نگاهی به زندگی و آثار زنده‌یاد «محمد مطیع»، بازیگری که در غربت درگذشت

آقای صدر اعظم

فرهنگی /
شناسه خبر: 463332

اولین ساعات نوروز 98 در حالی آغاز شد که خبر رسید محمد مطیع بازیگر سینما، تئاتر و تلویزیون ایران، در منزل شخصی خود در شهر گوتنبرگ سوئد درگذشت و روز پنجشنبه ۲۲ فروردین هم در گوتنبرگ و در شرایطی که تعدادی از ایرانیان مقیم سوئد از جمله علیرضا مجلل بازیگر نقش میرزا کوچک خان که در سوئد زندگی می‌کند، در مراسم تدفین او حضور داشتند، به‌خاک سپرده شد.

 البته انتظار می‌رفت که او برای تدفین به ایران فرستاده شود تا مانند دیگر بازیگران درگذشته در قطعه هنرمندان به خاک سپرده شود و برای همین شاید زمان فوت تا خاکسپاری او طولانی شده ولی این اتفاق نیفتاد تا این بازیگر توانا در غربت و دور از وطن به خاک
سپرده شود.
زنده‌یاد محمد مطیع که متولد 20 دی 1322 در مشهد بود و لیسانس تئاتر از دانشکده هنرهای دراماتیک داشت، بازیگری در تئاتر را از سال ۱۳۴۶ و بازی در سینما را از سال ۱۳۵۱ با فیلم «رضا هفت خط» به‌کارگردانی «حسین ترابی» شروع کرد. این بازیگر در دهه‌های ۵۰ و ۶۰ در آثار زیادی به ایفای نقش پرداخت که اکثر آنها نقش منفی بود ولی در دل این نقش‌ها، طنز و شیرینی مختص به خود را داشت که از منفی بودن آن نقش می‌کاست و توجه مخاطب را به خود جلب می‌کرد. او در سال ۱۳۶۵ بعد از بازی در فیلم «وکیل اول» به سوئد مهاجرت کرد اما در سال ۱۳۸۷ به ایران بازگشت و مجدداً به ایفای نقش در تلویزیون و سینما پرداخت. با این حال او در سال‌های پایانی عمر خود بین ایران و سوئد در حال رفت و آمد بود، در کل در 16 فیلم سینمایی و 31 سریال و تله تئاتر به ایفای نقش پرداخت که آخرین آن سریال «باغ سرهنگ» در سال 92 و به کارگردانی فلورا سام بود.
آقای دیم‌کار
«کلاغ» فیلمی به کارگردانی و نویسندگی بهرام بیضایی در سال ۱۳۵۵ دومین فیلم سینمایی بود که با بازی مطیع به روی پرده سینماها رفت و در آن نقش «آقای دیم‌کار» را برعهده داشت.
دلال خون فروش
بعد از بازی در فیلمی از بیضایی، فیلم «دایره مینا» با بازی مطیع اکران شد که سال ۱۳۵۳ به کارگردانی داریوش مهرجویی ساخته شده بود ولی پس از 3 سال توقیف، در سال 1357 اکران شد و مطیع هم در آن در نقش یک دلال خون فروش را برعهده داشت.
وزیر اعظم
«افسانه سلطان و شبان» یکی از سریال‌های محبوب دهه ۶۰ تلویزیون ایران بود که در سال ۱۳۶۲ و به کارگردانی داریوش فرهنگ ساخته شد. مطیع در این سریال، در نقش «وزیر اعظم» ایفای نقش می‌کرد و به مهدی هاشمی که نقش سلطان اصلی و شبان را در این مجموعه بازی می‌کرد، آموزش پادشاهی می‌داد. وزیر اعظم در پایان این سریال، قصد کشتن شبان که به لباس سلطان درآمده بود را داشت که توسط «کاتب» که نقش آن را زنده‌یاد احمد آقالو بازی می‌کرد، کشته شد.
غلام عمه
«هزاردستان»، اثر ماندگار زنده‌یاد علی حاتمی که در سال‌های ۱۳66-۱۳58 به‌صورت مجموعه تلویزیونی ساخته شد، یکی از سریال‌هایی بود که مطیع در آن نقشی فرعی اما تأثیرگذار داشت. او در این سریال نقش «غلام عمه»، برادرزاده شعبان استخونی (با هنرمندی محمد علی کشاورز) را بازی می‌کند که بعد از کشته شدن شعبان، عهد کرد انتقام مرادش را بگیرد و بعد از کشتن «مفتش شش انگشتی» که نقش آن را زنده‌یاد داوود رشیدی بازی می‌کرد، بلافاصله دستگیر و در میدان شهر به دار کشیده شد.
میرزا آقاخان نوری
«امیرکبیر» یک مجموعه تلویزیونی به کارگردانی سعید نیک‌پور و محصول ۱۳۶۴ است که یکی از سریال‌های محبوب دهه ۶۰ تلویزیون بود. در این سریال مطیع در نقش «میرزا آقاخان نوری» دومین صدراعظم ناصرالدین شاه قاجار به ایفای نقش پرداخت. میرزا آقاخان چون مردی جاه‌طلب بود و از طرفی از حمایت انگلیسی‌ها برخوردار بود با توطئه توانست امیرکبیر را از قدرت برکنار و او را به قتل برساند و راه را برای صدارت خود هموار کند و زنده‌یاد مطیع نقش او را بخوبی بازی کرد.
احسان‌الله خان
«کوچک جنگلی» یکی دیگر از سریال‌های تلویزیون ایران در دهه ۶۰ است که از سال 63 تا 66 به کارگردانی بهروز افخمی ساخته شده‌. در این سریال که دوران اول قیام میرزا کوچک خان و مردم گیلان، در آن به نمایش درآمده، مطیع نقش «احسان‌الله خان» دومین چهره برجسته جنبش جنگل را بازی می‌کرد که از یاران نزدیک میرزا با بازی علیرضا مجلل بود ولی در ادامه از میرزا جدا شد و با اطلاع و کمک شوروی، کودتایی را در مرداد ۱۲۹۹ بر ضد میرزا ترتیب داد. زنده‌یاد حسین عرفانی در این سریال به جای مطیع صحبت کرده است. جالب اینکه مجلل مانند مطیع سال‌های زیادی است که در سوئد زندگی
می‌کند. بازی در نقش‌های تاریخی، در دهه 80 و با بازگشت مطیع به ایران، یکی از پیشنهادهای اصلی بود که به او ارائه می‌شد. مطیع در سریال «عمارت فرنگی» به‌کارگردانی محمدرضا ورزی در سال 87، نقش «اردشیر ریپورتر» را بازی کرد. کسی که با دربار شاهنشاهی ایران ارتباط نزدیکی داشت و طرف توجه و صاحب نفوذ بود. ضمن اینکه رجال سیاسی دولت انگلستان مقیم تهران نیز با او ارتباط زیادی داشتند.
اتابک
در سریال «سال‌های مشروطه» به کارگردانی ورزی در سال 88 که روایتگر زندگی ۵ پادشاه قاجار در مدت ۷۰ سال حکومت بر ایران است، مطیع؛ در نقش «اتابک» به ایفای نقش پرداخت. میرزا علی‌اصغرخان اتابک، ملقب به امین‌السلطان، صدراعظم ناصرالدین‌شاه، مظفرالدین‌شاه و محمدعلی‌شاه و از گرجی‌های ایران بود.
قائم مقام فراهانی
سریال «تبریز در مه» در سال 89، سومین همکاری مشترک مطیع و ورزی در قامت بازیگر و کارگردان بود. مطیع در این مجموعه نقش «قائم مقام فراهانی» صدراعظم، سیاستمدار، ادیب، شخصیت برجسته و تأثیرگذار ایران‌ در دوره قاجار را بازی کرد و در این کار بود که بالاخره زنده‌یاد مطیع یکی از نقش‌های مثبت تاریخی را بازی کرد.

نظرات

دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در سایت منتشر خواهد شد.

پیام های که حاوی تهمت یا افترا باشد در سایت منتشر نخواهد شد.

پیام های که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبز با خبر باشد منتشر نخواهد شد.