ارزیابی تطبیقی وضعیت دانشگاه در گفت‌وگو با سیدضیاء هاشمی، معاون فرهنگی وزیر علوم

منتقدان دولت بیش از اصلاح طلبان از فضای باز دانشگاه بهره بردند

1396/1/30 |
16:00 |
شناسه خبر: 207816
ارزیابی تطبیقی وضعیت دانشگاه در گفت‌وگو با سیدضیاء هاشمی، معاون فرهنگی وزیر علوم  راه تنفس جنبش دانشجویی بسته بود

این سال‌ها فضای دانشجویی و دانشگاهی تغییر ملموسی داشته است. این را نه فقط گفته‌های فعالان صنفی و سیاسی دانشگاهی بلکه آمارهای وزارت علوم می‌گوید. آن‌طور که فعالان دانشجویی می‌گویند حال و روز دانشگاه‌ها در دولت دهم خوب نبود.

هدی هاشمی

ایران آنلاین /در آن روزها تشکل‌های دانشجویی سرکوب می‌شدند، دانشجویان منتقد حق اظهارنظر نداشتند، استادان و دانشجویان منتقد خانه‌نشین و ستاره‌دار می‌شدند، فعالیت سیاسی دانشجویان به رسمیت شناخته نمی‌شد و دانشجویان در خفقانی شدید در فضای دانشگاهی روزها را سپری می‌کردند. آن روزها یاران رئیس دولت نهم در دانشگاه‌ها به مسائل صنفی و سیاسی دانشجویان نگاه امنیتی داشتند.در دولت نهم، اکثر انجمن‌های اسلامی دانشجویان در دانشگاه‌های دولتی، یا توسط هیأت‌های نظارت در دانشگاه‌ها غیرقانونی اعلام شدند یا با استفاده از روش‌های نظارتی، رد صلاحیت‌ها و یار‌گیری از نیروهای حامی دولت، در معرض نفوذ نهادهای حکومتی قرار گرفتند. در نتیجه، در پایان دوره اول ریاست جمهوری احمدی‌نژاد، تنها انجمن‌های اسلامی چند دانشگاه‌ از جمله تهران و امیرکبیر فعال بودند که البته در این دانشگاه‌ها هم هزینه هر گونه فعالیت انتقادی بسیار بالا رفت. این شرایط در دوره دوم دولت احمدی‌نژاد نیز ادامه یافت، با این تفاوت که با امنیتی‌تر شدن فضای دانشگاه‌ها، فعالان و تشکل‌های دانشجویی تحت فشار مضاعفی قرار گرفتند. در این شرایط دانشگاهی دولت یازدهم با رویکرد میانه‌ روی کار آمد.دانشجویان از رئیس دولت خواستند تا فضای امنیتی حاکم بر دانشگاه را از بین ببرد و شرایط بهتری برای جنبش‌های دانشجویی فراهم کند. موضوعی که معاون فرهنگی وزیر علوم به آن اشاره می‌کند و می‌گوید: «زمانی که وارد وزارت علوم شدیم بسیاری از فعالان دانشگاهی به وزارتخانه می‌آمدند و درباره فضای امنیتی دانشگاه‌ها سخن می‌گفتند، ما هم جلسات بسیاری با تشکل‌های دانشجویی داشتیم، مهم‌ترین مطالبه دانشجویان رسیدگی به وضعیت امنیتی دانشگاه‌ها بود. دانشگاه‌ها بشدت امنیتی شده بود و تشکل‌های مختلف در دانشگاه حق ابراز عقیده نداشتند. نوعی تک‌صدایی در دانشگاه به گوش می‌رسید و این وضعیت برای ما هم خوشایند نبود و رسیدگی به این وضعیت حق مسلم دانشگاهیان بود. البته در دیداری که با دانشجویان داشتیم اعلام کردیم به هیچ عنوان نمی‌گذاریم که تشکل‌های دانشجویی، شاخه دانشجویی احزاب سیاسی اصولگرا و اصلاح‌طلب باشند. حزب در دانشگاه معنایی ندارد اما باید بدانیم که قرابت گفتمانی گریز‌ناپذیر است و ممکن است وجود داشته باشد.»
هیچ تفاوتی بین منتقدان دولت  و غیر منتقدان وجود ندارد
وی تأکید می‌کند: «به عنوان یک مدیر فرهنگی می‌گویم که در وزارت علوم هیچ تفاوتی میان منتقدان دولت و غیرمنتقدان وجود ندارد. برای ما منتقدان دولت به همان اندازه موافقان اهمیت دارند. در دانشگاه‌ها هم می‌بینید که هیچ تشکلی به معنای واقعی حامی دولت وجود ندارد، چون تشکل دانشجویی آزاد و نقاد است. دو گفتمان سیاسی اصلاح‌طلبی و اصولگرایی در کشور وجود دارد که هر دوی این گفتمان‌ها از نظر نظام و دولت مورد تأیید است و باید بتوانند دیدگاه‌هایشان را مطرح کنند.» سید ضیا هاشمی درباره آمار و ارقام مربوط به رونق فعالیت‌های دانشجویی در دانشگاه‌ها می‌گوید: «در حوزه فرهنگی در چند بخش رشد بسیاری در حوزه فعالیت دانشجویی داشتیم. زمانی که ما وارد معاونت فرهنگی شدیم تعداد انجمن‌های علمی 6 هزار انجمن بود که هم‌اکنون این رقم به 9 هزار انجمن رسیده است و ما در این بخش رشد چشمگیری داشتیم. هر سال هم یک جشنواره ملی در این حوزه برگزار شده است. همچنین در بخش کانون‌های فرهنگی و هنری بیشتر از یک و نیم برابر رشد داشتیم چرا که هم‌اکنون 3 هزار و 400 کانون فرهنگی و هنری در دانشگاه‌ها فعال هستند و جشنواره رویش که مخصوص کانون‌های فرهنگی هنری است دو دوره‌اش برگزار شده و دوره هفتم آن در خرداد ماه امسال برگزار می‌شود. در دولت گذشته نشریات دانشجویی، روند رو به رکودی را طی کردند، ولی در حال حاضر روند رو به رشدی دارند و مشارکت و فعالیت دانشجویان در نشریات با رویکردهای مختلف فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و علمی خوب پیش می‌رود. درباره نشریات دانشجویی رشد 60 درصدی در دانشگاه‌ها داشتیم. در حال حاضر 5هزار نشریه دانشجویی در دانشگاه‌های کشور منتشر می‌شود. در هیچ مقطعی فعالیت داوطلبانه دانشجویی به این شدت نداشتیم. تشکل‌های دانشجویی را در دانشگاه‌ها فعال کردیم. بیش از 150 تشکل دانشجویی جدید شکل گرفت و به جد می‌گویم در هیچ دوره‌ای ما چنین وضعیتی نداشتیم. در زمانی که دولت یازدهم روی کار آمد در حوزه تشکل‌های اطلاح طلب کمتر از 10 تشکل فعال بود. در حال حاضر وزارت علوم مجوز فعالیت را برای 120 تشکل اصلاح‌طلب صادر کرده است همچنین 30 تشکل اصولگرا در دوره ما مجوز فعالیت گرفتند. در حال حاضر 300 تشکل اسلامی دانشجویی داریم. عمده این تشکل‌ها در حوزه اصولگرایان هستند.در زمان دولت دهم تشکل‌های دانشجویی پوشش همه سلایق و دیدگاه‌ها را نداشتند، ولی در حال حاضر یک پوشش نسبی را در سطح دانشگاه‌ها می‌بینیم.»
رشد جنبش دانشجویی در دولت یازدهم
هاشمی درباره فعالیت جنبش‌های دانشجویی در دانشگاه‌ها اظهار می‌کند: «زمانی که ما بر سر کار آمدیم راه تنفس جنبش‌های دانشجویی بسته بود. جنبش دانشجویی در دولت یازدهم روند رو به رشد و خوبی داشته است. میزان رشد حرکت‌های دانشجویان در طول این مدت، یکی از سریع‌ترین روندهای رشد و تحرک دانشجویی بود. البته به این معنا نیست که جنبش دانشجویی به سطح ایده‌آل خودش رسیده، بلکه با افولی که در جنبش و حرکت‌های دانشجویی در سال‌های گذشته داشتیم، هنوز خیلی راه مانده که جنبش دانشجویی بتواند جایگاه رفیع خود را به دست آورد. ما در این دوره سعی کردیم به جنبش دانشجویی رسمیت دهیم. تلاش می‌کنیم تا همه تشکل‌های دانشجویی در فضای آزاد و بدون تبعیض در دانشگاه حاضر شوند و دیدگاه‌های خودشان را مطرح کنند. ما وقتی بر سر کار آمدیم فقط در چند دانشگاه این افراد تریبونی برای اظهار نظر داشتند؛ اما در حال حاضر در اکثر دانشگاه‌ها توانستند از ظرفیت‌های قانونی استفاده کنند و تشکل تشکیل دهند.»معاون فرهنگی وزیر علوم درپاسخ به این سؤال که برخی فعالان صنفی دانشجویی معتقدند که هنوز برخی  نهادها و سازمان‌ها در کار دانشگاه و دانشجویان دخالت می‌کنند، می‌گوید: «دانشجویان و دانشگاهیان خودشان هم می‌دانند که ایده‌آل‌های ما یک شبه ایجاد نمی‌شود، باید تمرین کنیم. باید برای رسیدن به این موضوع هزینه بپردازیم. این موضوع برای من مدیر، دانشجو، استاد و تشکل‌های دانشجویی هزینه‌بر است. دیدگاه‌ها در دانشگاه متفاوت است، وقتی در فلان دانشگاه یک نهادی آمده و دانشجو و استاد را محدود می‌‌کند می‌گوییم چرا؟ می‌گوید دغدغه کشور را دارم، از نگاه خودش نگران فضای دانشگاه است و از سر دلسوزی این کار را انجام می‌دهد، در نهایت باید تلاش کنیم و به او بگوییم که آرامش دانشگاه در گرو جلب اعتماد و مشارکت دانشگاهیان است. باید برایش توضیح دهیم که برخوردهای سلبی و کنترلی برای ما هزینه داشته است.»
خواهان مصونیت قضایی و سیاسی در کرسی‌های آزاداندیشی شدیم
معاون فرهنگی وزیر علوم درباره کرسی‌های آزاد اندیشی همچنین  توضیح می‌دهد: «از ابتدای سال 92 تا بهمن 95 شاهد رشد و توسعه کرسی‌های آزاد‌اندیشی بودیم، به گونه‌ای که بیش از 1000 کرسی در دانشگاه‌های دولتی سراسر کشور برگزار شده است. البته رسیدن به سطح مطلوب نیازمند همکاری و حمایت دیگر نهادهاست تا موانع باقی‌مانده برطرف و راه تحقق ایده‌آل‌های ما باز شود.» وی تأکید می‌کند: «آیین نامه کرسی‌های آزاداندیشی را اصلاح کردیم. این آیین نامه در شورای اسلامی شدن دانشگاه‌ها به تصویب رسید. برخی دستگاه‌های نظارتی دغدغه دارند طرح‌ها و دیدگاه‌هایشان را در دانشگاه اجرایی و تنش در دانشگاه ایجاد کنند و ما معتقدیم کرسی‌های آزاداندیشی باید آزاد باشند. تلاش کردیم با دستگاه نظارتی هم گفت‌و‌گو انجام دهیم. هم‌اکنون آیین‌نامه‌ها و قوانین کرسی‌های آزاداندیشی به ما می‌گوید اگر دانشجو یا استادی دیدگاهش را در این کرسی‌ها بیان کند هیچ نهادی حق ندارد آنها را بازخواست کند. با این حال یک ماده قانونی جدید به کمیته اسلامی شدن دانشگاه‌ها برده‌ایم که دانشگاهیان مصونیت قضایی هم داشته باشند که این قانون ضمانت و حمایت بیشتری برای برگزارکنندگان کرسی‌های آزاد‌اندیشی فراهم می‌کند. ما بارها اعلام کردیم که خواهان مصونیت‌ قضایی و سیاسی برای شرکت‌کنندگان در کرسی‌های آزاد‌اندیشی هستیم، البته این موضوع تا حد زیادی تأمین شده است. ما اعتقاد داریم حفظ آرامش در دانشگاه از طریق خود دانشگاهیان ایجاد می‌شود. نگاه سلبی و امنیتی در دانشگاه
جواب نمی‌دهد.»هاشمی درباره وضعیت دانشگاه‌ها در دوره انتخابات ریاست جمهوری می‌گوید: «هیچ گونه دخالتی در کار تشکل‌های دانشجویی نداریم. وزارت علوم هیچ گونه موضع‌گیری درباره انتخابات ندارد و بدون دخالت در رقابت‌ها، تلاش می‌کنیم تا شور و نشاط انتخاباتی در دانشگاه‌ها و جامعه تقویت شود. بر اساس ضوابط و قوانین روشنی که وجود دارد، دانشگاه‌ها خود مرجع رسیدگی به برگزاری جلسات هستند و این موضع هم بر امر استقلال دانشگاه‌ها تأکید دارد. هیأت‌های نظارت بر تشکل‌های اسلامی دقیقاً برای این موضوع تشکیل شده‌اند و مشغول فعالیت هستند.»/ روزنامه ایران

 

 

نظرات | 0 نظر
captcha