گزارش اختصاصی «ایران عصر» از کلاهبرداری با سایت های همسریابی

به نام «همسر»

حوادث /
شناسه خبر: 433353

دنیا در حال تغییر است و زندگی‌ها ریتم تندتری به خود گرفته‌اند. هر چه جلوتر می‌رویم امکانات تازه تری به زندگی افراد اضافه می‌شود که گاه بر رفاه و آسایش بیشتر می‌انجامد و گاه آرامش و اعتمادی را که در گذشته تجربه می‌کردند از آنها سلب می‌کند.

یکی از موضوع‌های مهمی که در زندگی‌های امروز قابل چشم پوشی نیست گسترش مرزهای فضای مجازی است که ابعاد عقیدتی، فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و سایر بخش‌های مرتبط با زندگی افراد را با تغییر رو به رو ساخته است به طوری که حتی مقوله با اهمیت «همسرگزینی» نیز دستخوش این قبیل تغییرات شده و بواسطه گسترش فضاهای مجازی، کمتر به سبک و سیاق سابق انجام می‌شود و بیشتر تحت تأثیر فضای مجازی قرار گرفته است به‌طوری که سایت‌ها یا کانال‌های همسریابی روز به روز افزایش پیدا می‌کنند و افرادی هم که به این سبک از ازدواج‌ها تمایل دارند مشتری‌های پر و پا قرص‌شان می‌شوند.
به استناد پرونده‌هایی که پلیس فتا از آنها گزارش می‌دهد بیشتر این سایت و کانال‌ها ماهیت مجرمانه دارند. در همین راستا سرهنگ رامین پاشایی- معاون اجتماعی پلیس فتای کشور - با تأیید این موضوع گفت: سایت‌ها و کانال‌های همسریابی روند رو به رشدی به خود گرفته‌اند، همان‌طور که متقاضی‌های این فضاها، اما واقعیتی که کمتر به آن پرداخته شده این است که در ماه‌های اخیر با افزایش کلاهبرداری آن هم از طریق این سایت‌ها و کانال‌ها رو‌به‌رو بوده‌ایم.

مراحل هم به این صورت است؛ از فردی که به سراغ سایت‌ها و کانال‌های همسریابی می‌رود در مراحلی خواسته می‌شود تا اطلاعاتش را ثبت کند غافل از اینکه از این طریق به یک درگاه جعلی هدایت می‌شود و بعد از ثبت اطلاعات، به شکل‌های مختلفی مورد کلاهبرداری قرار خواهد گرفت.

در واقع ماجرا از این قرار است؛ در ابتدا از دنبال کننده این سایت‌ها و کانال‌ها خواسته می‌شود مبلغی را به حسابی که معرفی می‌شود واریز کنند. از آنجا که مبلغ درخواستی چندان بالا نیست فرد از این پرداخت استقبال می‌کند، در حالی که کلاهبردارها  در کمین نشسته‌اند تا بواسطه اطلاعات فرد، در وقت مناسب او را تهدید کنند.

سرهنگ پاشایی به استناد موارد و شکایت‌هایی که به پلیس فتا واصل شده در ادامه توضیح می‌دهد: گذشته از این تهدید‌ها، افرادی که سایت‌ها و کانال‌های همسریابی را هدایت و کنترل می‌کنند به فضای مجازی اشراف خوبی دارند از این‌رو در فرصت مناسب و مادامی که در حساب افرادی که به سراغ این سایت‌ها و کانال‌ها می‌روند رقم قابل توجهی وجود دارد، نسبت به برداشت از حساب آنها اقدام می‌کنند.

نکته دیگری که این ضابط قضایی به آن اشاره می‌کند این است که سایت‌های جعلی همسریابی با سایتی که از سوی وزارت ورزش و جوانان به‌رسمیت شناخته شده بسیار متفاوت است. به گفته وی، سایت‌های رسمی در زمینه همسریابی، خدمات‌شان در حوزه ارائه مشاوره، فراهم کردن زمینه ارتباط میان دو نفر و امکان ازدواج محدود می‌شود اما سایت‌هایی با هویت مجرمانه که سعی دارند رسمی جلوه کنند، پا را فراتر گذاشته و مدعی می‌شوند از مراجع تقلید مجوز دارند تا به تسهیل امر ازدواج کمک کنند در حالی که ماهیت این قبیل سایت‌ها کسب سود است.

علاوه بر این افرادی که این سایت‌ها را مدیریت می‌کنند، از سیال بودن فضای مجازی سوء‌استفاده می‌کنند تا هویت‌شان گمنام بماند به طوری که خیلی راحت یک مرد خودش را زن و یک زن خودش را مرد معرفی می‌کند و با هویت جعلی اقدام به سوء‌استفاده می‌کند.

در حقیقت افزایش علاقه به وب گردی و اتفاق‌هایی که در این فضا می‌افتد موجب شده تا جرم‌ها از فضای فیزیکی به فضای مجازی تغییر شکل بدهند، این در حالی است که دادسرای ویژه جرایم رایانه‌ای به این مسائل به خوبی رسیدگی می‌کند و قانونگذار به صراحت اعلام کرده نشر هر گونه اطلاعات شخصی و تصاویر غیراخلاقی از سوی سایت و کانال‌هایی با هویت مجرمانه از 91 روز تا 2 سال حبس و 4 تا 5 میلیون تومان جریمه نقدی به‌دنبال خواهد داشت.

در پایان سرهنگ پاشایی توصیه می‌کند؛ افراد از پرداخت هر گونه وجه به درگاه‌های ناشناس خودداری کنند و در عوض از درگاه‌های تحت دامنه شاپرک دات‌ای آر (shaparak.ir) که مورد تأیید هستند، استفاده کنند.

به تأیید سرهنگ پاشایی، در ماه‌های اخیر افزایش کلاهبرداری‌های مالی آن هم از طرق سایت‌ها و کانال‌های همسریابی چشمگیر بوده است که البته جوان‌ها و افرادی که تمایل به انتخاب همسر دوم دارند بیشتر قربانی این نوع کلاهبرداری‌ها خواهند بود.

نگاه جامعه شناختی

از آنجا که لازم است موضوع مطرح شده از منظر یک آسیب شناس اجتماعی هم مورد واکاوی قرار گیرد، دکتر علی اصغر عباسی اسفجیر در گفت‌و‌گو با «ایران عصر» از زوایای مختلف این آسیب‌های نوپدید می‌گوید.

به اعتقاد این آسیب شناس اجتماعی و مدرس دانشگاه، آشفتگی، آنومی و اختلال در فضای مجازی موجب می‌شود تا عملکرد نظام‌های مختلف اجتماعی از قبیل خانواده نیز با اختلال رو‌به‌رو شود و آسیب‌های نوپدید به وجود آید که کلاهبرداری از طریق سایت‌های همسریابی یکی از همین آسیب‌ها است.

از آنجا که برای طرح این مسأله لازم است یک گام عقب‌تر بیاییم تا ریشه این آسیب‌ها را بازگو کنیم باید به‌ روابط اجتماعی سنتی اشاره کنم که آشنایی‌ها، ارتباط‌های پیش از ازدواج و پیوندهای خانوادگی افراد، حول محور مناسبات بین فردی، روابط رو در رو و بر اساس اعتماد شکل می‌گرفت در صورتی که خانواده‌های حال حاضر، الگوهای امروزی شده‌ای را پذیرفته‌اند که در تعاملات میان اعضای خانواده، تأثیر بسزایی برجا گذاشته و در خواسته‌ها و انتظارهای اعضای خانواده تغییر بنیادی به وجود آورده است؛ برای مثال ازدواج از کارکردهای سنتی‌اش فاصله گرفته و به بخش فردی و پنهان نظام شخصیتی افراد سوق داده شده است، به این معنا که کمتر پیش می‌آید افراد در فضای خانوادگی‌شان از معیارهایی صحبت کنند که دوست دارند همسر آینده آنها داشته باشد.

در واقع این تغییر نظام خانواده، افراد را به سمت فردگرایی، انزوا‌گرایی و تا حدودی رفتارهای کلی، مبهم و تاریک هول داده است به‌همین خاطر آدم‌هایی با این ویژگی‌های روانی و ذهنی نمی‌توانند به شکل سنتی در مناسبات ازدواج‌شان خودابرازی کنند و خواسته‌هایشان را بگویند. گذشته از این، توقع‌ها نیز به شکلی شده که خانواده دیگر فرصت ندارد مثل قبل بر خواسته‌ها نظارت داشته و پاسخگوی آنها باشد از این‌رو انتظار می‌رود در دهه‌های آینده شکل‌های جدیدی از مواجهه با انواع خانواده‌ها مطرح شود، کما اینکه در حال حاضر هم شاهد رگه‌هایی از شکل‌گیری نهاد‌های شبه خانواده هستیم.

از گذشته و حال خانواده‌ها که بگذریم توجه به این نکته ضروری است که این روزها دنیای مجازی منجر به بد کارکردی و بد عملکردی نظام خانواده شده است؛ در بخش مربوط به همسرگزینی هم کارکرد قبلی را از دست داده و دچار نوعی آشفتگی شده که جایگزین‌های مناسبی هم برای آن به وجود نیامده است.

به اعتقاد این آسیب شناس اجتماعی، فضاهای مجازی تسهیل گری‌هایی را در شکل‌گیری و تجهیز نظام شخصیتی افراد به وجود آورده و صفاتی مثل غریبگی، ناشناخته، مبهم، پنهان و در حاشیه بودن را به آنها داده و از قضا بستر خوبی است برای افرادی که طبق اصول و موازین قبلی نمی‌توانند رفتار کنند و می‌خواهند نظام و قواعد جدید خودشان را در این فضاها تدوین کنند.

به گفته دکتر عباسی حالا که نظام خانواده کارکردش عوض شده و به فراخور آن خواست و انتظارها هم تغییر کرده است بستری مهیا شده تا آدم‌ها به بازی گرفته شوند، البته بازی نه به معنای فریب که یعنی در این شرایط بعضی از سوء‌استفاده گرها می‌گویند، زمین از ما و بازی از شما؛ فضاها را که فراهم و خواسته‌ها و توقع‌های افراد را که متفاوت می‌بینند، با اتکا به ظرفیت این آدم‌های تغییر شکل داده شده، آنها را جذب فضایی می‌کنند که قواعد بازی را - هرچه که باشد - می‌پذیرند.

در واقع چنین فضایی این امکان را فراهم می‌کند که همسرگزینی دور از نظام سنتی خانواده اتفاق بیفتد، ضمن اینکه بواسطه گمنام بودن فضای مجازی، داوطلب‌های سایت‌ها و کانال‌های همسریابی حتی نمی‌دانند بنیانگذار سامانه کیست البته با این موضوع مشکلی هم ندارند و همین باعث می‌شود تا گردانندگان این سایت‌ها و کانال‌ها شبیه عروسک گردان‌هایی عمل کنند که با قواعد و قوانین خودشان تعدادی عروسک را به بازی می‌گیرند. در حقیقت خودشان را محق می‌دانند که نوعی باج خواهی عاطفی و تقلب به راه بیندازند چراکه با عده‌ای طرف هستند که برای پاسخ دادن به نیازشان هر فرمولی به آنها دیکته شود می‌پذیرند.

برای اینکه در ارتباط با فضای مجازی و کارکردهای آن، فقط نیمه خالی لیوان را نبینیم، لازم است جویا شویم که در صورت استفاده صحیح از فضای بی‌حد و مرز مجازی، می‌شود به تشکیل یک رابطه سالم امیدوار بود.؟! در همین خصوص دکتر عباسی اسفجیر به نکته‌ای قابل تأمل اشاره می‌کند؛ خاصیت فضای مجازی این است که شرایطی را ایجاد می‌کند تا افراد خواسته‌های خودشان را روشن و عریان مطرح کنند.

در واقع به‌دلیل ناشناخته بودن این فضا، افرادی که در آن قرار می‌گیرند صراحت لهجه دارند و توقع هایشان را به‌صورت عریان مطرح می‌کنند. حرفی را که قرار است در مراحل آخر بزنند، در همان مراحل ابتدایی ارتباط به زبان می‌آورند از این‌رو می‌توان امیدوار بود ارتباط‌هایی که با هم سنخیت ندارند در همان ابتدای امر به پایان برسند، در صورتی که به‌دلیل قبح اخلاقی و باورهای موجود، معمولاً در مراودات چهره به چهره چندین جلسه زمان می‌برد تا افراد حرف هایشان را بدون رو در بایستی مطرح کنند و در مورد ادامه یک ارتباط یا قطع آن تصمیم بگیرند. از این‌رو در صورتی که سلامت فضای مجازی بدرستی در نظر گرفته شود، می‌توان از آن به‌عنوان فضایی برای گفتمان روشن و بدون فیلتر با افرادی که خود واقعی‌شان را نشان می‌دهند بهره گرفت کما اینکه به سلامت اجتماعی هم کمک خواهند کرد./ ایران عصر

گزارش اختصاصی «ایران عصر» از کلاهبرداری با سایت های همسریابی  به نام «همسر»

نظرات

دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در سایت منتشر خواهد شد.

پیام های که حاوی تهمت یا افترا باشد در سایت منتشر نخواهد شد.

پیام های که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبز با خبر باشد منتشر نخواهد شد.