اخبار آنلاین روزنامه ایران (ایران آنلاین) وابسته به موسسه فرهنگی و مطبوعاتی ایران

  • دوشنبه ۱۱ فروردین ۱۳۹۹

کلمات کلیدی

رویه خطرناک

رویه خطرناک
حسن ذوالفقاری استاد ادبیات دانشگاه تربیت مدرس

یکی از وظایف مهم رسانه‌ها انتقال درست پیام به بهترین شکل در کمترین زمان است. زبان به عنوان ابزار ارتباطی نقش بسیار مهمی را در این زمینه ایفا می‌کند.

ایران آنلاین / به کارگیری درست زبان و قواعد آن از طریق اصول و مبانی نگارشی و ویرایشی نخستین و مهم‌ترین ابزار هر رسانه است. زبان آن دسته از مطبوعاتی که فاخر، معیار، به اسلوب و صحیح است، بیشتر فهمیده می‌شود و رسالت خبررسانی و مطبوعاتی آنها نیز بخوبی انجام می‌شود. پاکیزه‌نویسی رسانه‌ها جز نقش ارتباطی، می‌تواند درست‌نویسی را ترویج کند.
صداوسیما، امروزه یکی از قدرتمندترین رسانه‌های دیداری – شنیداری است که به لحاظ تعداد مخاطبان و گستره جغرافیایی در داخل و خارج می‌تواند بر تمامی ابعاد اخلاقی، فرهنگی، اجتماعی و سیاسی تأثیر مثبت و منفی بگذارد. آنچه بیش از همه اهمیت دارد، کاربرد درست زبان فارسی در صداوسیماست که هم محل تأکید اُدبا و فرهیختگان است و هم بسیاری از انتقادها نسبت به عدم به کارگیری زبان فارسی در صداوسیما بر آن وارد است. زبان صداوسیما همان زبان معیار (گفتاری و نوشتاری) است که به هیچ دلیل نباید از این معیار دور باشد. هم‌اکنون روزانه بالغ‌بر ده‌ها ساعت برنامه ادبی از این رسانه ملی تولید و از طریق ده‌ها کانال تلویزیونی پخش می‌شود. شورای‌عالی ویرایش سازمان صداوسیما نیز در سال 1370 تأسیس شد که مأمور ترویج درست‌نویسی، درست‌خوانی و درست‌گویی در صداوسیماست. علاوه‌برآن مرکز پژوهش‌های صداوسیما نیز تحقیقاتی  به‌منظور برنامه‌سازی در حوزه زبان و ادبیات فارسی به انجام رسانده است. علاوه‌برآن در بخش‌های متعدد صداوسیما آثار و تحقیقات ادبی فراوانی در حوزه عملکرد و نیاز این سازمان چاپ و منتشرشده است. باوجوداین اقدامات قابل‌تقدیر، هنوز این رسانه نتوانسته به رسالت خود عمل کند و اشکالاتی چون عدم کاربرد درست زبان فارسی در برنامه‌های صداوسیما؛ استفاده نکردن شورای‌عالی ویرایش صداوسیما از اختیارات قانونی خود؛ ترجمه نامناسب فیلم‌ها، سریال‌ها و برنامه‌ها و اخبار ترجمه‌شده در صداوسیما؛ تمسخر لهجه‌ها و گویش‌های ایرانی در صداوسیما؛ سپردن نقش‌های مثبت و مخاطب‌پسند در صداوسیما به بازیگرانی که از گونه زبانی غیرمعیار استفاده می‌کنند؛ جدی نگرفتن پژوهش‌های مرکز تحقیقات، مطالعات و سنجش برنامه های سازمان و صداوسیما؛ مسخره گرفتن برابرهای پیشنهادی فرهنگستان در برنامه‌های طنز صداوسیما؛ آمیختن زبان شعر و نثر شاعرانه با زبان معیار علمی در صداوسیما دیده می‌شود.
علاوه بر رسانه صدا و سیما ،  سایت‌ها و وبلاگ‌های مرتبط با زبان و ادبیات فارسی هم  ازجمله رسانه‌های فراگیر هستند. وبلاگ‌ها یا وب‌ نوشت‌ها از پدیده‌های نوین در فضاهای اینترنتی هستند که به دلیل سهولت و ارزانی، به‌سرعت در میان کاربران اغلب جوان اینترنت، رواج یافته است. امروزه توجه به وبلاگ‌نویسی فارسی به صورت قالب نگارشی مستقلی درآمده که ازاین‌حیث امری مهم و درخورتوجه متخصصان و برنامه‌ریزان زبان و ادب فارسی است. بی‌توجهی به این حوزه علاوه‌بر خسارت‌های زبانی که مهم‌ترین آن فاصله میان زبان نوشتار معیار و زبان وب‌ نوشته‌هاست، خسارت‌های فرهنگی و انحطاط ادبی را نیز درپی دارد و به‌عکس، توجه و سیاستگذاری و رونق آن، رواج فرهنگ مکتوب، گسترش زبان فارسی، رواج نگارش و ارتقای سطح فرهنگ را درپی خواهد داشت. غلط‌ نویسی و ایجاز‌نویسی معمول در فضای مجازی یک آسیب صددرصدی برای زبان و ادبیات فارسی است. این آسیب به‌مرور به فضای حقیقی هم سرایت خواهد کرد. غلط‌ها به‌هرحال دست‌به‌دست خواهد شد و به زبان و فرهنگ عمومی هم انتقال می‌یابد.
این رویه درطول زمان خطرناک خواهد بود. برای مقابله با این اشتباهات فاحش ادبی هم می‌توان از خود فضای مجازی برای آموزش کاربران استفاده کرد، بخصوص با تشکیل گروه‌های ادبی در آن. فضای مجازی می‌تواند یک تهدید و خطر جدی برای زبان و ادبیات فارسی باشد اگر آموزش‌های لازم در ارتباط با آن صورت نگیرد. متأسفانه دستگاه‌های متولی و مسئول آن‌چنان‌که بایدوشاید در این فضا فعالیت نمی‌کنند و حاضر به هزینه در این زمینه نیستند. می‌شود نرم‌افزارهایی طراحی و تولید کرد و آموزش‌های لازم درجهت درست‌نویسی و بهره از ادبیات صحیح و اخلاقی به کاربران ارائه کرد./روزنامه ایران


 

کپی
نظرات

دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در سایت منتشر خواهد شد.

پیام های که حاوی تهمت یا افترا باشد در سایت منتشر نخواهد شد.

پیام های که به غیر از زبان فارسی یا غیرمرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.