ion

گفت و گو با مرد رکورددار در بازار نشر

فرهنگی /
شناسه خبر: 279954

انتشارات «سوره مهر» یکی از جدی‌ترین ناشران حوزه دفاع مقدس است. این انتشارات با چاپ و معرفی صدها عنوان کتاب دفاع مقدس در این زمینه ناشری رکوددار محسوب می‌شود و اهمیت حضورش در عرصه‌های نشر برای اهالی کتاب پوشیده نیست.

ایران آنلاین / سیاست‌های این انتشارات و اطلاع از برنامه‌هایی که تاکنون انجام داده و برنامه‌ها و رویکرد‌های مسئولان آن در آینده یکی از دغدغه‌های مخاطبان کتاب‌های دفاع مقدس است. به این بهانه سراغ عبدالحمید قره داغی، مدیر جدید انتشارات «سوره مهر» رفتیم تا در این باره اطلاعات بیشتری را کسب کنیم.  برای اطلاع از وضعیت  آثار مرتبط با دفاع مقدس گفت‌و‌گوی «ایران» با مدیر این نشر را در ادامه بخوانید.

ارزیابی شما از وضعیت انتشار کتاب‌های دفاع مقدس در ایران چگونه است؟
آنچه که من به‌عنوان یک مخاطب عام در عرصه ادبیات دفاع مقدس می‌بینم مجموعه فعالیت‌هایی است که طی سال‌های اخیر برای گردآوری خاطرات 8سال دفاع مقدس انجام شده است. کتاب به‌عنوان یک امر پایه برای انتقال این خاطرات وظیفه مهمی را بر دوش دارد که یکی از این وظایف مهم انتقال این اطلاعات به رسانه‌های دیگر مانند سینما و تئاتر است. به همین جهت انتشار کتاب‌های دفاع مقدس موضوع مهمی است که در سال‌های گذشته نهادهای مختلفی برای این کار اقدام کرده‌اند، اما در این پروسه همه آثار باهم یکسان و در یک رده نیستند؛ بعضی آثار بخصوص آن‌هایی که در دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری تولید می‌شود به‌عنوان آثاری قابل دفاع محسوب می‌شوند که مخاطب با آنها ارتباط برقرار می‌کند و از مطالعه لذت می‌برد و بعضی کتاب‌هایی هستند که هیچ توجهی به خواست و نیاز مخاطب ندارند و صرفاً برای این تولید شده‌اند که فقط در تعداد محدودی چاپ شوند.

با توجه به حساسیت‌هایی که در حوزه دفاع مقدس وجود دارد معیار قرار دادن سلیقه مخاطب می‌تواند گاهی خود یک آسیب قلمداد شود؟
منظور از توجه به سلایق مخاطب، تولید اثر با توجه به شرایط اجتماع و نیاز مخاطب، یک مدل ذائقه‌سازی است. اگر صرفاً یکسری مصاحبه انجام دهیم و آنها را به شکل خام روی کاغذ پیاده کنیم آن وقت نمی‌توانیم این را یک کتاب کامل بنامیم و به نوعی کار چرخه ادبیات دفاع مقدس کامل نخواهد بود. به معنای دیگر باید به بیان هنری و ادبی توجه داشت که بتوان مخاطب را با خود همراه کرد. اما در میان حجم بالای کتاب‌هایی که تاکنون منتشر شده کمتر می‌توان آثاری با این مشخصات را سراغ گرفت. آنچه که این چرخه را تکمیل می‌کند ارائه و دسترسی مناسب کتاب است که در این زمینه هم مشکلات زیادی برای مخاطبان وجود دارد و ناشران باید به آن توجه داشته باشند. کتاب‌های بسیار خوبی طی این سال‌ها منتشر شده‌اند اما متأسفانه به‌دلیل همین چرخه ناکامل ،آثار آن طور که باید به مخاطبان معرفی و عرضه نشده است و چه بسا اگر مخاطب آنها را براحتی پیدا می‌ کرد استقبال بهتری از آنها می‌شد.

آیا ناشران دفاع مقدس این شناخت را نسبت به ذائقه مخاطب دارند که این انتظار و توقع را از آنها داشته باشیم؟
نه من فکر می‌کنم ما برای ذائقه‌سازی مخاطب باید برنامه‌ریزی دقیق تری داشته باشیم. در سال‌های اخیر در عرصه ادبیات دفاع مقدس با شناخت درست از مخاطب توسط بعضی نویسندگان آثار مناسبی تولید شد که موفق به ذائقه‌سازی هم شدند اما متأسفانه تعداد زیادی از ناشران حوزه دفاع مقدس، بدون توجه به این موضوع کتاب‌ها را منتشر می‌کردند و توفیق چندانی نداشتند.

با توجه به اینکه  طی این سال‌ها با کلیشه‌های محتوایی مواجه بوده ایم، به نظر شما نیاز نیست که در محتوا هم وارد عرصه‌های جدیدی شویم؟
شاید منظور شما کلیشه در موضوع و نوع پرداخت به موضوع باشد، همیشه بوده‌اند نویسندگان توانمندی که موضوعی جذاب را با شیوه و بیانی نو ارائه کرده‌اند و جریان ساز شده‌اند، اما سایر نویسندگان به تقلید روی می‌آورند و حاضر نیستند این جریان را با خلاقیت پیش ببرند. عرصه دفاع مقدس سرشار از موضوعات متنوع و متعدد است که نه کهنه می‌شوند و نه از جذابیت می‌افتند، تنها باید آنها را استخراج کرد.

در این میان ناشر می‌تواند وارد چانه‌زنی با نویسنده شود و علاقه مخاطب را انتقال دهد یا صرفاً باید در مقابل نویسنده تسلیم باشد؟
اگر بخواهم درباره نشر «سوره مهر» که ناشر کتاب‌های ادبیات دفاع مقدس است صحبت کنم باید بگویم «سوره مهر» ناشر حوزه هنری محسوب می‌شود و اگر از این زاویه به ماجرا نگاه کنیم، بله حوزه هنری و سوره مهر می‌توانند به نویسنده سمت و سو دهند. در این صورت می‌توان گفت که ناشر می‌تواند ذائقه ساز هم باشد و واقعاً هم این گونه بوده و در این چند سال اخیر حوزه هنری هم پیشرو و هم جریان ساز بوده است.

آیا در «سوره مهر» این ظرفیت وجود دارد که خارج از برنامه‌های حوزه هنری کتاب چاپ کند و در حوزه ادبیات دفاع مقدس جریان ساز باشد؟
این ظرفیت به طور قطع وجود دارد اما باید دید که حجم فعالیت‌های حوزه هنری اجازه این کار را به ما می‌دهد یا نه. در یکی دو سال اخیر بخصوص از زمانی که من وارد مجموعه سوره مهر شدم با حجم بالایی از کتاب‌های در صف انتشار مواجه بوده‌ایم که تلاش‌های فراوان شد تا همه آثار به نوبت منتشر شوند و تمام توان مجموعه صرف این موضوع شود.

آیا کتاب‌های در صف انتظار برای چاپ همچنان در همان وضع پیشین هستند؟
در حال حاضر، کتاب در صف انتشار نداریم مگر اینکه خود نویسنده یا مؤلف با توجه به گذشت زمان تمایل به بازنویسی یا اصلاح مجدد داشته باشد. با همین روال اگر پیش برویم ان شاءالله تا چند ماه آینده، ما هیچ کتابی که از گذشته در انتظار چاپ و انتشار باشد نخواهیم داشت و می‌توان ادعا کرد که از این بابت «سوره مهر» به روز شده است. شاید روزگاری این ذهنیت برای نویسندگان بود که کتاب در سوره مهر مدت زیادی برای چاپ در صف انتظار می‌ماند ولی ما امروز این وضعیت را پشت سر گذاشته‌ایم.

به نظر شما این خود یک آسیب نیست که مخاطب با خیل عظیمی از کتاب مواجه است که هیچ شناختی از آن ندارد؟ آیا برای رهایی از این مسأله برنامه‌ای دارید؟
بله، من این موضوع را به‌عنوان یک مشکل قبول دارم اما باید یک تعادلی برقرار می‌کردیم. به هر صورت حجم زیادی از کتاب‌ها در صف انتظار و مؤلفان آنها بعضاً سال‌ها چشم انتظار چاپ کتاب خود بودند. ما در کنار توجه جدی به کیفیت آثار با افزایش سرعت در امر نشر، یک تعادل را ایجاد کردیم. لکن در زمینه معرفی کتاب به مخاطب، باید گفت که این کار تنها به عهده ناشر نیست بلکه خود نویسندگان و مؤلفان هم باید ناشر را برای معرفی کتاب یاری کنند. دفاتر تخصصی حوزه هنری و مراکز استانی آن در این مدت یاریگر ما در معرفی آثار بوده‌اند.

یکی از مهم‌ترین اتفاقاتی که با ید بیفتد تحول در طراحی و ارتقای کیفیت ظاهری کتاب هاست، کمی هم درباره چگونگی این تغییرات توضیح دهید؟
ما سعی داریم که در تمامی عرصه‌های نشر به روز باشیم. در گذشته نیز در زمینه طراحی و گرافیک، کتاب‌ها فراز و نشیب‌هایی داشته است و در برخی دوره‌ها جریان‌ها و سبک‌های جدید ایجاد کرده  ولی شاید بعد از یک دوره افت‌هایی داشته است. طی این مدت کوتاه با ارتباطی که با طراحان و گرافیست‌های موفق در این حوزه داشتیم سعی شده است این موضوع بهبود پیدا کند. هر چند برای اینکه سرعت لازم را از دست ندهیم بعضی موارد را اغماض کردیم اما به طور کل همان‌طور که مشهود است با دوره جدیدی از طراحی جلد کتاب‌های دفاع مقدس مواجه هستیم. تغییر عمده دیگر که می‌توان به آن اشاره کرد، تغییر کیفیت کاغذ کتاب هاست. کاغذ بالک، کاغذی است که در دوره جدید، مورد استفاده قرار می‌گیرد. این نوع کاغذ سال هاست که در دنیا از آن استفاده می‌شود و کیفیت بسیار بالایی دارد چرا که در طول مطالعه اصلاً چشم را خسته نمی‌کند، به‌دلیل سبک بودن آن، کتاب‌های حجیم خیلی راحت در دست مخاطبان قرار می‌گیرد.

این موضوع باعث افزایش قیمت کتاب می‌شود در حالی که یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های مخاطبان قیمت کتاب است؛ این شکل چاپ کتاب چه تأثیری بر قیمت کتاب داشته است؟
هرچند در کیفیت کتاب‌ها تغییرات عمده‌ای صورت گرفته است اما نه تنها قیمت کتاب‌ها افزایش نیافته بلکه سمت و سوی ما در جهت کاهش قیمت کتاب است. شاید کاغذ بالک در نگاه اول گران تر از کاغذهای سفید به نظر بیاید اما در قیمت تمام شده کتاب نتوانسته تأثیر چندانی بگذارد. ما سعی کردیم با مدیریت صحیح این موضوع  را با همان قیمت‌های پیشین حتی گاهی کمتر از قبل کتاب‌ها را عرضه کنیم.

یکی از مهم‌ترین مشکلاتی که از مردم شهرهای جنگ زده شنیده‌ایم در دسترس نبودن کتاب‌های حوزه دفاع مقدس است، چه راهکاری برای توزیع مناسب این کتاب در آن مناطق دارید؟
با استفاده از فناوری‌های جدید مانند کتاب دیجیتال سعی داریم تا به این موانع غلبه کنیم و کتاب‌ها را از کانال‌های دیگری در اختیار عموم و بخصوص مناطق دورافتاده قرار دهیم. همچنین هزینه ارسال کتاب‌های سوره به تمامی نقاط کشور رایگان است و مخاطبان با قیمت تمام شده پشت جلد کتاب می‌توانند آثار مورد علاقه خود را دریافت کنند.

ما امروزه با نسل جدیدی از نویسندگان حوزه دفاع مقدس مواجه هستیم که عموماً هم جوان و بسیار علاقه‌مند هستند که با سوره مهر همکاری کنند و آثار خود را در این انتشارات به چاپ برسانند، آیا این توانایی را دارید که به طور مستقل با این نسل جوان همکاری کنید و آثار آنها را به چاپ برسانید؟
ما به‌دلیل اینکه ناشر تخصصی حوزه هنری هستیم نویسندگان ناگزیرند مسیر حوزه هنری و انتشارات را با هم طی کنند. فقط در این بین سوره مهر تلاش می‌کند تا با شناسایی نویسندگان نسل جوان و از طرفی معرفی آنها به دفاتر مختلف حوزه هنری، شرایط فعالیت آنها را ساده‌تر از قبل کند تا نویسندگان بتوانند با مسیرهای کوتاه‌تری به هدف خود برسند و در نهایت به جامعه ادبی معرفی شوند./ روزنامه ایران 

 

نظرات

دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در سایت منتشر خواهد شد.

پیام های که حاوی تهمت یا افترا باشد در سایت منتشر نخواهد شد.

پیام های که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبز با خبر باشد منتشر نخواهد شد.