سیاست خارجی نیازمند یک چارچوب تازه

سیاسی /
شناسه خبر: 471936

تحولات جاری در عرصه سیاست خارجی جمهوری اسلامی محصول عبور از فراز و نشیب‌های کشور در برهه‌های مختلف تاریخی و در مواجهه با رویدادهای مختلف است. یعنی اگرچه ایران در دوره بعد از انقلاب چارچوب مشخصی را در حوزه سیاست خارجی خود تعریف کرده است اما بعضاً بروز رخدادهای غیر متداول آن را در موقعیت‌های ویژه‌ای قرار داده که نیازمند اتخاذ تصمیمات حساسی درباره پاره‌ای از موضوعات بوده است.

بی تردید ایجاد اختلاف ایران با جهان بر سر مسأله هسته‌ای یکی از موضوعاتی بود که بیش از یک دهه بر روند تحولات دیپلماسی کشور سایه انداخت و منجر به آن شد که بخش زیادی از توجه و تمرکز دولت آقای روحانی معطوف به حل و فصل این مسأله شود. رویکرد دولت در پروسه حل دیپلماتیک مسأله هسته‌ای ایران موفقیت‌آمیز بود چنانکه دولت موفق شد ظرف مدت کوتاهی اجرای تحریم‌هایی را که پیشتر به واسطه اختلاف هسته‌ای و زیر سایه رویکرد تحریک برانگیز و به ظاهر انقلابی دولت نهم و دهم به جمهوری اسلامی تحمیل شده بود، متوقف کند.
البته متمرکز شدن بر حل موضوع هسته‌ای آسیب‌هایی را هم متوجه سیاست خارجی کشور نمود. یعنی تقویت مناسبات با کشورهای مهم منطقه‌ای و آسیایی چنانکه باید مورد پیگیری قرار نگرفت. بنده با توجه به مسئولیتی که پیش از این داشتم معتقدم این دسته از کشورهای آسیایی احساس کردند که جمهوری اسلامی چارچوب اصلی مناسبات خود را بر پایه ترمیم و گسترش رابطه با کشورهای منظومه غرب گذاشته است. ما در شعار بر لزوم استحکام بخشی به رابطه با کشورهای آسیایی و منطقه تأکید می‌کردیم اما در صحنه عملیاتی گام‌های جدی بر نمی‌داشتیم.
اینک که حضور دونالد ترامپ معادله برجام را بر هم زده است و دولت آقای روحانی با توجه به هدف‌گذاری دولت امریکا برای در تنگنا قرار دادن ایران از طریق سیاست فشار حداکثری، دشواری‌های مهمی را پیش روی خود می‌بیند لازم است، چارچوب و راهبرد تازه‌ای را برای خود طراحی کند. در این چارچوب باید با همه کشورهای جهان بویژه بازیگران مهم منطقه و آسیا که جز اصلی‌ترین شرکای تجاری تهران هم به شمار می‌آیند دیالوگ برقرار شود.
دیپلماسی همچنان یکی از کارآمدترین ابزارهای دولت ایران جهت تغییر فضا و تحقق بخشیدن به منافع مورد نظرش می‌باشد. باید علی رغم فشار امریکا با بقیه جهان حرف بزنیم منتهی این گفت‌و‌گو نباید موقت و گذرا و صرفاً بر اساس نیاز موقت انجام شود بلکه باید دارای اهدافی بلند مدت باشد که مسیر بعدی را در تقویت همه جانبه روابط بویژه با کشورهایی که رابطه با آنها کمتر دیده شده است، مشخص کند. ایجاد وحدت نظر و پرهیز از اختلاف‌های جناحی در داخل کشور که همواره بر سیاست خارجی سایه انداخته می‌تواند کمک مؤثری به اتخاذ و اجرای راهبرد جدید گسترش رابطه با همه کشورها باشد.
در شرایط کنونی بسیاری از کشورهای بزرگ منطقه از چین گرفته تا هند و ترکیه در مناسباتشان با امریکا دارای مشکلاتی هستند و چنین نیست که فقط جمهوری اسلامی با این کشور دچار مشکل باشد. بنابراین گفت‌و‌گوی بدون جنجال با این کشورها در مورد نقاط اختلافی که با امریکا دارند می‌تواند جمهوری اسلامی را به یک منفعت مشترک برساند. فقط کافی است با ظرافت بیشتری کار کنیم و از نفوذ خود در منطقه نهایت بهره‌برداری را انجام دهیم.

نظرات

دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در سایت منتشر خواهد شد.

پیام های که حاوی تهمت یا افترا باشد در سایت منتشر نخواهد شد.

پیام های که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبز با خبر باشد منتشر نخواهد شد.