ion

آندره بازن و نظریه واقع‌گرایی فیلم

جنبشی که سینمای جهان را متحول کرد

فرهنگی /
شناسه خبر: 338058

فرهنگ و هنر فرانسه در طول تاریخ براندیشه‌‌های متعدد در حوزه‌های متمایز اثر داشته است. یکی از این حوزه‌‌ها، هنر سینما بوده است. اندیشه‌‌های برخاسته از جریان‌های هنری فرانسه، نه تنها بر کشورهای همسایه، بلکه بر کشورهای دوردست نیز مؤثر واقع شده است که در این میان می‌توان به موج نوی سینمای فرانسه و نظریه‌هایی همچون نظریه مؤلف و نظریه واقع‌گرایی آندره بازن اشاره کرد.

ایران آنلاین /  کتاب آندره بازن نظریه واقع‌گرایی فیلم مجموعه مقالاتی است که زیر نظر پرویز جاهد تألیف و ترجمه شده است. کتاب حاضر در عین حال که به جایگاه و ارزش آندره بازن و نظریه‌های وی در باب سینما و به طور کلی هنر می‌پردازد، تلاش کرده است به یک نگاه کلی و منسجم در باب واقع‌گرایی و تصویر نیز دست پیدا کند. واقع‌گرایی، مفهومی است که همواره مورد توجه و تحلیل فیلسوفان، محققان و هنرمندان بوده است. آندره‌بازن با طرح دوباره این مسأله در منطق و روایت سینمایی، جان تازه‌ای به سینما و مفهوم واقع‌گرایی بخشید به طوری که هنوز و همچنان مورد توجه نظریه‌پردازان، منتقدان و سینماگران است.

موج نوی سینمای فرانسه، جنبشی که سینمای فرانسه و به‌دنبال آن سینمای جهان را متحول کرد. موجی که تأثیر آن تا به امروز نیز همچنان باقی است. در سال 1951 میلادی مجله کایه‌دوسینما توسط آندره بازن و ژاک دونیول- والکروز تأسیس شد. این مجله گروهی از منتقدان جوان از جمله فرانسوا تروفو، ژان لوک گدار، کلود شابرول، ژاک ریوت و اریک رومر را گردهم آورد. این مردان جوان که خود را سینه فیل(عشاق سینما) می‌نامیدند، همگی بعدها کارگردان‌های اصلی موج نو شدند. در حقیقت آندره بازن پدر معنوی موج نوی سینمای فرانسه بود. بازن در عین حال که نظریه واقع‌گرایی و میزانسن او بیشتر به سینمای هنری، مدرن و سینمای اروپا بویژه فیلم‌های نئورئالیستی نزدیک بود، اما بسیاری از فیلم‌های امریکایی همچون آثار جان فورد، چاپلین، ولز و غیره را مورد توجه قرار داد و آنها را تحلیل کرد. نظریه واقع‌گرایی او در عین حال که مقابل سینمای مونتاژ قرار می‌گیرد اما تدوین را زیر سؤال نمی‌برد. سینمای میزانسن، برداشت بلند را ارج می‌نهد تا به دموکراسی و دیالوگ و دخالت مخاطب در شکل‌دهی معنا، احترام بگذارد.
دفاع بازن از واقع‌گرایی در کنار نظریه دوربین- قلم اثر الکساندر آستروک، منجر به نظریه‌ای با عنوان سیاست یا شیوه مؤلفان شد. بازن گفته است نگره مؤلف یعنی قدرت انتخاب مؤلفه‌ای شخصی در فرآیند خلاقه هنری که همچون مرجع و معیاری عمل کند که از فیلمی به فیلم بعد حضورش را حفظ کند و این حضور حتی روندی خاص را هم دنبال کند.
تحلیل بازن از سینما و واقع‌گرایی صرفاً مربوط به فیلم نمی‌شود بلکه گستره وسیع تصویر را در برمی‌گیرد؛ به همین خاطر است وی در مقالات و سخنرانی‌هایش که بخشی از آن در کتاب سینما چیست گردآوری شده است، به نقاشی و عکاسی نیز پرداخته است. در این زمینه می‌توان با نظر روبرت صافاریان موافق بود که گفته است: طنین نظریات بازن در مورد واقع‌گرایی، ماده خام واقعیت جلوی دوربین و حذف کارگردان را امروز در حرف‌های کیارستمی هم می‌بینیم.»
آندره بازن و نظریه واقع‌گرایی فیلم، علاوه بر پیشگفتار شامل 15 بخش است: میراث آندره بازن برای ما(پرویز جاهد)، ما دلتنگ بازن ایم(فرانسوا تروفو، ترجمه راز گلستانی فر)، تخیل فرهیخته(محسن‌آزرم)، پیش به سوی تصویر-واقعیت(میلاد روشنی پایان)، آندره بازن، پیر کایه‌دوسینما(سرژ دنی، ترجمه مسعود منصوری)، بازن و نئورئالیسم (کریستوفر ویلیامز، ترجمه روبرت صافاریان)، نگاهی به بنیان فلسفی اندیشه بازن (هیو گری، ترجمه روبرت صافاریان)، زندگی و مرگ در عکس (لورا مالوی، ترجمه علیرضا ارواحی)، آندره بازن: نظریه سبک فیلم در بستر تاریخی‌اش (دوناتو توتارو، ترجمه آزاده جعفری)، آندره بازن: سبک به‌عنوان ایده‌ای فلسفی (دوناتو توتارو، ترجمه کتایون یوسفی)، بازخوانی بحث‌های هستی شناختی بازن(پراکاش یانگر، ترجمه مسعود منصوری)، چرا بازن با همه قرائت‌های متکثر از سینمای مدرن نمی‌خواند؟(رامین اعلایی)، زمین می‌لرزد(آندره بازن، ترجمه روبرت صافاریان)، امبرتو.د(آندره بازن، ترجمه روبرت صافاریان)، درباره قانون‌شکن هوارد هیوز(آندره بازن، ترجمه اسفندریار ترکمن راد). کتاب آندره بازن و نظریه واقع‌گرایی فیلم که توسط انتشارات اختران منتشر شده است./روزنامه ایران

نظرات

دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در سایت منتشر خواهد شد.

پیام های که حاوی تهمت یا افترا باشد در سایت منتشر نخواهد شد.

پیام های که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبز با خبر باشد منتشر نخواهد شد.