printlogo


طبیعت یعنی پوشش سبزی برای زباله

کد خبر: 462347تاریخ: 1398/1/26 00:36
دردسر فعالان زیست محیطی با آغاز فصل طبیعت گردی
طبیعت یعنی پوشش سبزی برای زباله
«زمین در دستان ماست، اما ما ارباب زمین نیستیم.» این شعار گروهی از جوان‌های کازرونی است که مؤسسه مردم نهادشان در روز طبیعت و 13فروردین پا گرفته و حالا بیشتر از 15 سال است با پایان تعطیلات نوروز به داد طبیعتی می‌رسند که به دست مسافران و گردشگران نوروزی آلوده می‌شود.

  این جوا‌ن‌ها معتقدند کره زمین متعلق به تمام موجودات است و به‌رغم اینکه ما انسان‌ها به عنوان موجود باهوش‌ زمین کنترل آن را در دست گرفته‌ایم،‌ این حق را نداریم که زمین را تنها متعلق به خودمان بدانیم بلکه رعایت حقوق همه جانداران بر ما واجب است.
اعضای این گروه دوستدار طبیعت، سال‌هاست که در تعطیلات نوروز، با توزیع کیسه‌های پلاستیکی قابل بازیافت در میان مسافرین و کسانی که وارد طبیعت می‌شوند آنها را دعوت می‌کنند تا در ازای هر کیسه پر از زباله‌ و تحویل آن به خودروها، بن خرید از فروشگاه هدیه بگیرند.
مرضیه روزبه یکی از این جوان‌هاست که در مورد فعالیت‌هایشان بخصوص در روز طبیعت این طور توضیح می‌دهد: «در روز طبیعت تمام فعالیت‌های ما جدی‌تر می‌شود. به گروه‌های چند نفره تقسیم می‌شویم و در ورودی‌ها و خروجی‌های شهر مستقر می‌شویم تا کیسه‌های پلاستیکی قابل بازیافت را بین مسافران و گردشگرها تقسیم کنیم، بروشورهایی را هم به منظور یادآوری نکات محیط‌زیستی توزیع می‌کنیم. این برای ما مهم نیست که مسافرها داخل کیسه‌های پلاستیکی را تا چه حد از زباله پر می‌کنند،‌ همین‌که مسئولیت زباله‌هایشان را بپذیرند و آنها را به خودروهای حمل زباله که معمولاً در اطراف اماکن تفریحی و طبیعت کازرون در تردد هستند تحویل دهند کفایت می‌کند. در مقابل ماهم با اهدای بسته‌های تشویقی از مسئولیت‌پذیری‌شان قدردانی می‌کنیم.»
دشت بَرم که با انبوهی از درختان بلوط و تعداد محدودتری از درخت‌های بنه پوشیده شده، در ارتفاعات زاگرس زیبایی چشم نوازی دارد و همچنین دریاچه پریشان که تقریباً در 8کیلومتری کازرون واقع شده و این روزها یکسره خشکیده، از مکان‌های تفریحی و طبیعت‌گردی کازرون هستند که هرسال جمعیت زیادی از مسافران و گردشگران، سیزدهم فروردین‌شان را آنجا به در می‌کنند. در مورد تأثیر فعالیت‌‌های محیط‌زیستی جوان‌های کازرون در این مناطق که حجم زیادی از مسافر و گردشگر را به خود می‌بیند، می‌پرسم. روزبه می‌گوید:
«خوشبختانه فعالیت جوان‌های دوستدار محیط زیست منطقه، تأثیر خوبی داشته به‌طوری‌که در سال‌های اخیر بعد از پایان تعطیلات نوروز،‌ زباله‌ کمتری در طبیعت کازرون رها می‌شود. با این حال رسم هر سال ماست که بعد از تعطیلات نوروز یک فراخوان همگانی می‌گذاریم و از افراد داوطلب دعوت می‌کنیم تا در اولین جمعه بعد از سیزده‌بدر برای سرکشی، به طبیعت منطقه برویم و بعد از رفتن مسافرها و گردشگرها،‌ محیط را از وجود زباله‌های باقیمانده پاکسازی کنیم.
خوشبختانه اتفاق خوبی که در سال‌های اخیر افتاده این است که کمتر زباله‌ای را به صورت رها شده در طبیعت می‌بینیم. به غیر از این، افرادی هم که نتوانسته‌اند کیسه‌های زباله را به خودروهای حمل زباله برسانند، آنها را گره می‌زنند و کنار جاده می‌گذارند تا کارگرهای شهرداری که با ماشین‌های حمل زباله از آنجا عبور می‌کنند راحت‌تر بتوانند زباله‌ها را جمع‌آوری کنند.
    کوه گمشده زباله
رفسنجان یکی دیگر از مناطق ایران است که جوان‌هایش به واسطه نگهدارای و پاسداری از طبیعت آن بارها مورد تقدیر قرار گرفته‌اند. یکی از سازمان‌های مردم نهاد برتر کشور نیز در این منطقه فعالیت دارد و جوان‌‌های آن توانسته‌اند در طول فعالیت 10ساله‌شان، اولین قرق اختصاصی در سطح کشور را ایجاد کنند و در حوزه حفاظت از حیات‌وحش منطقه منصور آباد رفسنجان به عنوان مرکزی شاخص در سطح کشور شناخته شوند. آنها در این مدت توانسته‌‌اند جمعیت حیات وحش منطقه را از کمتر از 50 رأس به 995 رأس برسانند.
محمد مهدوی جوان رفسنجانی که در این سازمان مردمی مشغول فعالیت است،‌ از بزرگترین خانه خشتی جهان به نام خانه «حاج آقا علی» و «دره راگه» می‌گوید که از بخش‌های دیدنی رفسنجان هستند و در تعطیلات نوروز افراد زیادی از این اماکن بازدید می‌کنند که همین افزایش میزان بازدید،‌ افزایش آلودگی منطقه را هم به همراه دارد و به فعالیت دوچندان این جوانها نیاز بیشتری احساس می‌شود: «این دو منطقه از بهترین جاذبه‌های رفسنجان هستند. هر یک در مسیر روستایی قرار گرفته‌اند و حدود 10کیلومتر با شهر فاصله دارند‌ اما از آنجاکه خیلی از گردشگرها آموزش ندیده‌اند، زباله‌هایشان را مدیریت نمی‌کنند. برای درست‌کردن آتش به جان پاک طبیعت می‌افتند و با خیلی از رفتارهای اشتباه دیگری که انجام می‌دهند طبیعت منطقه را به خطر می‌اندازند. همین باعث می‌شود که ما جوان‌های رفسنجان دست به کار شویم و با اجرای برنامه‌های متعدد پاکسازی به فکر نجات طبیعت منطقه باشیم.»
این طور که محمد تعریف می‌کند آنها با فعالیت‌های زیست محیطی توانسته‌اند افراد زیادی را با خودشان همراه کنند طوری که امروز دیگر از کوه زباله‌ای که مسافران و گردشگران در مسیر روستایی منتهی به خانه حاج‌آقا علی می‌ساختند خبری نیست: «در مسیر هفت یا هشت کیلومتری روستای قاسم‌آباد تا خانه حاج‌آقاعلی کوهی از زباله ساخته می‌شد که هم منظره زشتی داشت هم محیط را بدبو می‌کرد. اوایل که برای پاکسازی منطقه برنامه‌های متعدد اجرا می‌کردیم مردم منطقه و روستایی‌ها با تعجب به ما نگاه می‌کردند، ‌اما مدت زیادی نگذشت که اهالی و اعضای شورای روستا هم به جمع ما اضافه شدند و با کمک هم آن همه زباله را پاکسازی کردیم. البته در مناطق کوهستانی رفسنجان هم اقدام‌های خوبی داشته‌ایم و خوشبختانه فرهنگ‌سازی شده تا حدی ‌که الان در مسیرهای کوهنوردی رفسنجان، به ندرت به زباله برمی‌خوریم حتی فیلتر سیگار.»
فعالیت جوان‌های رفسنجان در روز طبیعت به قدری کارگشا بوده که دیگر از حجم 10 تنی زباله‌هایی که در دهه هشتاد جمع‌آوری می‌کردند خبری نیست و حجم فعالیت‌های خودجوش برای پاکسازی طبیعت هم روز به روز بیشتر می‌شود.
    پوشش سبزی برای پسماند
جوان‌های دوستدار طبیعت مازندران اما به اندازه جوان‌های رفسنجان خوش‌بین نیستند. اتفاق تلخی که هرساله در این بخش از کشورمان تکرار و تکرار می‌شود این جوان‌ها را آزرده‌‌خاطر کرده، اما همچنان قلب‌شان به شوق طبیعت می‌تپد و از فعالیت‌های زیست‌محیطی‌شان دست‌بردار نیستند. از نگاه این جوان‌ها شمال ایران به زباله‌دانی توریست‌ها تبدیل شده و کار به جایی رسیده که حتی اگر زباله‌ای در طبیعت رها نشود باز هم سلامت طبیعت شمال ایران در معرض خطر است.
مازندران 3 میلیون و 200 هزار نفر جمعیت دارد. اگر هر مازنی به طور متوسط روزانه یک کیلوگرم زباله تولید کند،‌ هر روز بیش از 3 میلیون و 200 هزار کیلو زباله در این استان تولید می‌شود که به دلیل بالا بودن سطح آب،‌ امکان دفن آن مثل سایر استان‌ها وجود ندارد و این میزان از زباله به هشت سایت‌ زباله‌ای که در جنگل،‌ اطراف دریا و حاشیه رودخانه‌های استان قرار گرفته منتقل می‌شود. حالا حساب کنید در ایام نوروز و فصل بهار که مازندران یکی ازمسافرپذیرترین مناطق کشور می‌شود، این حجم از زباله تا چه میزان افزایش پیدا می‌کند. از طرفی معمولاً یک مسافر حجم بیشتری زباله تولید می‌کند و حتی اگر یک تکه از این زباله هم در طبیعت رها نشود،‌ باز هم چنین حجم عظیمی توسط خودروهای حمل زباله به طبیعت استان منتقل می‌شود.
حمید مولانا نگرانی‌اش را با این مثال توضیح می‌دهد: «کاری که من و دوستانم در این استان انجام می‌دهیم این است که کمک کنیم زباله‌ از سطح طبیعت جمع‌آوری شود اما این کار مثل این است که یک فرد 60 ساله را شبیه یک جوان 20 ساله گریم کنیم. شاید در ظاهر به یک جوان شباهت داشته باشد اما واقعیت این است که 60 ساله است. ماهم شاید ظاهر استان را از آلودگی پاک کنیم اما عمق فاجعه بسیار بالاتر از این حرف‌هاست. با این حال خوشحالم که هنوز دلسرد نشده‌ایم و با فعالیت‌هایی که انجام می‌دهیم لااقل از شدت گرفتن سیر آلودگی جلو گیری می‌کنیم.»
حمید و همراهانش فعالیت‌های زیست محیطی بهارانه‌‌شان را از ابتدای اسفندماه و با نهالکاری گسترده آغاز کرده‌اند. آنها هزاران گونه جنگلی بومی را در بخش‌های مختلف استان کاشته‌اند تا طبیعت را زنده نگه دارند. این فعالیت‌ها را با تبلیغ‌های گسترده در روستاها و شهرهای اطراف ادامه داده‌اند و هر کدام در حد بضاعت‌شان به حفظ طبیعت منطقه کمک کرده‌اند. با نزدیک شدن به روز طبیعت و حضور گسترده گردشگران در مناطق خوش آب و هوای استان هم این جوان‌ها به گروه‌های مختلف تقسیم شدند که حمید اینطور توضیح می‌دهد: «گروهی از جوان‌ها در شهرهای ساحلی و گروهی در مناطق جنگلی مستقر شدیم تا به حفظ منطقه کمک کنیم.
اما راستش را بگویم هیچ کدام از این فعالیت‌ها برای من دلخوشی نمی‌آورد برای‌اینکه 90 درصد زباله استان در محیط های سرباز دپو می‌شود و شاید 10 درصد آن هم مدیریت نشود و تا زمانی که بودجه خوبی برای تفکیک زباله از مبدأ، تبدیل پسماند به کود، دستگاه زباله سوز مدرن و تمهیداتی از این دست هزینه نشود، نمی‌توانیم خیالی آسوده داشته باشیم.»


لینک مطلب: http://www.ion.ir/News/462347.html