ایرادات لایحه منع خشونت علیه زنان در گفت وگو با دکترجواد طهماسبی، مدیرکل آموزش قوه قضائیه

لایحه ضمانت اجرایی و بودجه ندارد

اجتماعی /
شناسه خبر: 440183

با توجه به ضرورت به قانون درآمدن لایحه منع خشونت علیه زنان در کوتاه‌ترین زمان ممکن آنچه از اهمیت بالایی برخوردار است، جست‌و‌جوی مواردی است که سبب طولانی شدن روند لایحه شده است.

 لایحه‌ای که پس از تغییرات گسترده همچنان در قوه قضائیه در حال بررسی است. سؤال اینجاست که آیا در قوه قضائیه با اساس و پایه این لایحه مخالفت وجود دارد یا پس از حذف حدود 40 ماده هنوز موادی وجود دارد که از نظر مسئولان قوه قضائیه جای بحث و سؤال و بازنگری دارد؟ از این‌رو از دکترجواد طهماسبی، مدیرکل آموزش قوه قضائیه سؤالاتی پرسیدیم که در ذیل می‌خوانید:

 به نظر شما آیا تبدیل شدن لایحه به قانون ضرورتی دارد و نیاز آن در جامعه زنان احساس می‌شود یا خیر؟
در خصوص مزایای لایحه اگر از زاویه دید یک زن به این طبقه از جامعه نگاه کنیم حمایت از این قشر ضرورتی است که با توجه به وجود خلأهای قانونی اجتناب‌ناپذیر است؛ گرچه خشونت‌ها به طور کلی جرم انگاری شده‌اند و شاید از لحاظ جرم انگاری مسائل خشن، حتی تا حدی افراطی هم عمل کرده‌ایم با وجود این جرم انگاری‌ها از بعد خاص نبوده‌اند و جنبه عمومی دارند لذا ضرورت وجودی این لایحه از بعد کاهش خشونت و همچنین از بعد حمایت‌های دیگری که از سوی سایر سازمان‌ها و دستگاه‌های اجرایی و حاکمیتی انجام می‌شوند، احساس می‌شود.
 از چه سازمان‌هایی در این لایحه برای حمایت زنان کمک گرفته شده است؟
در این لایحه تکالیفی برای سازمان‌های حکومتی و اجرایی تعیین شده که حسب مورد شامل سازمان‌های مختلفی مانند صدا و سیما، آموزش و پرورش، فرهنگ و ارشاد اسلامی، اداره کار، بهداشت و درمان، نیروی انتظامی، قوه قضائیه، کانون وکلا و دیگر سازمان‌ها می‌شود و این امر نکته مثبتی است که سازمان‌ها مکلف به همکاری در زمینه حمایت از حقوق زنان شده‌اند.
 به نظر شما چه خلأهای قانونی در حوزه حمایت از زنان وجود دارد؟
جرم انگاری‌های عام در این حوزه شده بود اما تاکنون به صورت خاص و جزئی به مقوله جرم انگاری که بزه دیده زن باشد نگاه نشده بود و در مواردی مانند اذیت و آزار و مزاحمت‌های غیرجسمی هم خلأهایی وجود داشت که در قانون جدید مرتفع خواهند شد. به اعتقاد من کلیت قانون قطعاً ضروری و لازم الاجرا است.
چه ایرادات کلی در این لایحه وجود دارد که سبب طولانی شدن روند اجرایی آن شده است؟
ایراد اول، فقدان ضمانت اجرا برای سازمان‌هایی است که برای آنها تکلیف ایجاد شده مثلاً گفته شده اداره کار، وزارت بهداشت و فلان سازمان باید به تکالیفی که به آنها داده می‌شود عمل کند، اما هیچ ضمانت اجرایی برای سازمان مربوطه در لایحه در نظر گرفته نشده است، متأسفانه در کشور ما همه، قوانین را خوب می‌نویسیم اما اجرای آن را بلد نیستیم.
ایراد دوم، نبود پیش‌بینی بودجه برای این سازمان‌ها است ما نمی‌توانیم برای سازمانی تکالیف زیادی قائل شویم بدون اینکه برای سازمان مذکور بودجه‌ای در نظر بگیریم.
ایراد سوم، کلی گویی است که در پیش‌نویس قانون دیده می‌شود به‌عنوان مثال گفته شده صداو سیما مکلف است که برنامه‌هایی در جهت حمایت از زنان در برابر خشونت تولید کند و به طور خاص مشخص نشده چه برنامه‌هایی مدنظر است چون صداوسیما براحتی می‌تواند از زیر بار این مسئولیت با این بهانه که چنین برنامه‌هایی در این رسانه در حال حاضر هم ساخته می‌شود، شانه خالی کند.
آیا به لحاظ ساختاری و محتوایی هم در زمینه نگارش مواد لایحه اشکالی دیده شده است؟
از نظر قانون‌نویسی هم لایحه مشکلات زیادی دارد که در این مقال نمی‌گنجد و نمی‌توان درباره تک تک آنها اینجا بحث کرد. اما قانون نویسان خبره و صاحبنظر باید این لایحه را از بعد فنی و نحوه تدوین آن بازنویسی کنند.
 می‌توانید چند ماده‌ای که به نظر شما جای اشکال دارد مثال بزنید؟
به‌عنوان مثال در ابتدای لایحه، اهداف قانون آورده شده این در حالی است که هیچ وقت اهداف نباید به‌عنوان بخشی از قانون آورده شود یا در ماده 32 این قانون آمده اگر کسی زنی را به قتل برساند چه مجازاتی دارد. این در حالی است که حتی از جنبه عمومی مجازات بین قتل زن و مرد یکی است. در این ماده باید اصلاحاتی صورت گیرد با این قید که اگر فردی زنی را با انگیزه جنسیت به قتل برساند فلان مجازات را دارد. در ماده 33 نیز گفته شده ترویج سنت‌ها و رویه‌های ناعادلانه که مبنای شرعی یا قانونی ندارد و موجب ظلم به زن است از قبیل خون بس. حتماً نویسنده لایحه نمی‌دانسته که خون بس به چه معناست! خون بس، یک سنت اجتماعی دیرپا و قدیمی است که در این خصوص هم در قرآن به صلح و سازش تأکید شده و هم امروزه کلیه کشورها در دنیا به سوی عدالت ترمیمی و صلح و سازش گام برمی دارند. جدیدترین افکار نظام حقوقی عدالت ترمیمی و ایجاد صلح و سازش است. اصل خون بس هیچ ایرادی ندارد که بخواهیم کل مقوله را با عبارت «رویه ناعادلانه» زیر سؤال ببریم. قطعاً یک بخش از خون بس که در آن دختر را به صورت اجباری به ازدواج شخصی در می‌آورند مدنظر بوده است این ماده باید مقید شود به ازدواج اجباری در خلال خون بس، چون امروز هم شرع و هم عرف و هم علم جدید حقوقی و کیفری به‌دنبال راه‌های رسیدن به صلح و سازش و عدالت ترمیمی هستند.
در ماده دیگری آمده سوء‌استفاده از حقوق ناشی از ولایت، قیومیت و سرپرستی از طریق وادار کردن به ازدواج به هر دلیل از جمله... ما در تعیین مصادیق جرم نباید به‌صورت تمثیلی در مواد قانونی صحبت کنیم و دست قضات را باز بگذاریم که هر مصداقی جرم انگاری شود؛ قانون باید به طور دقیق جرم را تعریف کند و حد و مرز آن را مشخص کند ولی در این لایحه چند ماده وجود دارد که جرم را به صورت تمثیلی تعریف می‌کند.

نظرات

دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در سایت منتشر خواهد شد.

پیام های که حاوی تهمت یا افترا باشد در سایت منتشر نخواهد شد.

پیام های که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبز با خبر باشد منتشر نخواهد شد.