نوای داوودی بخشی های خراسان رو به خاموشی است

فرهنگی /
شناسه خبر: 357957

آوازه اقلیم متفاوت ایران با هنر هنرمندانش این روزها بهتر شناخته می شود در این میان موسیقی جایگاه پررنگی نسبت به هنرهای دیگر دارد که با زبان بومی در آمیخته شده و نوای مطبوعی از هر گوشه از سرزمین پهناور ایران را در داخل و خارج مرزها پراکنده کرده است.

ایران آنلاین /استان خراسان نیز مانند دیگر نواحی ایران با گویش های خاص اش موسیقی دل نشینی را به نام خود ثبت کرده است که دوتار بخشی ها گوشه ای از استعداد بی نظیر هنرمندان موسیقی نواحی خراسان را نشان می دهد.

نادر محمد آهنگر بیک، نوازنده دوتار نواز از هنرمندان بخشی کرمانج شمال خراسان در گفت و گو با «ایران آنلاین » درباره ظرفیت موسیقیایی بخشی های خراسان و فعالیت هایی که این روزها بخشی ها در آیین های استان خراسان دارد مطالبی را بیان کرد .
بخشی ها گروهی از نوازندگان دو تار در موسیقی خراسان هستند که این روزها رمق از سازشان رفته و کمتر کسی از حال و روز این موسیقیدان ها خبر دار است.
آهنگر بیک درباره بخشی های خراسان اینطور گفت :به هر کسی نمی توان گفت بخشی ،به کسی بخشی گفته می شود که به هفت هنر آرسته باشد،ساز بسازد ،بنوازد ،شعر بگوید ،بخواند ،روایت کند نغمه را .
یک گروه دیگر نیز در کنار بخشی ها به کار موسیقی مشغول هستند که به آن ها عاشق می گویند :عاشق ها سه تا هفت نفر هستند و دهل ،سرنا ،کمانچه ،قشمه ،دف و تنبک می نوازند ولی بخشی ها به تنهایی این 7 هنر را انجام می دهند.
اصیل بودن بخشی ها نسبت به عاشق ها در فعالیت های موسیقی
در قصص الانبیا آمده که حضرت داوود پیامبر آهنگر بوده و نغمه داوودی بسیار معروف است ،بخشی ها نیز آهنگر هستند و تمام فعالیت های شان وابسته به آهنگری است من خودم 50 سال در رشته های وابسته به آهنگری کار کردم و بیشتر بخشی های خراسان هم آهنگر هستند .
تمرکز بخشی ها در خراسان شمالی
بیشتر تمرکز جمعیت خراسان شمالی در جنگل ها و دامنه کوه ها است مثل شایجان و بینالود هر چه به طرف خراسان رضوی و جنوبی برویم تمرکز جمعیت کمتر می شود تمرکز بخشی ها هم بیشتر در خراسان شمالی تمرکز دارند به دلیل تعداد زیاد روستاها به طوری که در هر روستا 4تا 5 بخشی وجود دارد
و اینکه می گویند تعداد بخشی ها انگشت شمار است اصلا درست نیست روستای خانلق در خراسان شمالی پر از عاشق است و در کنار هر عاشق یک بخشی هم وجود دارد
بخشی ها از آن جهت نسبت به عاشق ها ریشه دار تر هستند که به طبقه متوسط تعلق دارند قشر متوسط در تمام مراسم های شان بخشی ها را دعوت می کنند به دلیل آنکه هزینه آنها کمتر است اما افرادی که متمول هستند در جشن ها و عروسی7 عاشق را دعوت می کنند.
ساز عاشق ها نسبت به بخشی ها بیشتر است و سازشان به 6 تا 7 می رسد به عنوان مثال قشمه یکی از سازهای عاشق ها بوده که از پر عقاب پیریا پای درنا ساخته می شود ولی ساز اصلی عاشق ها دهل و سرنا است .
اما ساز بخشی ها دوتار است که داستان خلقت آدم و حوا ،بهشت و جهنم و شب و روز را روایت می کند دوتار بخشی ها مفاهیم عمیقی را در خود دارد .
بخشی باید خیلی عالم باشدبه فردی که زیر 40 سال باشد را نمی توان بخشی دانست یک بخشی باید 20 سال کار کند تا بخشی شودمن خودم 57 سال کار بخشی کردم .
بخشی شدن موروثی است یا نیاز به آموزش دارد
بخشی شدن بیشتر موروثی است و از پدرها به پسر می رسد اما الان به دلیل تهاجم فرهنگی بخشی های اصیل کم شدند بخشی ها پوشش ،خورش ،گویش روش وشان خاص دارد و نسبت به عاشق ها که پر طمطراق هستند اصیلترند به همین خاطر بخشی ها در یونسکو ثبت شدند.
کسانی که این روزها کت وشلوار می پوشند و کراوات می زنند و ادعای بخشی بودن می کنند جزو بخشی ها نیستند.
بخشی ها رقص دارند یا فقط آواز می خوانند
بخشی ها تمام مقام ها را بلندند که کمترینش هزار است از یکتا گرفته تا بی نهایت  برای همه موجودات حتی عالم باقی مقام دارند یعنی برای هر موجودی آهنگ خاص می خوانند و می نوازند و در خور شان هر مراسم مثل  عروسی ،استقبال ،بدرقه ،عید نوروز و عید غدیر مقام خاص می خوانند .
در گذشته تمام زندگی مردم دست بخشی ها بود در مراسم صلح نوای صلح را بخشی ها اجرا می کردند پدرم من در هر درگیری که وسط می آمد مردم دعوا را خاتمه می دادند در گیرهایی که ژاندارمری نمی توانست آن را خاتمه دهد .
بخشی آن قدر حرمت داشت که وقتی وارد معرکه ای می شد مردم دست از خونریزی و جنگ بر می داشتند که آقای جعفری جوزانی در فیلم ایران برگر آن را به خوبی نشان می دهد .
الان برای بخشی ها تبلیغ زیاد نمی شود برای همین ادعای بخشی بودن زیاد شده بخشی باید 7 هنر را با هم داشته باشد در حالی که بخشی های الان فقط مسلط به یک هنر هستند و خودشان را بخشی می دانند.

بخشی های الان را صاحب نظران مشخص می کنند مثلا خود من 50 اثر هنری اجرا کردم و 100 آهنگ در صدا و سیما ضبط کردم و بخشی بودنم  توسط علی معلم ،وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و صدا وسیما که کار من را دیدند ثابت شده است .
بخشی های بزرگ و اصیل خراسان معرفی نشدند 
بخشی های بزرگ و اصیل که معرفی نشدند در خراسان زیادهستند و تعدادشان به 500 نفر می رسد ولی جای تاسف است که پژوهشگران اینها را معرفی نمی کنند.من سال 92 از زبان اقای روحانی نوای صلح را نوشتم و سال 89 از زبان رهبر انقلاب نوای کارآوا را ولی تا الان کسی به آنها توجه نکرده است .
بخشی های الان کت و شلوار می پوشند و ارگ می زنند آنهایی که واقف نیستند به آنها بخشی می گویند در حالی که بخشی ها به گفته استاد محمدرضا لطفی ریشه ایرانی دارند و دارای پوشش و گویش خاص هستند.
شعر هایی که بخشی ها می خوانند 
من 70 هزار بیت شعر حفظم و 70 هزار مقام در ذهن دارم .اولین شاعر را حضرت آدم می دانند که بر سر کشته فرزندش با دف و نی ،که دف را دست و نی را برخاسته از نای می دانند گریست و بر سر وصورتش زد و نوحه خواند ما تمام شعرهایی که می خوانیم از قصص الانبیا استفاده می کنیم.
امتیازبخشی ها نسبت به گروه های موسیقی
 بر اساس تحقیقات و قصه های آسمانی بخشی ها اصیل تر هستند و هنرشان پررنگ تر و قوی تر است در ناحیه کردستان گروهی هستند که به خلیفه معروفند که کرمانج های خراسان شمالی به آنها بر می گردند کردهایی که در دوران صفوی ،افشاریان و رضا شاه به مرزهای خراسان شمالی تبعید شدند بخشی ها به دلیل اینکه صفات خدا را همراه دارند اصیل ترند.
پاتوق جمع شدن بخشی ها 
پهلوانان معرکه گیر نیز بخشی بودند که در معرکه های شان شعر می خواندند تار می زدند تمام دلگرمی مردم در گذشته به همین پهلوانان معرکه گیر بود که دورشان جمع می شدند و قصه و روایت می شنیدند .
انتظار بخشی ها از وزات ارشاد و سازمان میراث فرهنگی 
بخشی ها و عاشق ها جایی می خواهند که در برنامه ها و مکان های میراث فرهنگی با پوشش و سازشان برنامه اجرا کنند و بیشتر معرفی شوند.
بخشی ها برای هر مناسبت لباس خاص دارند من خودم 40 دست لباس دارم مثلا در مناسبت های شاد لباس قرمز می پوشم تا مردم به وجد بیایند شادی و شعف ایجاد شود .
آلبوم موسیقی من هنوز مجوز ارشاد نگرفته و حوزه هنری نیز به خواسته های من برای ارائه آثارم بی توجه است .
رقص بخشی ها مانند رقص مردم در خراسان شمالی است که رقص شان وقتی از دست اول شروع می شود تا به دست هفتم برسد می چرخند و سماع می کنند به طرف آسمان .
بخشی بخشاینده است و جایگاه مرتفعی دارد ولی مورد بی مهری قرار گرفته است بخشی های خراسان هزاران سال قدمت دارند و پیشه شان آهنگری است و به دستگاه آهنگری حضرت داوود قسم می خورند .
من می خواهم با 10 ساعت شعر گفتن این رکورد را به نام بخشی ها ثبت کنم.

کلمات کلیدی

نظرات

دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در سایت منتشر خواهد شد.

پیام های که حاوی تهمت یا افترا باشد در سایت منتشر نخواهد شد.

پیام های که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبز با خبر باشد منتشر نخواهد شد.