گلایه‌های جوانان از راه پیدا نکردن به میزهای مدیریت

نوبت جوان‌هاست اما چگونه؟

گزارش /
شناسه خبر: 451303

خیلی وقت‌ها معترضند و گلایه دارند. از شرایط و مشکلات لج‌شان می‌گیرد و توی صفحات مجازی‌شان غر می‌زنند و میان این گلایه‌ها می‌نویسند چرا کسی نظرشان را نمی‌پرسد و چرا نمی‌گذارند آنها هم ایده‌هایشان را اجرا کنند؟

 می‌نویسند کاری از این مدیران قدیمی برنمی‌آید و نوبت آنهاست و چون به هزار و یک دلیل راهی به میزهای مدیریت پیدا نمی‌کنند یک جای کار می‌لنگد. جوان‌ها می‌گویند نوبت آنهاست که مدیریت کنند. خیلی‌ها هم نظرشان را قبول دارند و می‌گویند می‌توانند مؤثر باشند. شعار استفاده از جوان‌ها زیاد داده می‌شود اما به نظر جوان‌ها اینها در حد همان شعار باقی می‌ماند. خلاصه که کلی قصه است پر از گلایه و می‌خواهیم این گلایه‌ها را بخوانیم.
به ما راه نمی‌دهند
شعار استفاده از جوانان در مدیریت کشور و پست‌های مدیریتی همیشه داده می‌شود. هر مدیری ابتدا وعده استفاده از جوانان را می‌دهد و بعد از مدتی می‌بینیم نه از این خبرها هم نیست و باز پست‌ها سپرده شده به کسانی که مو سپید کرده‌اند. به قول جوان‌ها کسانی که حالا قدرت ریسک‌شان کمتر است و بیشتر می‌ترسند. اصلاً شاید برای همین ترس بعضی تصمیم‌هایشان آن طور که باید و شاید خوب از آب در نمی‌آید.
پای حرف جوان‌ها که می‌نشینی می‌گویند در جامعه تأثیرگذارند، به فکر کشور و مشکلاتش هستند و خیلی کارها هم ازشان برمی‌آید اما بی‌تعارف آنقدر کسی کاری به کارشان نداشته که بی‌انگیزه شده‌اند. آنهایی که درحال تحصیل هستند و دانشجو، یک جور گلایه دارند و کاسب‌ها یک جور دیگر. البته که خیلی وقت‌ها هم حرف‌هایشان شبیه هم است.
بین کاسب‌ها اول می‌روم سراغ امیرحسین که انتهای یک نمایشگاه ماشین قدیمی در خیابان انقلاب پشت میزی ایستاده و به کاغذهای توی دستش نگاه می‌کند. نمایشگاه کم نور است و ساکت اما امیرحسین برخلاف ظاهرش پر از انرژی است و این را در صدایش می‌شود حس کرد.
متولد 79 است و اول جوانی. تا می‌پرسم جوان‌ها الان در مدیریت کشور نقش دارند یا نه می‌گوید: «نه اصلاً. بیشتر جوان‌ها اصلاً کاری پیدا نمی‌کنند چه برسد به مدیریت. چون یک سری آدم‌ها در پست‌های مختلف هستند که اطرافیان خودشان را سر کارها می‌گذارند و به بقیه راه نمی‌دهند.»
به نظرش حرف زدن از به کارگیری جوانان فقط در حد همان شعار است و او تا به حال چیزی غیر از این ندیده. می‌گویم شاید خودتان هم مقصر باشید. مثلاً چیزی یاد نگرفته‌اید که بشود با تکیه بر آن مدیریت کرد. جواب می‌دهد: «چون اصلاً به جوان‌ها برای این کارها راه نداده‌اند آنها هم تمایلی ندارند و به حاشیه رفته‌اند و دنبال پیشرفت نیستند که به مدیریت راه پیدا کنند.»
این حرف را محمد هم می‌زند که در یک مغازه فروش ساز بین پیانوها، درام‌ها و کنار ویترین ترومپت‌های طلایی نشسته است و تقریباً مثل امیرحسین ناامید است از اینکه خودش یا همسن و سال‌هایشان بتوانند راهی به مدیریت پیدا کنند و به نظرش همین ناامیدی باعث شده آنها هم سراغ کاری که بتواند آنها را به بخش‌های تأثیرگذار برساند نروند: «فضا باید باشد که آدم برود دنبالش. وقتی در مسیری که طی می‌کنی به هر دلیلی چند نفر نگذارند کارت را انجام بدهی دلسرد می‌شوی. خودم آنقدر درگیر مسائل روزمره شده‌ام که فرصت نمی‌کنم به چیزی فکر کنم چه برسد به اینکه بخواهم در تصمیم‌گیری‌ها دخیل شوم.»
می‌توانم بگویم همه جوان‌هایی که با آنها حرف زدم کم و بیش همین نظر را داشتند و به نظرشان سهم جوانان از مدیریت کشور چیزی نزدیک به صفر است.
مهیار در یک فروشگاه فروش دوربین و لوازم عکاسی کار می‌کند. روی دیوارهای مغازه کیف‌های دوربین برای فروش آویزان است و دوربین‌ها هم نشسته‌اند توی ویترین‌های شیشه‌ای کوچک و با قیمت‌های چندبرابر قبل، منتظر مشتری‌اند.
مهیار می‌گوید: «جوان‌ها الان خیلی کم در مدیریت کشور سهیم هستند. شاید چون از قبل در پست و مقام‌ها تعریف نشده یا زمان محدودی مشخص نشده که بعد از مدتی باید مدیر پستش را بسپارد به فرد جوان‌تر و برود. دلیلش شاید لابی و پارتی بازی باشد و شاید هم به جوان فضا داده می‌شود ولی خودش قبول نمی‌کند یا اینکه قبولش نمی‌کنند.»
 مثل نیسان آبی
وقتی قانون منع به‌کارگیری بازنشستگان تصویب شد، خیلی‌ها دلشان را به این خوش کردند که ممکن است راه باز شود برای جوان‌های کاربلد تا مدیریت کنند و تصمیم بگیرند و برای مشکلات و شرایط کشور راهکار پیدا کنند اما واقعیتش را بخواهید آنها به این قانون هم خیلی امیدوار نیستند.
محمد می‌گوید: «به آن هم امید ندارم چون بعضی‌ها خیلی استثنا هستند و همیشه باید باشند. مثل نیسان آبی که همیشه اول می‌رود. بعضی‌ها هم بازنشسته هستند ولی چون حق بیمه‌شان رد نشده، بازنشسته محسوب نمی‌شوند. به هرحال بالاخره این طور نیست که من 28 ساله بتوانم بروم سر کاری.»
شقایق هم زیاد مطمئن نیست که چنین قوانینی باعث شود جوان‌ها سر کار بیایند. وسط یک مغازه فروش لباس بچه و سیسمونی و بلوز و شلوارهای کوچک روی صندلی نشسته. در خلوتی مغازه با خیال راحت پا انداخته روی پا و کتاب «عقاید یک دلقک» را می‌خواند. انگشتش را می‌گذارد بین صفحات کتاب و شروع می‌کند به حرف زدن: «به نظر من چیزی که از پایه خراب باشد باید از پایه درست شود. الان به صورت ظاهری مثل همین قانون می‌خواهند چیزهای ظاهری را درست کنند اما هنوز مشکل اصلی برطرف نشده. من می‌بینم آدم‌هایی هستند که چقدر زحمت کشیده و درس خوانده‌اند اما در جایگاهی هستند که به آنها نمی‌خورد. مثل آبدارچی‌هایی که لیسانس یا حتی فوق لیسانس دارند.»
البته کسی مثل مهیار هم هست که می‌گوید ممکن است جوان‌ها خودشان فکر کنند می‌توانند خیلی مؤثر باشند و کار بلدند و باید مدیریت کنند اما نتیجه کار مشخص نیست. هرچند که بالاخره خلاقیت و قدرت ریسک جوان‌ها باعث می‌شود که بتوانند تأثیرگذار باشند.به نظر بیشترشان آنها و همسن و سال‌هایشان در هر زمینه‌ای می‌توانند فعالیت کنند البته با توجه به دانش و تخصص‌شان. اما کاری نیست که جوان‌ها از پس آن برنیایند و بشود گفت کار آنها نیست.
بیشتر کاسب‌ها می‌گویند که در بخش اقتصاد و بازار دوست دارند فعال باشند و سیاستگذار. مثلاً به نظر امیرحسین جوانان زیادی در بخش بازار استعداد دارند که البته کسی باید از آنها حمایت کند. خودش هم دوست دارد در همین بخش فعال باشد.
محمد می‌گوید جوان‌ها در همه زمینه‌ها می‌توانند فعال و اثرگذار باشند: «جامعه همه جور آدمی دارد. از رفتگر تا مهندس و دکتر. در همه مشاغل آدم داریم و اگر فضا داده شود جوان‌ها در همه شاخه‌ها می‌توانند بروند جلو. با توجه به انرژی‌شان، وقتی که می‌گذارند، علم‌شان که به روزتر است و زبانی که بلدند، می‌توانند نتیجه خوبی بگیرند.» خودش دوست دارد در صنعت خودرو فعال باشد. رشته تحصیلی‌اش هم همین بوده اما دیده آنقدر بازارش خراب است که بی‌خیال شده و ساز فروشی می‌کند. به قول خودش صنعت خودرو دست آدم‌های خاص است و امثال او راهی به مدیریتش ندارند.
مهیار در کارش جوان‌های خلاق زیادی دیده است: «الان یک لنز ماکرو 8میلیون تومان است اما من دیده‌ام یک دانشجوی ترم 3 و 4 با یک ورق ساده 10 گرمی که روی گوشی‌اش و جلوی دوربینش زده می‌تواند ماکروگرافی کند. در واقع او خودش یک تکنولوژی درست کرده و می‌تواند آن را ارائه بدهد ولی از او حمایتی نمی‌شود. در تکنولوژی روز باید از جوان‌ها استفاده شود چون فضای فکری بازتری دارند. در پست مدیریتی فقط چارچوب کاری شرط نیست و باید ایده‌های خلاق هم باشد که کار متفاوت شود.»
او برخلاف خیلی‌ها در خیالش رؤیای میز مدیریت نمی‌بیند و دلش می‌خواهد کار شخصی‌اش را انجام دهد و کارآفرین باشد. نگاه شقایق با سه نفر دیگر فرق دارد. وقتی از او می‌پرسم براساس آنچه در خودش و دوستانش می‌بیند در چه بخش‌هایی می‌توانند اثرگذار باشند می‌گوید: «در بخش‌های هنری مثل تئاتر.» اما خودش چه؟ چشم‌هایش را از پشت عینک می‌برد سمت سقف و بعد به من نگاه می‌کند و می‌گوید: «نظر خاصی ندارم. علاقه خاصی ندارم.»
 موج اجتماعی
 شاید به نظرتان حرف‌های جوان‌ها زیادی تلخ باشد و ناامیدانه. حتی شاید بگویید سیاه‌نمایی کرده‌اند اما حرف‌هایشان به قول قدیمی‌ها پربیراه هم نیست. در واقع اهالی سیاست هم آنها را تأیید می‌کنند. عبدالله ناصری فعال سیاسی از جوان بودن 70 درصد جمعیت ایران شروع می‌کند و اینکه با این جمعیت هنوز مدیران کشور همان مدیران نسل اول انقلاب هستند که نه در بخش دولتی توانسته‌اند گشایشی ایجاد کنند و نه در بخش خصوصی. او می‌گوید: «سیاستگذاران هر تصمیم غلط و اشتباهی که بگیرند قبل از هر چیز بزرگترین تأثیر را روی بخش جوان جامعه می‌گذارد. اگر کسی در هرم قدرت بخواهد برنامه توسعه متوازن و پایداری برای کشور بنویسد، نمی‌تواند بدون حضور این نسل و بدون توجه به مطالبات آنها و اینکه خودشان هم باید در وسط معرکه باشند این کار را انجام دهد.»
به نظر او اینکه جوانان می‌گویند علی رغم توانایی‌هایشان هیچ نقشی در سیاستگذاری و مدیریت کشور ندارند کاملاً درست است: «حق دارند و درست می‌گویند. درحال حاضر هم میانگین سنی دولت بالاست اما رئیس‌جمهوری یک کار تازه را تجربه کرد که انتصاب آقای آذری جهرمی به عنوان وزیر ارتباطات بود. الان هم ارزیابی اصولگرایان و اصلاح‌طلبان نسبت به عملکرد او نسبتاً مثبت است و ما حضور این آدم را در فضای اجتماعی و صداقتش را در بیان می‌بینیم. 
مثلا درباره ناکامی پروژه ای در پایگاه فضایی و خسارت هایی که ایجاد شد، او با خصایص جوانی که هم وقت گذاشتن و هم شجاعت و شهامت در بیان صادقانه به مردم است این خبر را اعلام کرد و در برخی خبرگزاری ها هم منتشر شد، اگر کسی غیر از او بود حتماً آن اتفاق هم لاپوشانی می‌شد.»
جوان‌هایی که با آنها صحبت کردم از محافظه‌کاری و ترس مدیران مسن‌تر برای به کارگیری جوان‌ها گفتند. این حرف‌شان را هم عبدالله ناصری تأیید می‌کند: «مسئولان ما که عموماً نسل اولی‌ها هستند در عین توانمندی قدرت ریسک ندارند و می‌ترسند و یک مقدار هم وابستگی‌هایی به پوزیشن‌های مدیریت دارند که البته این در نسل اول، تبدیل به فرهنگ عمومی شده. البته الان علاوه بر آذری جهرمی می‌بینیم که در بعضی از وزارتخانه ها جوان‌هایی در بخش‌های مختلف توسط وزرا منصوب شده‌اند اما این جوابگوی جامعه 70 درصدی جوان کشور نیست. عموم مسئولان کشور نسل اول، بعد از انقلاب در سنین زیر 30 سالگی تجارب مدیریتی کسب کردند یا حتی در زمان جنگ تحمیلی منصوب شدند و امروز هم می‌تواند چنین چیزی به خوبی شکل بگیرد. چه بهتر که نسل اولی‌ها خودشان دست به کار شوند تا ظرفیت مدیریتی خوبی برای کشور ایجاد شود.»
حالا فکر نکنید حتماً باید برویم سراغ صندلی وزارت و حتی ریاست جمهوری. به گفته این فعال سیاسی مسئولیت دادن به جوان‌ها و استفاده از توانایی‌ها و انرژی‌شان می‌تواند از پست‌هایی مثل معاونان استانداران و فرمانداران کشور آغاز شود.
حالا که هم گلایه‌های جوان‌ها درست است و هم به نظر می‌رسد به نفع کشور است جوان‌ها در مدیریت کشور سهیم باشند، آنها چطور می‌توانند به این خواسته‌ برسند و آن را پیگیری کنند؟ پاسخ این سؤال را از زبان عبدالله ناصری بخوانید: «همین که الان شما این سوژه را پیگیری می‌کنید متأثر از فضاسازی‌های مجازی توسط جوانان است. من معتقدم جوانان باید برای مطالبات‌شان موج اجتماعی ایجاد کنند و در هر جناح سیاسی که هستند این مطالبه جدی را از مسئولان داشته باشند.»

 

نظرات

دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در سایت منتشر خواهد شد.

پیام های که حاوی تهمت یا افترا باشد در سایت منتشر نخواهد شد.

پیام های که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبز با خبر باشد منتشر نخواهد شد.