طبق اصل 126 قانون اساسی رئیس جمهور مسئولیت امور برنامه و بودجه و امور اداری و استخدامی کشور را مستقیماً بر عهده دارد اما می‌تواند اداره آن را بر عهده فرد دیگری بگذارد. از طرفی بر اساس اصل 176 قانون اساسی مسئول برنامه و بودجه دولت باید یکی از اعضای حقوقی شورای عالی امنیت ملی باشد.

همچنین اصل ۵۲ قانون اساسی تأکید دارد بودجه سالانه کل کشور به ترتیبی که در قانون مقرر می‌شود از طرف دولت تهیه و برای رسیدگی و تصویب به مجلس شورای اسلامی تقدیم شود و هر گونه تغییر در ارقام بودجه نیز تابع قانون خواهد بود. ‏
در وظایف سازمانی، رئیس سازمان برنامه و بودجه آمده است که مهم‌ترین وظایف محوله شامل راهبری و رصد توسعه کشور، انجام مطالعات و بررسی‌های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کشور، انجام مطالعات و بررسی‌های علمی برای بهبود نظام‌های برنامه‌ریزی و بودجه‌ریزی، تهیه و تنظیم راهبردهای توسعه و برنامه‌های کوتاه مدت، میان مدت و بلندمدت، ارائه پیشنهاد خط ‌مشی‌ها و سیاست‌های مربوط به بودجه کل کشور به مراجع ذیربط است.
تهیه و تنظیم بودجه سنواتی و ارائه آن به مراجع ذیربط، نظارت مستمر بر اجرای برنامه‌ها و بودجه و پیشرفت دوره‌ای سالانه آنها و ارائه گزارش‌های لازم، تهیه و تدوین طرح آمایش سرزمینی، ارزیابی عملکرد مدیریت، هدایت و راهبری نظام فنی و اجرایی کشور و تشخیص صلاحیت، رتبه‌بندی و ارزشیابی مهندسین مشاور و پیمانکاران در سطح کشور، هماهنگی و راهبری روش‌ها و برنامه‌های آماری در چارچوب نظام آماری کشور، تهیه نقشه و ارائه اطلاعات مکانی کشور از دیگر مواردی است که برای سازمان برنامه و بودجه در نظر گرفته شده است.
با توجه به کارکردهای سازمان برنامه و بودجه که در قالب وظایف سازمانی مورد اشاره قرار گرفت، رئیس سازمان برنامه و بودجه باید از شخصیتی چندوجهی برخوردار باشد تا بتواند امور مالی و بودجه کشور را با موفقیت به سرانجام برساند. از جمله رویکردهایی که رئیس سازمان برنامه و بودجه باید داشته باشد به 4 مورد آن در ادامه پرداخته می‌شود:
۱- رئیس سازمان برنامه و بودجه باید کاملاً مورد اعتماد و از نظر فکری و سیاسی همراه و همسو با رئیس جمهور باشد تا رئیس جمهور بتواند با خاطری آسوده امور برنامه‌ریزی و تصویب بودجه سالانه کشور را به او بسپارد.
۲- فردی که در پست سازمان برنامه و بودجه قرار می‌گیرد بایستی از دانش بالای اقتصادی برخوردار و به مباحث روز مدیریتی، بودجه‌ریزی و توسعه کشور اشراف داشته باشد. همچنین علاوه بر احاطه علمی بر اقتصاد و مدیریت به صورت عملی نیز تجربه کافی در امر بودجه‌ریزی و برنامه‌ریزی داشته باشد.
۳- فردی که رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور است علاوه بر دانش اقتصادی باید سیاستمداری برجسته باشد تا علاوه بر منطبق کردن سیاست‌های کلی رئیس‌جمهور با برنامه‌های طرح‌ریزی شده در شورای عالی امنیت ملی نیز با رئیس‌جمهور همراه باشد و از دیدگاه‌های سیاسی و امنیتی دولت به بهترین وجه و با قوت دفاع کند.
۴- شاخصه دیگر آن است که از قدرت ارتباط سیاسی و روابط عمومی بالایی برخوردار باشد تا بتواند از یک سو در تعامل با نمایندگان مجلس شورای اسلامی به بهترین شکل از بودجه تقدیمی دولت و نیز سایر طرح‌ها و لوایح دولت دفاع کند و انتظارات بودجه‌ای را برآورده سازد و دیگر آنکه توقعات و مطالبات دستگاه‌های مختلف و متعدد دولتی و غیر دولتی را که از بودجه سالانه بهره می‌گیرند با کمترین چالش ممکن به تعادل رسانده و تخصیص دهد.
حال اگر مروری بر سوابق و ویژگی‌های سیاسی، اجتماعی، علمی و اخلاقی مجموع کسانی که نام‌شان برای ریاست سازمان برنامه و بودجه مطرح بوده و است داشته باشیم به این نتیجه خواهیم رسید که تنها محمدباقر نوبخت است که از 4 ویژگی‌ عنوان شده کم و بیش برخوردار است. با توجه به کارنامه و فعالیت‌های صورت گرفته از سوی محدباقر نوبخت به نظر می‌رسد که وی بهترین گزینه برای مدیریت سازمان برنامه و بودجه است. برخلاف آنچه که برخی مخالفان نوبخت عنوان می‌کنند، احاطه علمی و عملی او بر مباحث اقتصادی درخور توجه است. وی مدارک دکتری مدیریت خود را از دانشگاه آزاد اسلامی، دکتری اقتصاد را از دانشگاه پیزلی اسکاتلند و دوره بعد از دکتری را در توسعه اقتصادی از مرکز مطالعات کاربردی کاسین (ژنو، سوئیس) اخذ کرده است و در این مدت نیز با توجه به مدرک تحصیلی‌اش توانسته بحث‌های اقتصادی کشور را بخوبی دنبال کند و کمک کننده دولت در تصمیمات مهم اقتصادی باشد.
همانگونه که مطرح شد، فردی که سکاندار سازمان مهم و استراتژیک برنامه و بودجه است باید از نظر فکری و سیاسی با رئیس جمهوری قرابت داشته باشد. در این میان، نوبخت بیشترین و طولانی‌ترین سابقه همکاری را با روحانی دارد که این نشان از قرابت سیاسی و فکری است. در سال 68، پس از انتخاب روحانی به عنوان دبیر شورای عالی امنیت ملی، نوبخت پس از مدتی به دعوت روحانی به دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی رفت و همکاری خود را با او ادامه داد. از سال ۱۳۸۴ و با شروع دوره جدید فعالیت‌های مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام، نوبخت مجدداً از سوی حسن روحانی به عنوان معاون پژوهش‌های اقتصادی مرکز منصوب شد که این همکاری نیز تا سال ۱۳۹۲ ادامه داشت. از طرفی حسن روحانی به عنوان پدر معنوی و یکی از مهم‌ترین پایه گذاران حزب اعتدال و توسعه شناخته می‌شود که هم‌اکنون نوبخت دبیرکل آن است. با توجه به مسائل عنوان شده به قطعیت می‌توان گفت که محمد باقر نوبخت بهترین گزینه برای تصدیگری پست ریاست سازمان برنامه و بودجه کشور است و هر گونه تبلیغ سیاسی علیه وی نمی‌تواند مانعی بر همکاری درست و دقیق رئیس جمهوری با محمد باقر نوبخت باشد. زمانیکه فردی با توانایی بالا در یک پست قرار می‌گیرد، باید از تجربیات و تخصص آن بهره برد، بدین جهت تخریب افرادی که کارنامه کاری درخشانی دارند، نمی‌تواند اثر‌گذار باشد.

نظرات

دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در سایت منتشر خواهد شد.

پیام های که حاوی تهمت یا افترا باشد در سایت منتشر نخواهد شد.

پیام های که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبز با خبر باشد منتشر نخواهد شد.