ion

تحلیلی از رکوردشکنی زنان در انتخابات کنگره امریکا

گفتمان زنان؛ گفتمان غالب

بین الملل /
شناسه خبر: 424158

خبر مانند همیشه کوتاه و ساده است؛ «زنان رکورد شکستند»، انتخابات اخیر کنگره امریکا، به جولانگاه زنانی تبدیل شد که شاید از زمان ناکامی هیلاری کلینتون دربرابر ترامپ، گفتمان جنسیت به گوشه‌ای خزیده بود.

 
 
 
 
 
 
 طی روزهای گذشته، موج تصاویر شادی زنانی که درحال سخنرانی هستند، از هردو حزب دموکرات و جمهوریخواه نشان می‌دهد با وجود رویکردهای جنسیتی رئیس جمهوری ایالات متحده درباره زنان که در انتخابات ریاست جمهوری به منبعی ضد تبلیغ علیه وی تبدیل شد، زنان این بار کنگره را در تصاحب گرفته‌اند. ورود جوان‌ترین زن، اولین زنان مسلمان و زنان سرخپوست از ایالت‌های مختلف گویای این است که با‌ وجود موانع مشارکت زنان حتی در کشورهایی که از آزادی سیاسی بالایی برخوردارند، گفتمان جدیدی درحال شکل‌گیری است که می‌توان آن را به گفتمان سیاسی زنان تعبیر کرد. گفتمانی که با کاهش اعتماد عمومی نسبت به هژمونی سیاسی مردان، می‌تواند در جلب اعتماد و اتکای عمومی موفق عمل کند.
درانتخابات اخیر کنگره، زنان صاحب بیش از100 صندلی مجلس نمایندگان شدند، تا پیش ازاین از کل 435 صندلی این مجلس، شمار کرسی‌های زنان از عدد 84 فراتر نمی‌رفت. بنابراین می‌توان ادعا کرد، برگ جدیدی از مشارکت سیاسی زنان در ایالات متحده ورق خورده است که گواهی بر اعتماد افکار عمومی به گفتمان زنان است. آخرین باری که زنان در تصاحب صندلی‌های کنگره رکورد شکنی کردند سال 1992بود که تعداد زنان نماینده در کنگره 
دو برابر شد، اما اینکه چرا این تاریخ‌سازی بعد از 26 سال تکرار شده، نیازمند واکاوی است که بخش عمده آن به شرایط سیاسی و اجتماعی داخلی امریکا و سیاست‌های داخلی ترامپ باز می‌گردد. از روز پس از انتخاب دونالد ترامپ به ریاست جمهوری که منجر به اعتراض خیابانی زنان و جان گرفتن جنبش MeToo به‌عنوان تحرک سیاسی علیه کلیشه‌های جنسی و آزارهای جنسیتی نسبت به مشی سیاسی ترامپ شد، گویا زنان درپی شکستن هیمنه کلیشه‌های جنسیتی رئیس جمهوری جدید بودند.
اما آنچه در واکاوی علل افزایش حضور زنان در کنگره امریکا حائز اهمیت است، توجه به جریان جدیدی است که با ورود زنان به رأس هرم قدرت سازمان‌های بزرگ سیاسی وحاکمیتی حتی در خارج از خاک امریکا نیز قابل پیگیری است. افزایش شمار زنان در کابینه کشورهای اروپایی مانند فرانسه، سوئد، فنلاند و نروژ که تعداد زنان حاضر در کابینه دولت در مقایسه با مردان، ۵۰ درصد یا بیش از ۵۰ درصد است؛ انتخاب زنان در کسوت رئیس جمهوری یا نخست‌وزیر در کشورهای درحال توسعه مانند اتیوپی، بنگلادش، هند، ایرلند، فیلیپین، سیرالئون، آرژانتین و لیبریا یا در سمت نمایندگی پارلمان‌ها در کشورهایی مانند رواندا و بولیوی که شانه به شانه مردان پیش می‌رود، نشان می‌دهد که جدا از حضور خزنده زنان در کمپانی‌های اقتصادی در حوزه سیاست تعداد زنان در مناصب عالی در حال رشد است و شاید ایالات متحده به‌عنوان مدعی آزادی زنان، در این زمینه اتفاقاً با تأخر روبه رو بوده است.
 علاوه بر سیاست‌های افراطی ملی‌گرایی ترامپ که به تبعیض‌های نژادی، طبقاتی و جنسیتی دامن زده و منجر به بروز حرکت‌های اعتراضی زنان شده است، ضعف گفتمان جهانی مردانه در توجه به مباحث جنسیتی و تغییر جهت‌گیری افکار عمومی جهان به سمت زنان بی‌تأثیر نبوده است.
بسیاری از کشورها از جمله کشورهای درحال توسعه مانند ایران، در شرایط خشکسالی نظری و سترونی نظریه‌های سیاسی اجتماعی قرار دارند، برای خروج از فترت فکری، این جوامع به عاملان و حاملان جدید فکری نیازمندند. زنان به‌دلیل همواره در حاشیه بودن و درعین حال رشد جایگاه فکری و مهارتی، به قول مارکس، توان این را دارند که کارگزار تاریخی خوبی باشند. زنان به‌دنبال تغییرند و مهم‌ترین رویکرد برای خروج از خشکسالی فکری و نظری، همین اعتقاد به تغییر است.
بنابراین با رشد مشارکت زنان از یکسو و تقاضای آنان برای ورود به بدنه حاکمیت کشورها از سوی دیگر، می‌توان گفتمان زنانه را آماده ورود به حوزه عملیاتی عنوان کرد. آنچه در ایالات متحده اتفاق افتاد، توجه به گفتمان زنانه در برابر رویکردهای افراطی ترامپ بود، در کشورهای دیگری مانند ایران نیز نمی‌توان دربرابر گفتمان جهانی زنانه که خواستار ورود به بدنه قدرت است، مقاومت کرد، چراکه حاملان و عاملان فکری جدیدی در فضای سیاسی کشورها مورد نیاز است. زنانی که بتوانند مطالبات عمومی را با استراتژی‌های کلان حاکمیتی پیوند بزنند و به عبارت بهتر حرف‌های جدیدتری برای جامعه داشته باشند.
دیروز زنان غیربومی و در انزوای ایالات متحده در یک دگردیسی تاریخی توانستند با گفتمان زنانه در قالب رویکرد سیاسی احزاب حاکم، موج جدیدی بسازند، ایران و سایر کشورهای درحال توسعه نیز برای جهش از بن‌بست افکار سیاسی سترون شده، به گفتمان جدیدی نیاز دارند، گفتمانی که پشتوانه حزبی قوی داشته باشد و سران احزاب با اعتماد به زنان، می‌توانند به اقبال بیشتر مردم از نهادها کمک کنند. اینکه چقدر احزاب و افکار عمومی ایران گفتمان زنان در قدرت را باور خواهد کرد به کنشگری سیاسی زنان و محتوای گفتمانی آنان بستگی خواهد داشت.
 
 

نظرات

دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در سایت منتشر خواهد شد.

پیام های که حاوی تهمت یا افترا باشد در سایت منتشر نخواهد شد.

پیام های که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبز با خبر باشد منتشر نخواهد شد.