‌گنجد. اما یکی از راهکارهایی که به کمک آن می‌توان به برگزاری آبرومندانه نمایشگاه کمک کرد این است که کار را به دست کاردان بسپارند تا هم نمایشگاه به شکل بهتری برگزار شود و هم مکان برپایی آن آبرومندانه باشد.
در این مدت همکاری ناشران با نمایشگاه کتاب افت و خیزهای زیادی داشته است. هرچه اصناف و ناشران در امور اجرایی نمایشگاه بیشتر نقش داشته باشند، شاهد نتایج بهتری خواهیم بود. زیرا عواملی که در حاشیه هستند و مستقیما در کار توزیع کتاب دخیل نیستند، نمی‌توانند آنگونه که باید و شاید از نظر تخصصی در این زمینه نقش داشته باشند. بهترین راهکار این است که باید به ناشران اعتماد داشته باشند و اجازه بدهند آنها خود نمایشگاه را اداره کنند. چراکه نمایشگاه کتاب موضوعی کاملا تخصصی است. درواقع برگزاری نمایشگاه کتاب شباهت بسیاری به سمینارهای پزشکی دارد. طبیعتا در برگزاری این سمینارها نظارت‌هایی صورت می‌گیرد اما نکته مهم این است که عواملی که در برگزاری و امور اجرایی آن سمینار نقش اساسی دارند، همه از متخصصان آن حوزه هستند که به خوبی به مباحث مربوط، اشراف دارند و هرچه حضور این متخصصان پررنگ‌تر باشد، نتایج بهتری به دست می‌آید.
و سخن آخر اینکه ٣٠ سال است که با حوزه کتاب از جهات گوناگون در ارتباط هستم اما هرگز این حوزه را اینچنین مورد بی‌مهری و بی‌توجهی ندیده‌ام. متاسفانه نوعی بی‌میلی عمومی نسبت به کتاب وجود دارد که عوامل گوناگونی در آن دخیل هستند اما یکی دیگر از مشکلات این حوزه کارآمد نبودن قوانین جدی است تا کتابفروشی‌ها و ناشران بتوانند از حقوق خود دفاع کنند.
این روزها می‌بینیم که به راحتی کتاب‌ها را دانلود و به صورت غیرقانونی منتشر می‌کنند و ناشران از هر طرف مورد صدمه و آزار قرار می‌گیرند. امیدوارم سر و سامانی به وضع حقوقی این حوزه داده شود و نیز امیدوارم اقدامی عاجل صورت گیرد نه اینکه تنها در حد بحث‌های بی‌نتیجه بماند. چراکه آثار نویسندگان و مترجمان دست ما به عنوان ناشر امانت است اما وقتی این آثار قاچاق می‌شود، حقوق تمام عوامل تولید‌کننده کتاب اعم از نویسنده، مترجم یا ناشر و... مورد تجاوز و صدمه قرار می‌گیرد و اینگونه است که جامعه نشر ما هر روز بی‌دفاع‌تر وکوچک‌تر می‌شود و در این وضعیت آن عده اندکی هم که در این حوزه فعال هستند، نومید و افسرده و دلسرد می‌شوند.
متاسفانه این روزها می‌بینیم که کتاب‌های غیرقانونی حتی به کتابفروشی‌های ما راه پیدا کرده است و آنان نیز به هر دلیلی این نسخه‌های قاچاق را می‌فروشند و به همکاران خود ضرر وارد می‌کنند و باز هم متاسفم که بگویم مسائل تنبیهی ما همیشه خیلی شدید و عاجل است اما در مقابل، مسائل حمایتی‌مان بسیار ضعیف و کمرنگ است. در بحث حمایت همیشه مشکل داریم و گاه دوستی‌های خاله خرسه به ناشران و مترجمان ما لطمه می‌زند. این روزها بیش از هر زمان دیگری ناشران ما به دفاع نیاز دارند. ناشر نیاز دارد که تولیدش را حمایت کنند همچنان که در هیچ صنفی به راحتی نمی‌توان تولیدات را کپی کرد.
حوزه نشر ما به دلیل فعال شدن یکسری ناشر تازه نسبت به گذشته خیلی گسترده‌تر شده و به همان اندزاه، توان دفاع ناشران ما پایین آمده است. هیچ یک از ما موسسه حقوقی بزرگی نیستیم که بتوانیم ١٠ تا وکیل را به همکاری دعوت کنیم بنابراین نیازمند حمایت جدی از سوی مقامات مسوول مانند قوه قضاییه و قوه مجریه هستیم و امیدوارم در کمترین زمان ممکن، فکری برای این وضعیت بشود./اعتماد
 

کپی
نظرات

دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در سایت منتشر خواهد شد.

پیام های که حاوی تهمت یا افترا باشد در سایت منتشر نخواهد شد.

پیام های که به غیر از زبان فارسی یا غیرمرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.