چرا جوانان به حیات شبانه نیاز دارند؟

شب شهر با تو زیبا می شود

گزارش /
شناسه خبر: 465903

«شب‌های شهر نسبتی با زندگی ندارد. من دوست دارم در سکوت و آرامش شب تفریح کنم اما همه مراکز تفریحی، حتی رستوران‌ها از 12 شب به بعد تعطیل می‌شوند و این یعنی باید در خانه بمانم و در و دیوار را تماشا کنم.

  در شلوغی روز و ساعت‌هایی که مشغول کار هستیم کمتر فرصت تفریح پیدا می‌کنیم و شب هم که این فرصت را داریم خبری از زندگی نیست و انگار خاک مرده در شهر پاشیده‌اند.» تقریباً با هر جوانی که حرف بزنی همین گلایه را دارد از نگاه آنها زندگی شبانه‌ای لااقل در تهران به‌عنوان یک کلانشهر نیست و همین هم شب شهر را تا حدی ناامن می‌کند و جوانان را خانه نشین. مگر اینکه چند نفری سوار ماشین شوند و بی‌هدف توی خیابان‌ها بچرخند. لااقل به امید پیدا کردن بساط یک جگرکی.

زندگی شبانه یکی از فاکتورهای مهم شهرنشینی است که در بسیاری از نقاط دنیا رواج دارد و مسئولان شهری هم بنا بر این نیاز، امکانات آن را فراهم می‌کنند. در این میان جوانان بیش از دیگر اقشار جامعه به جریان زندگی در دل شب احساس نیاز می‌کنند. چنین نیازی از کجا می‌آید و چرا باید به آن توجه داشت؟ دکتر یعقوب موسوی جامعه شناس و عضو هیأت علمی دانشگاه الزهرا با تأکید بر اینکه مسأله جوانان و نیاز آنها به حیات شبانه در کلانشهرها بسیار مهم است می‌گوید:
«اشتغال، امنیت آینده زندگی، سبک زندگی، نوع تفریح و امکانات تفریحی و تقاضاها و مطالباتی که جوانان دارند موضوعاتی هستند که باید به آن توجه ویژه داشت. رابطه بین جوانان، شهر و امکانات شهری را هم باید از این دریچه بررسی کرد. اینکه جوانان علاوه بر اینکه به حمایت‌های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی نیاز دارند به حمایت‌های تفریحی و گذراندن اوقات فراغت هم نیاز دارند و این مقوله بسیار مهمی در زندگی شهری است.»
وی عنوان می‌کند این موضوع در مرحله نخست متوجه دستگاه‌های کلان کشور و وزارتخانه‌هایی مانند وزارت جوانان است و در مرحله بعد باید شهرداری‌ها خودشان را ملزم و موظف بدانند که به تقاضاهای جوانان پاسخ بدهند: «ساختار کلانشهر‌ها در جامعه امروز و حتی جهان این ضرورت را ایجاب می‌کند که حیات شبانه داشته باشند. شهرهایی مانند توکیو یا کوالالامپور از یک سیاست رفاهی برای اقشار و طبقات مختلف جامعه بخصوص قشر جوان پیروی می‌کنند. یکی از این سیاست‌ها تجهیز شهر به امکانات رفاهی است. امکاناتی که آرامش بخش و تأمین‌کننده بخشی از فرصت‌های آزادی است که جوانان در شهر دارند.»
اما دکتر محمدرضا رحمت جرم شناس، با طرح این سؤال که اصولاً آیا باید زندگی شبانه داشته باشیم یا نه و آیا مجاز به این نوع زندگی هستیم یا خیر می‌گوید: «برای پاسخ به این سؤال می‌توان رویکردهای مختلفی را مطرح کرد؛ رویکرد حقوقی و رویکرد جرم شناسی از جمله آنهاست. اگر بخواهیم از منظر حقوقی به موضوع زندگی شبانه نگاه کنیم باید به دو مسأله توجه کرد؛ اول مسأله دیدگاه جرم شناسی و بعد مسأله حقوق عمومی.
از منظر حقوق عمومی در قانون اساسی کشور ما و بسیاری از کشورها واژه مقدس آزادی را مشاهده می‌کنیم. همچنین در بسیاری از کشورها بحث آزادی افراد مطرح شده و هیچ چیزی نمی‌تواند این آزادی را محدود کند مگر مصالح‌ عام. البته تعریف مصلحت عام در کشور و جوامع مختلف متفاوت است. در کشور ما آزادی به طور مطلق باید باشد ولی آن چیزی که می‌تواند آن را محدود کند مصالح عام و مقررات شرعی است. در بحث حیات شبانه، تفریحات شبانه و اشتغال شبانه هیچ محدودیتی در شرع وجود ندارد. در حال حاضر که جامعه ما با مشکلات اقتصادی دست به گریبان است بسیاری از مردم با اشتغال شبانه تلاش می‌کنند بر این مشکلات فایق آیند. این تلاش‌ها می‌تواند شامل افزایش ساعت کار و موارد دیگر باشد. اما در مقوله مصالح عامه آیا تضادی با حیات شبانه وجود دارد؟
برای پاسخ به این سؤال برخی بحث امنیت برای کسب و کارها را مطرح می‌کنند. آنها معتقدند که در ساعات پایانی شب به‌دلیل حضور کمتر پلیس و پر بودن دخل مغازه‌ها و مراکز تفریحی، احتمال سرقت و حتی آسیب وجود دارد اما واقعیت چیز دیگری است. به عقیده من این نگرانی امروزه تا حد زیاد مرتفع شده است.
امروز مردم کم‌تر از پول کاغذی استفاده می‌کنند و بسیاری از مبادلات و خرید و فروش‌ها به‌صورت الکترونیک و کارت بانکی انجام می‌گیرد و از سوی دیگر با وجود دوربین‌های مداربسته و پیشرفت تکنولوژی‌های حفاظتی کمتر شاهد دستبرد هستیم.»
دکتر موسوی نیز با طرح این سؤال که چطور فضای شهر را در شرایط مختلف قابل زیست و استفاده و بهره‌وری بیشتر کنیم‏‏‎‎ می‌گوید: «برای پاسخ به این سؤال باید به این موضوع مهم توجه داشت که زندگی و زیست شبانه در مرحله نخست مختص جوانان است. جوانانی که می‌خواهند شب‌ها کار یا تفریح و حتی استراحت کنند. پسرها و دخترهایی هستند که ترجیح می‌دهند شب‌ها بیرون از منزل باشند و ساعاتی را با دوستان خود گذرانده و یک رابطه اجتماعی سالم داشته باشند. باید برای این دسته از جوانان امکانات فراغتی پیش‌بینی شود.»
به‌گفته وی شهرداری و مناطق مختلف آن باید این فرصت را به بخش خصوصی بدهند که کلوب‌های شبانه‌ای ویژه جوانان دایر کنند: «باید قبول کنیم زندگی شبانه ادامه زندگی روزانه است و اشتغال هم می‌تواند در شب تعریف و دارای مجوز شود. البته در کلانشهر تهران بعضی مشاغل شب‌ها هم فعالیت می‌کنند اما مهم‌ترین مسأله این است که باید فرصت‌های تفریحی برای جوانان در شهر دیده شود.
به اعتقاد من نوع تفریحات شبانه مستلزم یک کار کارشناسی است و با توجه به نوع نیازهای جوانان و اینکه چه چیزهایی را مطالبه می‌کنند باید امکانات آن هم در نظر گرفته شود. تفریحات ورزشی، هنری، سینما و تئاتر از جمله تفریحاتی است که جوانان به آن علاقه دارند و می‌توان به سینماها اجازه داد تا صبح سانس‌هایی برای پخش فیلم داشته باشند یا گروه‌های تئاتری نمایش ویژه شب را به روی صحنه ببرند.
البته برای موفقیت این موضوع، باید ابتدا آن را به شکل پایلوت در برخی از مناطق و شهرها اجرا کرد. به طور مثال بعضی از مناطق مثل منطقه 12، 6 و 7 و به تبع آن نیز شهرهایی مانند اصفهان، شیراز و تبریز و دیگر شهرها می‌توانند زندگی شبانه و تفریحات ویژه جوانان در شب را اجرایی کنند.
این روزها که در فصل بهار بسر می‌بریم و کمتر از دوماه دیگر نیز تابستان فرا می‌رسد اهمیت توجه به زندگی شبانه جدی‌تر از گذشته باید باشد و باید در این زمینه به شکل جدی برنامه‌ریزی کرد.»
به‌گفته وی کلانشهرها از ساعت 12 شب به بعد و شهرهای کوچک‌تر از ساعت 9 یا 10 شب عملاً تعطیل می‌شوند واین وضعیت هیچ انطباقی با سبک زندگی جوانان ندارد. چراکه از نگاه روانشناسی بهداشت محیط هم مشخص شده است برخی از بیماری‌های روحی و روانی در شب درمان می‌شوند. بنابراین شهرداری‌ها برای کاهش بیماری‌های روحی و روانی می‌توانند شرایط آرامش و تمدید انرژی جوان‌ها را فراهم کنند و بایستی به نهادهایی که زیر مجموعه شهرداری، ارشاد و بهزیستی هستند این فرصت داده شود که تفریحات شبانه را برای جوانان راه‌اندازی کنند. باید به این موضوع توجه کنیم که زندگی فقط برای روز نیست و شب هم بخشی از زندگی است:
«کاهش آلام قشر جوان و افزایش انرژی آنها یکی از هدف‌هایی مهمی است که بسیاری از کشورها برای آن تلاش می‌کنند. امروز شاهدیم که کلوب های شبانه مفید و سالم در کشورهای عربی، اروپایی و آسیایی رو به افزایش است و این امر تبدیل به یک سیاست فرهنگی شهری شده و فراهم کردن خدمات تفریحی برای جوانان در شب نوعی سیاست حمایتی به حساب می‌آید. جوانان در محیط‌های بزرگی مانند شهر نیاز به امکانات تفریحی دارند و شب و روز هم فرقی ندارد. در شهرهایی مانند تهران به‌دلیل تراکم بالا و ترافیک و در کنار آن ساعات کار فشرده لزوم امکانات تفریحی بیشتر از دیگر شهرها احساس می‌شود اما شاهدیم که امکانات تفریحی برای جوانان بسیار کم است و اگر بخشی از این امکانات هم برای حیات شبانه فراهم شود بخشی از نیازهای روحی و روانی جوانان تأمین خواهد شد.»
دکتر رحمت هم با تأکید بر اینکه باید بپذیریم سبک زندگی مردم بشدت تغییر کرده است و به عکس گذشته افراد زیادی در ساعات پایانی شب بیدار هستند می‌گوید: «حیات شبانه قطعاَ به بالا رفتن امنیت کمک خواهد کرد. به اعتقاد من ما نباید خود را محصور قوانین خاصی در این زمینه کنیم. بزرگ‌ترین ویژگی یک قانون این است که کارکرد مثبت داشته باشد و این کارکرد در مکان و زمان تعریف می‌شود. زمان‌ها ومکان‌های مختلف، قانون‌های خاص خود را طلب می‌کنند. بنابراین باید بپذیریم قوانین محدود‌کننده که سال‌های گذشته وضع شده و بسیاری از مراکز تفریحی و مشاغل را ملزم به تعطیل شدن در ساعات پایانی شب می‌کند امروز با سبک زندگی مردم مطابقت ندارد.»
وی با اشاره به اینکه اگر بخواهیم از نگاه جرم شناسی به مقوله حیات شبانه نگاه کنیم باید به این موضوع توجه داشته باشیم که یکی از اهداف جرم شناسی کاهش وقوع جرم است می‌گوید: «اگر با این هدف بخواهیم زندگی شبانه را بررسی کنیم اشتغال شبانه و بالا رفتن رفاه مردم می‌تواند عاملی در جهت کاهش جرم باشد. حیات شبانه باعث می‌شود چهره شهر زیباتر شود. اساساً در ساعت‌هایی که مردم تردد دارند و شهر روشن و زنده است کمتر شاهد جرم خواهیم بود زیرا بیشتر جرایم در نقاط تاریک و خلوت اتفاق می‌افتد. برای نمونه می‌توان شهر یزد را مثال زد. در این شهر به‌دلیل حضور توریست و مسافر، شب‌ها زندگی جریان دارد و بسیاری از مشاغل این شهر محدودیت زمانی ندارند. بنابراین یزد با آنکه یکی از شهرهای مهاجرپذیر است اما کمترین میزان جرم و جنایت را دارد.
به اعتقاد من زندگی شبانه می‌تواند به استحکام زندگی خانواده‌ها کمک کند. در زندگی امروز بسیاری از والدین مجبورند تا ساعات پایانی شب کار کنند و کمتر فرصت باهم بودن را پیدا می‌کنند. این امر در دراز مدت می‌تواند باعث دور شدن و حتی جدایی آنها شود. اما اگر زندگی شبانه‌ای در شهرها وجود داشته باشد این فرصت در اختیار خانواده‌ها بخصوص زوج‌های جوان قرار می‌گیرد که بیشتر در کنار هم باشند و از تفریحات سالم استفاده کنند.»

کلمات کلیدی

نظرات

دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در سایت منتشر خواهد شد.

پیام های که حاوی تهمت یا افترا باشد در سایت منتشر نخواهد شد.

پیام های که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبز با خبر باشد منتشر نخواهد شد.